Je mutte mar hoare wy’t seit: Reldeldelfiguren

Nuttert kon altyd wel aardech foetballe, tot aanvoerder van de A’s an toe sels. Toen kwam der fanalles tussendeur en woande ik òk nyt mear in Dokkum. Mar op un gegeven moment bist wear in beeld en wurde ik fraagd of ik nyt wear foetballe wú. Ik dòcht noch even, súden se mij in Dokkum 1 hè wille? Nou, nee dus! Ut aanbod war feul beter, se wúden mij wel bij Dokkum 4 hewwe.

Nou mutte je wete dat de seleksy-kriteria foar Dokkum 4 onfoarspelbaarder binne dan de toto. Je magge de avend foar de wedstryd altyd de kroech in, at je de folgende dach mar wear op tyd op ut feld wadden. In dy tyd hadden we de Zambezy, Ponderosa, Haarsma, Van der Meer en ga su mar deur. Kroegen sat, dus dat sat wel goed. Foar de wedstryd nyt drinke, behalve at we naar Ameland mutte, dat is overmacht. Dêr hewwe wij ok noait un wedstryd wonnen.

Ik hè later noch naast un kapitein van Wagenborg woand en dy sei: ‘At we fan de wal wadden, dan kwamen we nyt mear teruch, al staat de Koaning der.’ Nou, ik hè ut un kear met maakt… Iedereen was al an board, behalve Merijn, die moest ut buske noch parkere of su. Dus dy siet dy boat fertrekken en komt op syn klompen met barstens geweld de kade op, schreeuwe en skelle as un dolle, mar de boat ging werom en Merijn ging met.

In dy tyd skreef Merijn altiten in ut klubbladsje fan vv Dokkum. Kom ik un kear thús, seit myn fader: ‘Dou staast in ut bladsje; ut gaat over Dokkum 4. Folgens Merijn bestaat ut elftal út un aantal reldeldelfiguren en dêr bist dou der ien fan. Hoe sit dat eigenleks?’

Ik hew mar niks seit.

Dus nou we ut toch over Merijn hè, hij was rechtsback. At de linksfoar fan de teugenpartij der an kwam, dan sette Merijn syn hele liëf in beweging en op snelhyd maakte hij dan un soart fan sliding. Dan flogen de klúten doar de lucht en met syn ongenuansearde poaten miste hij welleswaar de bal, mar de teugenstander ferdween in un groate stofwolk onder de soaden. Dy linksbúten sagen wij de hele wedstryd nyt wear…

Nutterd

Deel dit bericht:

Je mutte mar hoare wy’t seit: strike en seile

Nuttert het òk un tydsje in Wierum woand. Dêr wurdt allinnich mar Fries praet, dus met myn Dokkumers war ik dêr inport. Dat kon mij nyt su feul skele, want de kroechbaas war òk inport. Dy kwam út de skilderswyk in Den Haach. Bert hete hij, God hewwe syn siel. Bert had al twaalf ambachten had en nou war der kroechbaas van de Kalkman.
Winters had er syn stamgasten út ut dorp. Der wadden noch wel wat frijgesellen dy ’t hun geld kwyt musten. Self bin ik òk mar stamgast wurden, want ik kon altyd moai ouwehoere met Bert over fotografie, boaten, silen en wat niet mear.

Su ging ik òk met Bert te striken. Nee, wij liepen nyt in oans bloate kont deur de Dorpsstraat. We hadden twee stokken met un net der tussen dat an de onderkant met un ketting ferswaard war. Bert was twee meter lang, dus as wij te striken gingen dan liep Bert an de diëpe kant in de geul en ik an de hoge kant. Ut net tussen oans in trokken we dan deur de geul teugen de stroom in. At un schol of bot dy ketting op syn harses kreech, dan skoat er omhooch in ut net en trokken wij him ‘t droge op. En dan thús fis bakke in de skuur.

Toen Bert met de kroech stopt war, ging hij as toaneelmeester met Jos Brink syn theaterprogramma ut land deur. Hij bouwde un buske om tot kemper dat wij ‘de wipexpres’ noemden. Su kòcht ’ie òk un houten sloep foar achter de dyk. Der kon òk un seil op, mar dat war niet su bêst mear. Dus Bert tane en herstelle tot ut 100% war. Dus op un moaie dach komt er naar mij toe: ‘We gaan de see op, wynkracht 5, dus dat kin dy sloep wel hewwe!’ Toen de sloep eindelek dreef, haalden we de skoat an en un bêste poester wyn blies ut hele seil meteen an gort. We hewwe noait wear met dat ding seilt.

Nutterd

Deel dit bericht:

Je mutte mar hoare wy’t seit: MAARTEN DE GRANAET

Je mutte mar hoare wy’t seit, mar wat mut ik noch sêge? Alle superlativen binne al foarbijkommen en doar de ether slingerd. De Omrop had fier dagen un lijfstriëm ferbinding met onderin beeld op un witte balke de moaiste teksten: de waterkoaning, de sterkste man fan Frysland, ge-wel-de-naar, bikkel en topper. Ja, un Olympys kampioen, dan bin je wel fan un andere orde: boven-mênselek! Tweehonderd kilometers water…

En wat war ut un heppening op ut Kleindiep! De meulen draaide en de skoalen hadden alle kynders juichfrij geven en naar de kant fan’e Ee stuurd – ut war ok feulste warm in skoal trouwens – want suksuwat make je mar ien kear in je leven met. Mar bovendat: wij sien al jarenlang skaatsers, fytsers, boatjemênsen, motorriders, ouwe auto’s en roeiboaten foarbij kommen, mar dat je in drie en un halve dach even laans de elf steden swemme, dat war noch nyt earder fertoand. Disse man is un foarbyld foar jong en oud: un doarsetter. Geef noait op!

Foarech jaar had Maarten ut ok al us probeard, en oké, toen war Dokkum un stad te fear, mar oans respekt war der nyt minder om. Ik bin laatst naar ut ‘op-handen-gedragen’-monumentsje in Burdaard fytst en toen war ik al stuk… Swemme wil ik wel, mar allinnech at ik in ut water fal en dan su gauw mogelek naar de kant!
En ut gyng noch hard ok. Ik docht hij skiet straks su onder de Syl doar en fergeet ut hele kearpunt. Had er moai un stukje met de Dokkumer granaet opswemme kinnen. Wat? Maarten is un granaet! Maarten is dè Granaet!

We hewwe allemaal wel ien of mear ‘geliefden’ dy’t wij kwytraakt binne aan de k-sykte en su raakt Maarten oans allemaal. We foele oans ien met him en wij bewondere syn gefecht; hope dat we ok su sterk weze kinne en krekt as Maarten overwinne en dan de streep op de Bonke hale. Wat un foarbyld! Dêrom musten alle skoalkynders fan Dokkum langs de Ee sitte te juichen: Maarten bedankt! Der binne blokkeerfriezen en juichfriezen, mar ok skenkfriezen. Nyt fergete, want dêr gaat ut om: NL70RABO0321549333 ten gunste fan de Stichting Maarten van der Weijden Foundation. Wy nyt skenkt, mut ok nyt juiche.

Dit jaar kin der trouwes noch mar ien ‘Sportman fan ut jaar’ wurde: Maarten de Granaet!

Wilstou reageare? Da ’s moai, mar in ut Dokkumers graach! Myn grammatika is ok nyt perfekt en dou hest ien foardeel: der is gyn faste nòrm foar ut Stads, dus skryf su ast praatst! warner.b.banga@knid.nl

Deel dit bericht:

Je mutte mar hoare wy’t seit: sin in un ijsko

Dokkumers kinst overal teugenkomme. Su het Nutterd un tydsje in Amsterdam sitten. Dat war al begin 70-er jaren. De Provo’s warren noch mar krekt van de Dam affeecht en de kabouters hadden besit fan ut Vondelpark nommen. Un boeiende tyd foar de jongeren fan toen. Overal war protest teugen ut gesach, mar dy deden ok al 100 jaar utselfde. Se warren ut foaral met sichself eens. Sels in Dokkum wurdde de muur van ut Rinses Jetsesstraatsje beklad: ‘Beetje bij beetje gaat Dokkum op zijn reetje’. Ok in Dokkum sloech de ferpaupering toe. Ut het holpen, want flak dêrna kwam Stadsherstel in aksy…

Mar ik wú jimme even un klein ferhaaltsje fertelle over wat ik dêr un kear sach. Ik sat in tram lijn 25 en dy ging deur de Vijzelstraat fan ut Weteringse plein richting Munttoren. Ik sat moai wat út ut raamke te kiken en naast mij fytste un man met un groate ijsko gelyk met mij op. Dan nam er wear un groate lik en ik docht noch, dêr hew ik ok wel sin in. Nou war der niet su feul rúmte tussen de tram en de stoep, dus hij fytste flak naast mij, mar keek mij nyt an. Inenen ging hij wat mear naar de stoep en dêr siën ik noch un groate kearel met un kale kop lopen, dat war in dy tiid best bisonder. Foardat ik er erch in had, har disse kale kop gyn hoedsje op, mar een komplete ijsko op syn kale kop staan. Ik keek naast mij en myn fytser keek op noch om: syn ijsko war op.

Nutterd

Deel dit bericht:

De bloemkes búten sette

De binnenstad fan Dokkum is moai, mar ut kin noch moaier! De wykraad en de gemeente hewwe tegare un Geveltúntsjesdach in ut leven roepen. Un goëde gevel fersiert ut hús, sêge we faak. Nou hewwe wij gevels genoech, mar túntsjes midden in’e stad, da’s andere koek. Fòlges Doetje de Jong fan de gemeente wurde jou blyd fan geveltúntsjes, make se de buurt geselleger en ferfraaie se de straat. En ut is ok noch us goëd foar ut klimaat en de biodiversiteit fan Dokkum. Mar laat jou nyt om de tún liede: ut is foaral moai!

De bloemen staan nyt mear op’e rúten en dan wil elkenien faak de tún in. Dus tegare met wethouder Pytsje de Graaf en ‘hur mannen’ is de hele binnenstad fan Dokkum op’e kop set: stienen en tegels wurdden út de straat skeurd en bêste potgron fan de gemeente der in. Met un moaie korting bij de Welkoop kon elkenien de bloemkes ok noch hartstikke furdélech búten sette! Un moaie aksy en elkenien gyng met un tefreden gefoël achter syn nije gevelgeraniums sitten en sach dat ut moai war.

Mar toen wurdde ut avend en dêrna meastal nacht…
In spanning wachtten alle binnenstadsbewoaners af hoe’t de liëve jeugd fan Dokkum en omstreken de bloemkes búten sette sú. Kinne sij met hun poaten afblive fan al dat moais, dat overdach met sufeul liëfde en sorch foar de Dokkumer gevels plant is? Fan al dy geveltúntsjes, perkjes en bloembakken en –potten in alle soarten en maten?
Maak der met syn allen wat moais en ien groat feest fan, mar laat de túntsjes en bloembakken fan Dokkum met rust at jimme de bloemkes búten sette!

Wilstou reageare? Da ’s moai, mar in ut Dokkumers graach! Myn grammatika is ok nyt perfekt en dou hest ien foardeel: der is gyn faste nòrm foar ut Stads, dus skryf su ast praatst! warner.b.banga@knid.nl

Deel dit bericht:

Lúksueuze krúser te koop

Se sêge dat alles wat út Dokkum komt dat suupt. Nou, dat sil wel kloppe, want we hè hier mear kroegen as kerken. En as der un kerk is, dan staat der un kroeg teugenover. Mar de iene Dokkumer het toch wel wat mear durst as de andere…

Su’n durstige Dokkumer war Jochum; groat katholyk gesin en un húshouding fan Jan Steen. Mar Jochum had ok su syn ambisys en hij wú un boat hè. Feul geld war der nyt, want hij hadde laastens noch syn kat ferkòcht foar un fles jenever. Toen un tydsje later de jenever op war, ston de auto fan de koper noch foar de deur met de kat der in… ‘Ferdomme,’ sei Jochum, ‘dat is myn kat!’ en hij sloech ut rút fan de auto in en de kat war wear thús.

Dus Jochum besloat syn boat sels te bouwen; un krúser must ut wurde. Nou, dat het de noadige foeten in de aarde hat, mar op un gegeven moment war de boat klaar. Je kinne je wel foarstelle hoe ’t dat er ongefear út siën het, at un slechte lasser en un slechte timmerman met de goëdkoapste matrialen un boat bouwe: gyn lúksueus jacht dus…

Nou must de boat noch te water. Der wurde un karre nommen en dêr setten se de boat op en toen se bij de Altenabrug warren – want dêr war de kade nyt su hooch – must de boat ut water in. Met un man of wat de karre naar achteren duwe tot an ut water, su war ut plan. Mar ut laaste stukje waar wat stijler en dêr ging de karre al út himself. Met un klap skoat de boat fan de kar af en ferdween even half onder water om dêrna, as deur un katapult lanseard, wear omhooch te skieten en wear half op de karre te lêgen.

Met fereende krachten lukte ut úteindelek. De boat was jaren un groat súkses, mar de aardegheid raakte der wat fanaf en Jochem kon wel wat senten brúke, dus der kwam un adfertênsje in de Telegraaf: ‘Luxueuze kruiser Te Koop, van alle gemakken voorzien.’

Un stel Rotterdammers las dat en dy dochten: da’s nyt su duur foar un moaie krúser, dêr mutte wy mar us even hene. Ankommen in Dokkum gingen se met Jochum naar de boat en se wisten nyt wat se sagen. Helemaal út Rotterdam en dan leid der un ouwe roestbak. Mar se binne an board gaan om alles te bekiken; der stonnen ok noch wat kratsjes bier, ut war moai wear en op ut end fan de dach warren de kratsjes leech, de boat nyt ferkocht, mar de Rotterdammers hadden noch noait su’n bysondere dach metmaakt.

Nutterd

Deel dit bericht: