Je mutte mar hoare wy’t seit: ut dak op

Liep ik fanneweek met Nutterd over de Syl en toen war ut hele stadhús ferdwenen! Der ston allineg nog un groate groëne doas, mar toen ik beter keek, sag ik dat de hele gevel in de steigers ston. Gelukkeg hongen de klokjes fan ut karreljon nog wel in ut koepeltsje… Ik ging hast út myn dak, mar Nutterd wist te fertellen dat de skilder langs de gevel en de klokketoren sú.

‘Seker omdat de raad fan oans nije gemeente eindelek wear naar hús komt, in ut hart fan noardelek Oastergo: oans moaie Dokkum!’ sei ik fol dramatyk, mar su is ut fansels wel. De magistraat fan stad en ommeland hoart thús bij de Syl, achter oans statige stadhús, dat al mear as vierhonderd jaar ut bestuurssentrum fan oans regio is. Al hast un jaar staat dêr un skitterende fergadersaal leeg. Jou make mij nyt wiis, dat dêr in plak fan 19 gyn 29, dus tien stoelen mear foar alle raadsleden staan kinne. In de hoeke kinne òk noch wel un paar sitte; wij hewwe de kamer met de ferjaardag òk altyd fol te staan! Om de Kollumers earst wat stil te krijen hewwe de raadsleden nou un jaar lang naar Kollum fliege mutten. Dêr hewwe se allineg mar un stukje kaas bij de koffy. Dat is fansels gyn doën… en dy arme Ferwerters, dy musten dêr ut fearst foar fytse.

Mar Nutterd holp mij út de droom: ‘Se wille ut dak op in de Koaningstraat!’ Ik wist nyt wat ik hoarde! Dat fyl mij koud op myn dak… Der komt un nije raadssaal boven op ut gemeentekantoar? Dan mut dy blokkedoas fan de gemeente seker nog hoger en groater wurde? Dat mut wel door un duur advysburo fan búten bedacht weze…! Gyn Dokkumer sú ut in ’e harses krije om binnen oans moaie stadsje (en beskermd stadsgesicht!) ut dak op te gaan om syn tent te ferbouwen. Ik siën de regelhandhavers al langskommen trouwes…

Ik sú sêge: bij Van Sinderen un paar knappe stoelen in de oprúming en dan wat dichter op mekaar sitten gaan (ók goed foar de onderlinge kontakten) en dan moai onder dak in de raadsaal achter de ouwe vroedskapssaal fan oans ouwe Dokkumer stadhús. Dy acht miljoen kinne wij wel beter brúke en anders hewwe se der in ‘arrem’ Dantumadiel wel un moaie bestemming foar. De ferhúzing fanút ut Harddraverspark is òk nog lang nyt rond, wylst der wel fanalles in de raad roepen is. Ut dak op met al jimme dure plannen!

Wilstou reageare? Da ’s moai, mar in ut Dokkumers graag! Myn grammatika is òk nyt perfekt en dou hest ien foardeel: der is gyn faste nòrm foar ut Stads, dus skryf su ast’ praatst! warner.b.banga@knid.nl

Deel dit bericht:

ADMIRALITEITSDAGEN: IK MUT EVEN MYN SOP KWYT

Ut plaatseleke sufferdsje het mij fraagd om us even as un soart fan reporter naar de Admiraliteitsdagen te gaan, want – seiden se – dou siest altyd andere dingen as wij. Dus su bin ik der un paar dagen heen weest. Nou had ik gyn VIP-kaartsje, dus ik must mij un bitsje op de Syl en de Suupmarkt fermake.

