Voorbereidingen voor nieuwbouw Aldi Dokkum gestart

Aldi Dokkum
De voorbereidingen voor de nieuwbouw van de Aldi in Dokkum zijn onlangs gestart. Op industrieterrein Hogedijken, bij Albert Heijn Dokkum maken het pand van schildersbedrijf Loonstra en de naastgelegen woning binnenkort plaats voor het nieuwe pand. De dakpannen van het woonhuis zijn er al afgehaald, het grondwerk door WMR uit Rinsumageest is van start gegaan en de voorbereidingen voor de nieuwbouw van de eerste woning zijn begonnen.

Herinrichting
Supermarkt Aldi Dokkum is van plan om een nieuwe, grotere winkel te bouwen op de Hogedijken. De supermarkt wil dit gaan doen op het terrein van schildersbedrijf Loonstra en de naastgelegen woning, zodat het aansluiting krijgt op het parkeerterrein bij Albert Heijn Dokkum. Door de verplaatsing komt het huidige supermarktterrein vrij voor woningbouw, een wens van de gemeente Noardeast-Fryslân. Om de ontwikkelingen in het veranderingsgebied Hogedijken op gang te krijgen werd een participatietraject met de eigenaren en gebruikers van de gronden binnen het gebied gehouden. Een onderdeel van die uitkomsten was het verplaatsen van de Aldi.

Vergunning
Zowel Aldi als de gemeente wilden liever verplaatsen, zodat de herinrichting van het hele gebied op gang komt. De huidige locatie van Aldi, waarin woningbouw is voorzien, wordt opnieuw bestemd in het bestemmingsplan voor het veranderingsgebied. Uitzondering is de verplaatsing van de bestaande woning, die moet wijken. In plaats daarvan wordt een nieuwe woning gebouwd, die aansluit op het bestaande woonperceel tussen de Hogedijken en de Strobosser Trekfeart en deze vormt het begin van een nieuwe woongebied.

Spoedpoli netwerkziekenhuis Sionsberg volop in bedrijf

spoedpoli
Sinds dinsdag 6 april heeft Sionsberg in Dokkum weer een spoedpoli waar patiënten met spoedeisende klachten direct geholpen kunnen worden. Een uniek concept in Nederland, vertellen Derk-Jan Nienhuis en Jocelyn Berdowski. Met een verwijzing van de huisarts kunnen patiënten direct op de afdeling terecht en daar wordt inmiddels volop gebruik van gemaakt. Dat blijkt direct. Als we een interview met het duo plannen, is verpleegkundig specialist Derk-Jan Nienhuis veel te druk met patiënten en die gaan uiteraard voor.

Tijd nodig
Jocelyn Berdowski was de afgelopen drie en een half jaar bezig met de plannen voor de spoedpoli. Een deel van haar tijd ging onder andere zitten in het overtuigen van de zorgverzekeraar. “Soms gaat daar gewoon wat tijd overheen, omdat zo’n zorgverzekeraar zelf nog een mening moet vormen”. De plannen zijn verder niet aangepast, maar de verzekeraar is nu wel overtuigd geraakt. “In de afgelopen jaren is steeds meer de tendens gekomen dat verzekeraars vinden dat je zorg dichtbij moet leveren als dat kan, verder weg als dat moet”, vertelt Berdowski. En dus kwam er voor de komende drie jaar additionele financiële steun om de spoedpoli verder uit te bouwen. “We zijn superblij dat we live zijn. Dat we uit de papier fase zijn en dat we open zijn”.

Jocelyn studeerde onder andere medische biologie met de afstudeerrichting medisch beleid, promoveerde in het AMC in de cardiologie, deed een Master epidemiologie met de afstudeerrichting kosteneffectiviteit en tijdens haar werk bij SpoedZorgNet een MBA in healthcare management. Tijdens haar promotieonderzoek leerde ze Igor Tulevski, cardioloog en oprichter van Cardiologie Centra Nederland, kennen. Deze aandeelhouder van de Sionsberg gaf haar de opdracht om de plannen voor de spoedpoli in Dokkum te ontwikkelen. De spoedpoli is eerst van maandag tot en met vrijdag tussen 9.30 en 18.00 uur open. Als dat allemaal goed gaat, wordt er gedacht over uitbreiding in het weekend en in de avonduren tot 22.00 uur. “We gaan in ieder geval niet ’s nachts open”, vertelt ze stellig. Dat kan voor Sionsberg nooit uit.

Naar de Spoedpoli
Voor patiënten die met spoedeisende klachten worden doorverwezen naar de huisarts is de spoedpoli ingericht. Berdowski: “Ze krijgen vervolgens een tijdstip van ons waarop ze zijn ingeboekt”. Dat is uniek in Nederland. “Omdat we weten waar je mee komt, weten we ook welke diagnostiek je nodig hebt. Dus dat hebben we dan ook direct ingepland. Vervolgens krijg je direct de behandeling. Bijvoorbeeld een repositie, waarbij een breuk wordt rechtzet.” Mensen kunnen eventueel ook een paar uur op de spoedpoli      blijven, omdat Sionsberg ook over een zevental bedden beschikt. Dat kan bijvoorbeeld als iemand is flauwgevallen, pijn op de borst of hartkloppingen heeft

Spoedeisend
Verpleegkundig specialist Derk-Jan Nienhuis uit Farmsum is gespecialiseerd in de spoedzorg. Hij volgde onder andere opleidingen voor IC/CCU en was jarenlang werkzaam als ambulanceverpleegkundige. Hij verblijft momenteel op de camping vanwege zijn fulltimebaan in Sionsberg. “Hij kan zowel de verpleegkundige behandelingen doen, als dat hij de medisch specialistische blik heeft”, zegt Berdowski over hem. Voor de opening is hij al begonnen en hij heeft meegeholpen om de protocollen af te schrijven. “Wat we doen is geen huisartsenzorg. Het is echt medisch specialistische zorg. Patiënten die hier komen zijn verwezen door de huisarts”. Mensen kunnen dus niet zelf binnenlopen, maar hebben een verwijsbrief nodig. Bijvoorbeeld      mensen die buikpijn hebben, hebben in de meeste gevallen geen acute blindedarmontsteking en hoeven niet direct de operatietafel op en naar Leeuwarden. Dat kunnen we hier wel uitsluiten.

Direct bloedanalyse
Naast deskundig personeel, is Sionsberg ook uitgerust met de benodigde apparatuur. “Er is een eigen point of care lab, waardoor we binnen 15 minuten een bloedanalyse bij patiënten kunnen doen”, laat Berdowski weten. Omdat zo’n analyse maar een kwartiertje duurt en door Derk-Jan zelf kan worden gedaan, scheelt dit enorm veel wachttijd voor de patiënten. Point-of-care testing wordt steeds vaker toegepast op momenten dat snelle resultaten nodig zijn en niet gewacht kan worden op transport van het materiaal naar het laboratorium. Dat is omdat direct ingrijpen van de arts nodig kan zijn. De bloedglucosemeter is hier het bekendste voorbeeld van.

‘Verpleegkundige heeft de regie    
“Het staat voor 95%, maar het is natuurlijk altijd anders als je voor het eerst opengaat”, zegt Berdowski. “De zorg zelf staat als een huis, daar hoeven we niet meer aan te tornen. Het gaat echt nog om randzaken, zoals het verstrekken van nieuwe telefoonkaartjes aan huisartsen”. Dit is de eerste plek waar de verpleegkundig specialist in de lead is. Dat is nergens in Nederland zo en dat was ook datgene wat het voor Derk-Jan zo uitdagend maakt.

Patiënten met kleine, mindercomplexe breuken, te hechten wonden, onbegrepen buikklachten, hartkloppingen, pijn op de borst, flauwvallen of een dik (trombose)been hoeven niet persé naar Leeuwarden om geholpen te worden, dat kan in Sionsberg voortaan ook. Andersom is ook het geval. Berdowski: “We hebben afgelopen week ook patiënten aangemeld gekregen waarvan we hebben gezegd: deze is echt beter af in een ziekenhuis met opnamecapaciteit”.

 

Dokkum toen en nu: Trekschuit

De historische binnenstad van Dokkum kent tal van bijzondere plekjes met een goed verhaal. Zowel binnen als buiten de binnenstad zijn de afgelopen jaren gebouwen gesloopt, opgeknapt of nieuwgebouwd. In-Dokkum.nl duikt in de rubriek ‘Dokkum toen en nu’ de geschiedenis in. Waarom heeft een straatnaam die naam gekregen? En wat stond er vroeger op de plek van wat er nu staat? In deze editie: De Trekschuit, een belangrijk vervoersmiddel in de vroegere jaren en nu een toeristische attractie voor Dokkum. 

Vervoersmiddel
Niet alleen goederenverkeer, maar ook het personenverkeer vond vroeger veelal plaats over het water. Er werd veel gebruik gemaakt van de trekschuit, een schip getrokken door paarden via jaagpaden langs de Grachten. Dokkum lag aan een internationale verbindingsweg: via Leeuwarden naar Amsterdam of via Groningen naar Duitsland. De trekschuit is van ongeveer 1650 tot 1900 het belangrijkste vervoersmiddel geweest. In Dokkum herinneren het vroegere het vroegere Kollumer veerhuis bij de Woudpoort, de restanten van het jaagpad langs de Dokkumer Ee en de Strobossertrekvaart nog aan de tijd van de trekschuit. Het oude Jaachpaad van de Nieuwe Dokkumer Zijlen, via Dokkum en Bartelehiem naar Leeuwarden is nog vrijwel volledig intact en doet dienst als toeristisch fietspad. De trekschuit kreeg in de loop van de 19e eeuw concurrentie van de paardentram. Dokkum had in 1880 zelfs de primeur van dit vervoermiddel in Fryslân. De paardentram heeft tot 1926 dienstgedaan. Toen kwam de stoomtram. Op 17 februari 1947 kwam er definitief een einde aan de tramverbinding. Deze werd uiteindelijk vervangen door de steeds meer opkomende motorrijtuigen

Trekvaart naar Stroobos
Een trekvaart is een waterweg met een jaagpad. De trekschuit werd met behulp van een jaaglijn in de vaart voortgetrokken door een paard. In 1646kreeg Dokkum octrooi van de Friese Staten voor de aanpassing van de Dokkumer Ee naar Leeuwarden tot trekvaart. Zo voeren al in de zomer van 1647 de eerste trekschuiten tussen Dokkum en Leeuwarden. De volgende stap was de aanleg van een geheel nieuw te graven trekvaart richting Kollum. Deze zou daar aansluiten op de vaart van Kollum naar Stroobos, die al in 1508 was gegraven. Op deze manier zou een trekvaartverbinding tot stand kunnen worden gebracht tot de grens met “Groningerland”. Om middelen voor de trekvaart naar Stroobos vrij te maken, verkocht Dokkum in 1654 de helft van de trekvaart naar Leeuwarden aan de stad Harlingen, de hofmeester van de stadhouder en de secretaris van Gedeputeerde Staten. Dokkum ondervond hierbij tegenwerking. De steden Groningen en Leeuwarden en ook de schippers hadden namelijk een voorkeur voor het korter traject tussen Leeuwarden en Groningen via Burgum. Dokkum kreeg de steun van de stadhouder, de Staten van Friesland en van Harlingen. In 1654 kreeg Dokkum toestemming van de Staten tot aanleg van de trekvaart. Op 6 juni 1654 ging de eerste schop de grond in en op 6 jul 1656 was de trekvaart klaar.

Tijden en kosten
Men vertrok op vaste tijden vanuit Dokkum. Als onderweg een boer meewilde, kon dit. Hij liet zich dan met een bootje naar de kant van de trekschuit komen en klauterde naar binnen. De vracht voor één persoon van Dokkum naar Leeuwarden was acht stuivers. De rit naar Harlingen was 17 stuivers per persoon. Elke stad had zijn eigen paarden ter beschikking en leende of verhuurde die aan veerschippers. Dit waren paarden van redelijke kwaliteit, in tegenstelling tot de magere scharminkels die door de scheepsjagers in het vrije bedrijf werden gebruikt. Het paard was getuigd met een trekhout: een dwarshout achter het zadel, waaraan een lijn vlug belegd kon worden.

De herinnering
In Dokkum vaart sinds 1984 de enige trekschuit in Nederland, naar origineel model. Deze trekschuit is in 1980 gebouwd in opdracht van de stichting Stamboek Ronde- en Platbodemjachten. Het schip kan worden gereserveerd van april t/m oktober en is af te huren voor gezelschappen tot 24 personen. Er is een vaste vaarroute door Dokkum van een uur lang en er zijn ook vaartochten naar Kollum, Dokkumer Nieuwe Zijlen en Burdaard georganiseerd. Op dinsdag-, donderdag-, of zaterdagmiddag vaart de Trekschuit met de reguliere rondvaart en kan er om 14.00 uur worden opgestapt. De afvaart is bij Museum Dokkum aan de Diepswal 27. Aan boord zijn altijd de schipper en een opstapper. De opstapper vervult ook de rol van gids en kan onderweg veel vertellen over de trekschuit en de omgeving. Het schip, genaamd “de herinnering” was aanvankelijk eigendom van het Scheepvaartmuseum te Amsterdam, maar omdat deze niet in de collectie van het museum paste en omdat varen op het IJ te gevaarlijk was, is deze in Dokkum in de vaart gebracht. Het schip is ongeveer 12 meter lang en 2,80 meter breed. De ingang deelt het schip in een compartiment voor de tweede klas met ongeveer twintig zitplaatsen en een compartiment voor de eerste klas met ongeveer tien zitplaatsen.

Hoofdfoto van flickr en bijfoto van Historisch Vereniging Noordoost Friesland. Tekst verkregen via de Sneuper.

5 mei-wandelroute nu ook met QR-code


Vorig jaar onthulde het ‘4 mei comité van Dokkum’ de wandeling ’75 jaar vrijheid Dokkum’, om extra stil te staan bij de bevrijding van Dokkum 75 jaar geleden. Dit jaar heeft het comité de route van 4,3 kilometer opnieuw uitgezet, inclusief een QR-code waarmee de route – langs bijzondere locaties in Dokkum uit de Tweede Wereldoorlog – digitaal is te bekijken.

Digitaal en virtueel
Voor onderweg en voor ‘thuisblijvers’ publiceerde het ‘4 mei comité van Dokkum’ vorig jaar ook een digitale versie van de wandeling. Online stadskrant in-dokkum.nl maakte samen met Stadswandeling Dokkum de wandelroute ook virtueel om thuisblijvers zo het wandelgevoel en de prachtige stadsgezichten van Dokkum mee te geven. Tevens zijn de teksten van de informatieborden op de film ingesproken. De route voert langs tweeëntwintig locaties die voorzien zijn van een informatiebord met tekst en foto’s, welke opnieuw tot en met 5 mei zullen blijven staan.

Het ‘4 mei comité van Dokkum’ wijst op de coronamaatrdegelen: houd 1,5 meter afstand en vermijd groepsvorming.

Bouw van extra bolwerk bij Dokkum in gang gezet


Ruim vijf jaar na het eerste ontwerp uit 2015 voor een Bastion – een stukje Bolwerk – bij Dokkum, is er deze week eindelijk gestart met de bouw. Nabij de nieuwe rotonde in de Lauwersseewei ter hoogte van de Rondweg-Zuidoost komt een bastion dat het begin of eindpunt van de Centrale As markeert en als visitekaartje van Dokkum dient. Het Bastion krijgt een hoogte van ruim 5 meter. Aan de bovenkant worden bomen geplant om de zichtbaarheid te versterken. De oever wordt ingericht als Marrekrite aanlegplaats waardoor het Bastion ook per boot bereikbaar is en onderdeel wordt van de Súd Ie vaarroute.

Slappe grond
Vanwege de slechte ondergrond, slappe veen- en kleilagen is de aanleg van een nieuw Bolwerk bij Dokkum lastig en moeten er extra maatregelen voor deze grondophoging getroffen te worden. Vanwege de slappe ondergrond, waren in ieder geval extra maatregelen nodig, die zorgden voor hoge kosten zoals extra grond/zand transporten en het toepassen extra zware damwanden inclusief verankering en extra uitvoeringstijd. De bouw vindt in drie fasen plaats waarbij steeds een laag grond wordt aangebracht. De eerste fase duurt twee weken. Daarna moet de ondergrond ‘zetten’. Tijdens deze rustperiode lijkt het alsof de bouw stilligt. In deze periode worden metingen gedaan om te bepalen wanneer de volgende grondlaag geplaatst kan worden. Het oorspronkelijke ontwerp van landschapsarchitect Eric Overdiep ging uit van een bastion dat zes meter hoog, dat is met een meter verlaagd.

Kunstwerken
Bij de aanleg van de Centrale As is het idee ontstaan om een aantal kunstwerken bij De Centrale As te realiseren. Deze kunstwerken zijn ook meteen ontmoetingsplekken. Plekken waar bewoners en bezoekers van het gebied  samenkomen en recreëren. Er zijn voor drie locaties kunstwerken ontworpen. Bij het aquaduct gaat het om het kunstwerk van Ids Willemsma. Bij de Goddeloze singel in Feanwâlden gaat het om een uitkijktoren. Voor Dokkum is de keuze gevallen op een bastion. Het Bastion bij de noordelijke aansluiting van Dokkum op de Centrale As is geïnspireerd op het voormalige verdedigingswerk van Dokkum. In december 2020 werd groen licht gegeven voor de uitvoering. De verwachting was toen dat er in maart met de bouw kon worden begonnen en dat het kunstwerk dit najaar klaar zou zijn. Inmiddels zijn de verwachtingen bijgesteld en wordt verwacht dat het extra bolwerk eind 2021, begin 2022 klaar is.

Het Bastion wordt tevens een rustplaats voor wandelaars en fietsers en een aanleglocatie langs vaarroute Súd Ie. Op de verschillende hoeken van het kunstwerk komen bankjes waar bezoekers uitzicht hebben over het weidse landschap. Na voltooiing van de bouw wordt de omgeving voorzien van bomen, beplanting en paden.

Tennisclub Dokkum: Senioren helpen Senioren

Bij verenigingen en stichtingen zijn achter de schermen vaak vele vrijwilligers actief betrokken. In-Dokkum gaat in deze nieuwe rubriek op zoek naar achtergrondverhalen van verenigingen én de mensen die actief zijn binnen die vereniging. Soms als drijvende kracht, soms als helpende hand. Deze week een gesprek met Jan Huberts, bestuurslid van Tennisclub Dokkum. 

Actie
Tennisclub Dokkum, gevestigd in het Harddraverspark, heeft een grote groep actieve 55-plussers. Tot op hoge leeftijd wordt er gespeeld, ieder op zijn eigen niveau uiteraard. Tennis is een leuke manier van bewegen en bewegen is belangrijk, zeker in deze Coronatijden. Stevig doorwandelen is ook prima, maar je vaste rondje kan gaan vervelen en wandelen mist het spelelement. Bij tennis speel je een balspelletje, meer of minder competitief en ondertussen beweeg je, zo’n 3000/4000 stappen per uur, een kleine 3 kilometer. TC Dokkum wil het tennis voor 55-plussers promoten en biedt een aantrekkelijk kennismakingspakket van acht gratis lessen. “Maandag 12 april 2021 is de tennisclub begonnen met deze actie Senioren helpen Senioren en nieuwe aanmeldingen zijn nog steeds van harte welkom”, vertelt Jan Huberts enthousiast.

Kennismakingspakket
Na opgave word je gekoppeld aan een buddy, een 55-plusser die al langer tennist. Samen zoek je naar een tijd en ga je een uurtje spelen, het liefst overdag en twee keer per week. Het is geen officiële les, dat kan overigens ook, maar een laagdrempelige kennismaking met het racket, de bal en de baan. Eenieder is welkom, ervaring is niet vereist. Voor rackets en ballen wordt gezorgd, sportkledij is voldoende. Sportschoenen of sneakers zijn prima. Na die acht keer stroom je door naar de toss/oefengroepen op dinsdag-, woensdag- en donderdagochtend of je gaat met een vriend of groepje zelfstandig tennissen. Als het bevalt word je lid van de TCD en vind je tennis niet leuk dan heb je het geprobeerd.

Experts
Naast Jan Huberts zijn er nog drie andere tennissers met hun eigen verhaal. Arendine Brandsma is vitaliteitscoach en leefstijlcoach bij de hartrevalidatie. Zij zegt: “Een vitaal leven betekent voor iedereen wat anders. Bewegen is als het level zelf, alles is in beweging. De kunst is met die beweging mee te gaan, te luisteren naar de natuurlijke behoefte om te bewegen. De voordelen van beweging is dat je fitter bent, je meer energie hebt, je beter slaapt, je opgeruimder bent en je houdt je spieren in vorm, je botten sterk en je geeft je immuunsysteem een oppepper! Rustig wandelen en fietsen is ook beweging, maar daar bouw je geen conditie mee op. Bij de inspanning moet je ook een beetje buiten adem raken en een beetje zweten. Tennis is dan een mooie manier van inspannen.” Jan Koopal voetbalt al zijn hele leven. Sinds de coronamaatregelen vanaf vorig jaar is zijn leven veranderd. Hij werkt thuis en het voetbal, net zoals de alle teamsporten, ligt stil. Wandelen doet hij veel, maar hij miste het wedstrijd-, het competitieve element. Dat vond hij op de tennisbaan. Tweemaal per week is hij nu op de tennisbaan te vinden en speelt fanatiek een partijtje met zijn maten. Hierdoor blijft Jan fit en vitaal! “Bewegen is gezond, dat weten we inmiddels allemaal”, zegt Willem Bodde, fysiotherapeut. Regelmatig matige intensieve lichaamsbeweging gaat gepaard met sterkere botten, een lager risico op overgewicht, diabetes en hart-en vaatziekten. Onderzoek wijst uit dat tennis een gezonde keuze is, ook omdat je tennis een leven lang kunt beoefenen. Tennis is weinig blessuregevoelig en kan op ieder niveau gespeeld worden. Naast de fysieke voordelen is tennis goed voor de geest: het houd je scherp, verbetert je stemming, is stress verminderend en vergeet niet het sociale aspect. Je staat lekker buiten met zijn vieren op de baan en daarna drink je koffie met elkaar. Zodra het weer mag in de gezellig kantine natuurlijk.

Sociaal
“Voor iedereen is het sociale aspect echt heel belangrijk. Daarom hebben we dit ook opgezet. Ik dacht er al een tijdje over na en door de Corona is het in werking gekomen. In deze tijden zijn ouderen vaak nog eenzamer en krijgen ze ook niet genoeg beweging. Tennis is dan een goede uitkomst waarbij ze en de nodige beweging krijgen, maar ook lekker koffie kunnen drinken met de andere spelers en een praatje kunnen maken”, legt Jan Huberts uit. Er zijn rond de 12 trainers op dit moment en er zijn ongeveer 13 leden aangesloten bij Senioren helpen Senioren. Opgeven kan nog steeds via seniorenhelpensenioren@tcdokkum.nl onder vermelding van naam, leeftijd, telefoonnummer en mate van ervaring. Voor vragen kan er ook gemaild worden of gebeld worden naar Jan Huberts: 0644634113 of naar Adri Anker: 0615434049.