Op de frijdagmiddag war der nyt su feul te beleven, dus toen ik un man fan oanze regionale radio RTV sag, he ’k dy mar us even fraagd of der ergens wat bysonders war. Hij seit: ‘Loop mar even met, ik gaan naar un skútsje foar un interview; kist even met lustere.’ Su kwam ik op ut Dokkumer skútsje de Noarderling terecht. De family Steenstra war der ut hele weekend anwezig en hadden de koffy op un petroalesteltsje staan te pruttelen. Ik ging 100 jaar in de tyd werom. Mutte jim folgend jaar seker even binnen kike.

Avends hè ’k wear op de Suupmarkt weest. Racoon war un saaie bedoening, mar de Gekke Pappes maakten der dêrna un geweldige show fan. Terwyl ik un bierke haal, siën ik un groate groep mannen ut steegje naast ut stadhús ingaan en eefkes later twee befeiligers der achteran. Dy mannen wadden te beroerd even naar de pisbakken in de Koaningstraat te lopen. Fut weze dêr, war de boatskap en de befeiligers hè de rest fan de dagen netsjes foar de stege staan; der kwam gyn pisser mear in.

De folgende avend hè ’k wat mear op de Syl en begin Vleesmarkt staan en dêr gebeurde ut selfde. Un bewoanster sil met har kienders de steeg naast hur hús in, staat der un frouw har teugen te houden, want hur man ston der te pissen. Kynders overstuur, moeke krijt nog un groate bek fan dy smearege mieger òk. Dêr wurde je nyt froalek fan.

Ik hè har ut ferhaal fan myn moeke mar even ferteld. Wij hadden froeger òk su ’n steegje naast oans hús en dêr kwamen òk steeds un paar fan dy mantsjes stikem even te pissen. Toen se dat in de gaten had, ston der un groate emmer sop om de hoek fan ut hús en su gauw der ien ston, smeet se dy de hoeke om met de woarden: ‘O, ik must even myn sop kwyt!’ Na dry kear het der noait wear su ’n mantsje weest.

Dit ferhaaltsje begon su moai, mar ut is wear us op pys útdraaid, dus dêr si’k dan òk mar met eindege. Toen ik naar de kerkdienst ging op sundagmorgen wadden der òk wat kynders dy ’t noadech musten, dus naar de toiletten foar de VIP’s op de Vleesmarkt fan de foarege avend. Nou dy saten moai op slot: dêr wú de organisaasje gyn geseik mear hè.

Nutterd

Deel dit bericht:

Je mutte mar hoare wy’t seit: Reldeldelfiguren

Nuttert kon altyd wel aardech foetballe, tot aanvoerder van de A’s an toe sels. Toen kwam der fanalles tussendeur en woande ik òk nyt mear in Dokkum. Mar op un gegeven moment bist wear in beeld en wurde ik fraagd of ik nyt wear foetballe wú. Ik dòcht noch even, súden se mij in Dokkum 1 hè wille? Nou, nee dus! Ut aanbod war feul beter, se wúden mij wel bij Dokkum 4 hewwe.

Nou mutte je wete dat de seleksy-kriteria foar Dokkum 4 onfoarspelbaarder binne dan de toto. Je magge de avend foar de wedstryd altyd de kroech in, at je de folgende dach mar wear op tyd op ut feld wadden. In dy tyd hadden we de Zambezy, Ponderosa, Haarsma, Van der Meer en ga su mar deur. Kroegen sat, dus dat sat wel goed. Foar de wedstryd nyt drinke, behalve at we naar Ameland mutte, dat is overmacht. Dêr hewwe wij ok noait un wedstryd wonnen.

Ik hè later noch naast un kapitein van Wagenborg woand en dy sei: ‘At we fan de wal wadden, dan kwamen we nyt mear teruch, al staat de Koaning der.’ Nou, ik hè ut un kear met maakt… Iedereen was al an board, behalve Merijn, die moest ut buske noch parkere of su. Dus dy siet dy boat fertrekken en komt op syn klompen met barstens geweld de kade op, schreeuwe en skelle as un dolle, mar de boat ging werom en Merijn ging met.

In dy tyd skreef Merijn altiten in ut klubbladsje fan vv Dokkum. Kom ik un kear thús, seit myn fader: ‘Dou staast in ut bladsje; ut gaat over Dokkum 4. Folgens Merijn bestaat ut elftal út un aantal reldeldelfiguren en dêr bist dou der ien fan. Hoe sit dat eigenleks?’

Ik hew mar niks seit.

Dus nou we ut toch over Merijn hè, hij was rechtsback. At de linksfoar fan de teugenpartij der an kwam, dan sette Merijn syn hele liëf in beweging en op snelhyd maakte hij dan un soart fan sliding. Dan flogen de klúten doar de lucht en met syn ongenuansearde poaten miste hij welleswaar de bal, mar de teugenstander ferdween in un groate stofwolk onder de soaden. Dy linksbúten sagen wij de hele wedstryd nyt wear…

Nutterd

Deel dit bericht:

Je mutte mar hoare wy’t seit: strike en seile

Nuttert het òk un tydsje in Wierum woand. Dêr wurdt allinnich mar Fries praet, dus met myn Dokkumers war ik dêr inport. Dat kon mij nyt su feul skele, want de kroechbaas war òk inport. Dy kwam út de skilderswyk in Den Haach. Bert hete hij, God hewwe syn siel. Bert had al twaalf ambachten had en nou war der kroechbaas van de Kalkman.
Winters had er syn stamgasten út ut dorp. Der wadden noch wel wat frijgesellen dy ’t hun geld kwyt musten. Self bin ik òk mar stamgast wurden, want ik kon altyd moai ouwehoere met Bert over fotografie, boaten, silen en wat niet mear.

Su ging ik òk met Bert te striken. Nee, wij liepen nyt in oans bloate kont deur de Dorpsstraat. We hadden twee stokken met un net der tussen dat an de onderkant met un ketting ferswaard war. Bert was twee meter lang, dus as wij te striken gingen dan liep Bert an de diëpe kant in de geul en ik an de hoge kant. Ut net tussen oans in trokken we dan deur de geul teugen de stroom in. At un schol of bot dy ketting op syn harses kreech, dan skoat er omhooch in ut net en trokken wij him ‘t droge op. En dan thús fis bakke in de skuur.

Toen Bert met de kroech stopt war, ging hij as toaneelmeester met Jos Brink syn theaterprogramma ut land deur. Hij bouwde un buske om tot kemper dat wij ‘de wipexpres’ noemden. Su kòcht ’ie òk un houten sloep foar achter de dyk. Der kon òk un seil op, mar dat war niet su bêst mear. Dus Bert tane en herstelle tot ut 100% war. Dus op un moaie dach komt er naar mij toe: ‘We gaan de see op, wynkracht 5, dus dat kin dy sloep wel hewwe!’ Toen de sloep eindelek dreef, haalden we de skoat an en un bêste poester wyn blies ut hele seil meteen an gort. We hewwe noait wear met dat ding seilt.

Nutterd

Deel dit bericht:

Je mutte mar hoare wy’t seit: MAARTEN DE GRANAET

Je mutte mar hoare wy’t seit, mar wat mut ik noch sêge? Alle superlativen binne al foarbijkommen en doar de ether slingerd. De Omrop had fier dagen un lijfstriëm ferbinding met onderin beeld op un witte balke de moaiste teksten: de waterkoaning, de sterkste man fan Frysland, ge-wel-de-naar, bikkel en topper. Ja, un Olympys kampioen, dan bin je wel fan un andere orde: boven-mênselek! Tweehonderd kilometers water…

En wat war ut un heppening op ut Kleindiep! De meulen draaide en de skoalen hadden alle kynders juichfrij geven en naar de kant fan’e Ee stuurd – ut war ok feulste warm in skoal trouwens – want suksuwat make je mar ien kear in je leven met. Mar bovendat: wij sien al jarenlang skaatsers, fytsers, boatjemênsen, motorriders, ouwe auto’s en roeiboaten foarbij kommen, mar dat je in drie en un halve dach even laans de elf steden swemme, dat war noch nyt earder fertoand. Disse man is un foarbyld foar jong en oud: un doarsetter. Geef noait op!

Foarech jaar had Maarten ut ok al us probeard, en oké, toen war Dokkum un stad te fear, mar oans respekt war der nyt minder om. Ik bin laatst naar ut ‘op-handen-gedragen’-monumentsje in Burdaard fytst en toen war ik al stuk… Swemme wil ik wel, mar allinnech at ik in ut water fal en dan su gauw mogelek naar de kant!
En ut gyng noch hard ok. Ik docht hij skiet straks su onder de Syl doar en fergeet ut hele kearpunt. Had er moai un stukje met de Dokkumer granaet opswemme kinnen. Wat? Maarten is un granaet! Maarten is dè Granaet!

We hewwe allemaal wel ien of mear ‘geliefden’ dy’t wij kwytraakt binne aan de k-sykte en su raakt Maarten oans allemaal. We foele oans ien met him en wij bewondere syn gefecht; hope dat we ok su sterk weze kinne en krekt as Maarten overwinne en dan de streep op de Bonke hale. Wat un foarbyld! Dêrom musten alle skoalkynders fan Dokkum langs de Ee sitte te juichen: Maarten bedankt! Der binne blokkeerfriezen en juichfriezen, mar ok skenkfriezen. Nyt fergete, want dêr gaat ut om: NL70RABO0321549333 ten gunste fan de Stichting Maarten van der Weijden Foundation. Wy nyt skenkt, mut ok nyt juiche.

Dit jaar kin der trouwes noch mar ien ‘Sportman fan ut jaar’ wurde: Maarten de Granaet!

Wilstou reageare? Da ’s moai, mar in ut Dokkumers graach! Myn grammatika is ok nyt perfekt en dou hest ien foardeel: der is gyn faste nòrm foar ut Stads, dus skryf su ast praatst! warner.b.banga@knid.nl

Deel dit bericht:

Je mutte mar hoare wy’t seit: sin in un ijsko

Dokkumers kinst overal teugenkomme. Su het Nutterd un tydsje in Amsterdam sitten. Dat war al begin 70-er jaren. De Provo’s warren noch mar krekt van de Dam affeecht en de kabouters hadden besit fan ut Vondelpark nommen. Un boeiende tyd foar de jongeren fan toen. Overal war protest teugen ut gesach, mar dy deden ok al 100 jaar utselfde. Se warren ut foaral met sichself eens. Sels in Dokkum wurdde de muur van ut Rinses Jetsesstraatsje beklad: ‘Beetje bij beetje gaat Dokkum op zijn reetje’. Ok in Dokkum sloech de ferpaupering toe. Ut het holpen, want flak dêrna kwam Stadsherstel in aksy…

Mar ik wú jimme even un klein ferhaaltsje fertelle over wat ik dêr un kear sach. Ik sat in tram lijn 25 en dy ging deur de Vijzelstraat fan ut Weteringse plein richting Munttoren. Ik sat moai wat út ut raamke te kiken en naast mij fytste un man met un groate ijsko gelyk met mij op. Dan nam er wear un groate lik en ik docht noch, dêr hew ik ok wel sin in. Nou war der niet su feul rúmte tussen de tram en de stoep, dus hij fytste flak naast mij, mar keek mij nyt an. Inenen ging hij wat mear naar de stoep en dêr siën ik noch un groate kearel met un kale kop lopen, dat war in dy tiid best bisonder. Foardat ik er erch in had, har disse kale kop gyn hoedsje op, mar een komplete ijsko op syn kale kop staan. Ik keek naast mij en myn fytser keek op noch om: syn ijsko war op.

Nutterd

Deel dit bericht: