Zomergasten: familiereünie in Dokkum


Tegelijkertijd met de boot en met de camper arriveren in Dokkum, wat een planning! Dennis en Ingeborg uit Oss hebben hun boot aangemeerd bij de camperplaats. Marianne – zus van Ingeborg – heeft samen met haar man Manfred de camper vanuit Altenkirchen in Duitsland meegenomen naar Dokkum. Het is een soort van familiereünie. “Dertig jaar geleden lagen we hier ook met de boot, vlakbij de molen. Daar hebben we toen een foto van gemaakt. En gisteren hebben we een nieuwe foto gemaakt op dezelfde plek!”

Bonifatius
Er is gisteren zoveel bij gekletst dat er geen tijd was om iets te ondernemen. Vandaag gaan ze uiteraard Dokkum verkennen. Waarom kwamen jullie destijds in Dokkum terecht? Dennis: “Ik zat vroeger op een katholieke school en leerde uiteraard over Bonifatius. Dat is altijd blijven hangen en zodoende gingen we toen naar Dokkum. Dertig jaar lang zijn we niet in Dokkum geweest. Dus de Bonifatiuskapel staat nu zeker op het programma.” De fietsen zijn ook mee: “We fietsen straks een stukje knooppuntenroute, langs de Dokkumer Ee.”

Plekje met panorama
Dennis en Ingeborg gaan iedere zomer weg met de boot. Ze zijn nu in twee weken van Oss naar Schiermonnikoog gevaren. Marianne en Manfred trekken er ieder jaar op uit met de camper. Friesland is een favoriete bestemming: “We zijn altijd graag in de buurt van het water. En als het kan dan spreken we met elkaar af.” Nu genieten ze nog even van koffie. “Voor campers is het fijn om hier te staan, vanwege de bedrijvigheid op het water. En vanaf dit picknickbankje heb je het mooiste panorama.”

Foto: Marit Anker | Tekst: Marieke Andringa

Dokkum toen en nu: Hoedemakersweg

De historische binnenstad van Dokkum kent tal van bijzondere plekjes met een goed verhaal. Zowel binnen als buiten de binnenstad zijn de afgelopen jaren gebouwen gesloopt, opgeknapt of nieuwgebouwd. In-Dokkum.nl duikt in de rubriek ‘Dokkum toen en nu’ de geschiedenis in. Waarom heeft een straatnaam die naam gekregen? En wat stond er vroeger op de plek van wat er nu staat? In deze editie: De Hoedemakersweg, een straatnaam vernoemd naar de boerderij Hoedemakersplaats in dit gebied. 

Boerderij
Begin 19e eeuw was Thomas Jans Helder eigenaar van de poldermolen van de Hoedemakerspolder. Hij was boer op de zathe De Hoedemakersplaats. Dit was een groot boerderijcomplex met zo’n honderd pondemaat land achter de zaagmolen van Cornelis Helder, langs de Dokkumer Ee. Pachter van de boerderij was rond 1900 Geert Kroodsma. Op 3 oktober 1906 werden boerderij en landerijen openbaar verkocht en kwamen bij verschillende mensen in eigendom. De molen moest men gezamenlijk overnemen en laten bedienen, de boerderij werd na de verkoop gesloopt.

Poldermolen
Op 31 januari 1935 werd J. Postma als molenaar benoemd tijdens de jaarlijkse vergadering. In 1943 was D. Wiegersma de molenaar, en verkeerde de molen in redelijke staat van onderhoud. De molen was uitgerust met een schroef en maalde uit op de Dokkumer Ee. In 1947 werd de molen buiten bedrijf gesteld, voor de bemaling kwam er een pomp met benzinemotor. De ingelanden wilden de hoge kosten van herstel niet meer aan de molen besteden. Sindsdien werd de molen aan zijn lot overgelaten. Hij werd door de gemeente gesloopt in 1955 en in onderdelen bewaard op de Stadshelling, maar verdwenen uiteindelijk. Nu herinnert zich slechts een gevelsteen en een straatnaam aan de mooie poldermolen die hier ooit stond.

Hoedemakersweg
Op de hoek van de Helderstraat en de Hoedemakersweg met de Mûnedyk in Dokkum is in de zijmuren van de hoekwoning een gevelsteen aangebracht met de afbeelding van de grondzeiler: een slanke muonts. De Hoedemakersweg bestaat uit allerlei gezinswoningen en een totaal van 73 adressen. Dit is aanzienlijk meer dan in de meeste andere straten. Het gemiddelde bouwjaar van de huizen in de straat is 1970. Het meest recente huis in de straat stamt uit 2019. De oudste woning is 68 jaar oud en heeft als bouwjaar 1953. De huizen hebben een gemiddelde oppervlakte van 136 vierkante meter.

Oproep: de rubriek Dokkum Toen & Nu is een graag gelezen rubriek op www.in-dokkum.nl. De komende zomerperiode plaatsen we graag edities van onze lezers. Heeft u een mooi onderwerp inclusief foto’s van Toen & Nu voor deze rubriek? We ontvangen het graag! Stuur uw inzending naar redactie@in-dokkum.nl en wie weet verschijnt uw editie van Dokkum Toen & Nu binnenkort in deze graag gelezen rubriek! 

Gebruikte bronnen: Slideshare, Molen data base en Kadastrale kaart.


Foto: Hoedemakersmolen, Stichting Fotografie Willem Kamminga

Hengelsportvereniging Dokkum

Bij verenigingen en stichtingen zijn achter de schermen vaak vele vrijwilligers actief betrokken. In-Dokkum gaat in deze nieuwe rubriek op zoek naar achtergrondverhalen van verenigingen én de mensen die actief zijn binnen die vereniging. Soms als drijvende kracht, soms als helpende hand. Deze week een gesprek met Arne-Menno Eelkema, voorzitter bij Hengelsportvereniging Dokkum. 

Oprichting
“Op 28 juni 1939 kwam op initiatief van J. Rosema, J. Keegstra, D. de Beer en enige anderen in café ‘de Benthem’ een aantal liefhebbers van de hengelsport bijeen, om te komen tot de oprichting van een Dokkumer Hengelclub”, vertelt Arne-Menno Eelkema. Hier voegt hij nog aan toe: “Tijdens de vergadering gaven zich ruim 20 aanwezigen op als lid van de pasgeboren Dokkumer onderafdeling van de afdeling Leeuwarden van de Algemene Nederlandse Hengelaarsbond. Reden was met name om viswedstrijden te organiseren. Toen bleek dat er te weinig goed viswater beschikbaar was, werd er ook over gegaan op uitzet van pootvis en pachten van viswateren.”

Activiteiten
Bij de Hengelsportvereniging Dokkum worden activiteiten georganiseerd voor leden en voor jeugd. “Ieder jaar is er in januari de algemene ledenvergadering met daarnaast een gastspreker en verloting. In februari en november houden we meestal een bootviswedstrijd waarbij wordt gevist op roofvis in de wateren van en rondom Dokkum. Ook hebben we eens in de twee jaar een visdag bij de forellenvijver in combinatie met een barbecue. Daarnaast hebben we vaak nog een of twee gezellige avonden per jaar waarbij onder het genot van een biertje over onze hobby gesproken kan worden. Verder organiseren we ieder jaar in mei een jeugdviswedstrijd voor de basisschooljeugd van Dokkum. Naast deze activiteiten houden we ons bezig met visserijvoorzieningen zoals trailerhellingen en visplaatsen en visreddingen/visoverzet bij baggerwerkzaamheden/droogleggingen”, vertelt Arne-Menno enthousiast.

Doel en plannen
Goed bereikbare viswateren met goede voorzieningen met een goed visbestand is het doel van de vereniging. “Hierdoor krijg je de jeugd enthousiast voor de hengelsport. Neem als voorbeeld de ´Visparel´ het Tolhuispark, daar zijn de afgelopen jaren meerdere visplaatsen aangelegd. Daarnaast is er een grote hoeveelheid karper in uitgezet, en is het water in woonwijk de Kooilanden nu ook ingebracht in de landelijke lijst van viswateren. Dit zijn de zogenaamde trapveldjes voor de jeugd. Hier kunnen ze het vissen leren en nog goed vangen ook. En dat allemaal op steenworp afstand van hun woning. Daarnaast willen we door de activiteiten die we organiseren de verbinding tussen de leden zijn. De gezamenlijke passie voor de hengelsport, bindt de mensen met elkaar en dat vinden we mooi om te zien!”, benadrukt Arne-Menno. Ook zijn er enkele plannen in ontwikkeling op dit moment. “Er zijn onder andere plannen voor een vissteiger en natuurlijke visplaatsen in de Meersloot te Dokkum. Ook wordt er gewerkt aan een zogenaamde Visparel in het Botkepark te Damwoude. Dit in samenwerking met HSV Leeuwarden, Hengelsportfederatie Fryslân, de gemeente, de buurtvereniging en dorpsbelangen. Dit gaat met name voor de jeugd, zodat ze vlakbij hun woning toegankelijk en goed viswater hebben. De zogenaamde trapveldjes waar ik het eerder over had”, legt Arne-Menno uit.

Leden en aanmelding
De vereniging is een afdeling van de Hengelsportvereniging Leeuwarden met ruim 7500 leden. Omdat het zo’n grote vereniging is heeft men destijds afdelingen in het leven geroepen. Zo kan men meer per regio activiteiten organiseren, zodat het iets kleinschaliger en daardoor toegankelijker is. Het aanmelden loopt tegenwoordig via het Landelijk Sportvisserij Nederland. Via de website www.vispas.nl kun je lid worden van HSV Leeuwarden, dit kun je in het bestelproces aangeven.  Wanneer je lid bent van HSV Leeuwarden kun je automatisch meedoen aan de activiteiten welke wij als afdeling HSV Dokkum organiseren.

 Voorzitter en coronatijden
“Als voorzitter ben ik er verantwoordelijk voor dat ons bestuur draait en de taken worden uitgevoerd zodat we elk jaar weer onze activiteiten organiseren. Verder proberen wij ons als vereniging positief op de kaart te zetten, zodat mensen ons weten te vinden wanneer ze ons nodig hebben. Denk hierbij aan de gemeente maar ook aan bijvoorbeeld uitvoerders van projecten waarbij visoverzet nodig is. Daarnaast verzorg ik samen met medebestuurslid Simon Spriensma de website www.hsvdokkum.nl”, vertelt Arne-Menno Eelkema over zijn taken binnen de vereniging.  “Het verenigingsleven en dus ook onze activiteiten kwamen helemaal stil te liggen tijdens corona. Omdat de Hengelsportverenigingen zich hebben te houden aan het landelijke beleid van Sportvisserij Nederland, was er vrijwel weinig tot niets mogelijk. We hebben er dan ook voor gekozen geen risico´s te nemen en ons er eerst maar bij neer te leggen. Zaterdag 21 augustus hebben we onze eerste activiteit weer op de planning staan. Een jeugdevent in samenwerking met Sportvisserij Nederland, de ZomerVisKaravaan”, benoemd Arne-Menno.

“Voor de mensen die nog nooit hebben gevist… pak eens een hengel, zoek de rust op in de prachtige natuur en ervaar eens hoe het is. Geniet!”, aldus Arne-Menno Eelkema.

Foto: Van rechts naar links, Simon Spriensma bestuurslid, Arne-Menno Eelkema voorzitter, Hillebrand Kool secretaris, Andries Koning penningsmeester. Bestuurslid Fred de Jong mist op deze foto. Foto is gemaakt door Lammert Damsma.

Zomergasten: met de retro-camper aan het water


“Deze camper is overal al geweest, tot Turkije aan toe”, vertellen Maarten en Marie-Louise Bollen uit Uden. Ze toeren door Nederland met hun 35-jaar oude camper, Dokkum is de eerste plek waar ze twee nachten verblijven. “Het is hier zo mooi: dit oude stadje, die prachtige geveltjes, aan het water staan met het fantastische uitzicht op de molens!”

Omhoogkijken naar de geveltjes
“Ik heb geleerd tijdens een studie kunstgeschiedenis, dat je nooit naar de grond moet kijken. Maar juist altijd omhoog. Dan zie je dus ook die prachtige geveltjes van Dokkum”, vertelt Marie-Louise. “Deze camperplek aan het water is uniek! Wij houden ook heel erg van het water – hebben twintig jaar een zeilboot gehad – dus hier met onze camper aan het water staan, daar wilden we langer dan één nacht van genieten.”

Praktische en mooie camper
“We zijn nu anderhalve week onderweg, we hebben immers altijd vakantie”, lacht Maarten die vertelt dat ze normaal gesproken naar het buitenland gaan met de camper maar vanwege de coronapandemie dit jaar in eigen land vakantie vieren. “En dat is geen straf. We hebben hier immers prachtige plekken en als het regent dan zitten we lekker binnen.” De camper is in Nederland gebouwd, “er zijn maar vijf van deze gemaakt”, en is destijds door een bevriende architect van het stel heel praktisch ingericht, “elk hoekje wordt als opbergruimte gebruikt”. Het liefst eet het stel in een tentje in de stad. “Gister waren we bij de Halve Maan, heerlijk gegeten en zulk vriendelijk personeel, schrijf je dat wel even op?!”

Foto: Marit Anker

Dokkumer Vragenuurtje: Eelke Zwart

In het Dokkumer vragenuurtje ‘ondervragen’ we regelmatig een bekende of minder bekende Dokkumer het hemd van het lijf. In deze editie: Eelke Zwart.

Wie ben je en wat doe je?
Ik ben Eelke Zwart, getrouwd met Trees, vader van Claudia en Marco, opa van Julan, Meesterschoenmaker, Orthopedisch voetspecialist, Wandelschoenenverkoper, maker van mooie leren spullen in ons leeratelier in oprichting, al 25 jaar bestuurder in landelijke en lokale organisaties en bierbrouwer in opleiding.

Wat heb je met Dokkum?
Heel veel. Ik ben geboren en getogen in deze mooie stad die enkele jaren geleden terecht door de consumentenbond uitgeroepen is tot één van de 25 mooiste steden van Nederland.

Het mooiste plekje van Dokkum is?
Dat hangt van de definitie van mooi af, ik ben geboren op de Dijk en heb een groot deel van mijn leven doorgebracht in het gebied daar omheen. Als klein jongetje veel gespeeld op het Zuiderbolwerk en ons bedrijf is van 1929 tot 2006 gevestigd geweest aan de Doorbraak, emotioneel dus een mooi gebied. De Dijk ligt ook aan het Grootdiep en dat, samen met de Zijl en het Kleindiep, is visueel ook het mooiste deel van de stad!

Welk plekje in Dokkum moet direct worden aangepakt om de stad mooier te maken?
Het achterste deel van de Markt, het is een prachtig plein geworden, maar dankzij dat deel is het net niet dat plein geworden wat het moest worden.

Maak de volgende zinnen af:
Parkeren in Dokkum is… nog niet wat het moet zijn, de vernieuwing van ‘t Panwurk en een betere bewegwijzering met looptijden erbij, zal dat hopelijk een stap dichterbij brengen. Verder betaald parkeren opheffen en blauwe zones terug brengen. Ik ben een groot voorstander van vernieuwing, echter zonder aantasting van onze Bolwerken, want die extra bruggen rondom, gaan ons als binnenstadsondernemers geen miljoenen euro’s extra opleveren, zoals beweerd wordt door (te) dure onderzoekers.

Dokkum is over tien jaar… nog steeds het bruisende hart van een mooie regio!

De nieuwe markt is… erg mooi en bijna af.

En dan de persoonlijke vragen, speciaal voor jou:

Je werkt mee aan de Dokkumer Admiraliteitdagen, kun je hier iets over vertellen?
Daar kan ik wel een boek over schrijven,  maar ik zal het kort houden…. Vanaf de oprichting van de Stichting Stadsmarketing Dokkum, de organisatie die de Admiraliteitsdagen organiseert, ben ik penningmeester. De Stichting was in het begin een samenwerking van 5 organisaties in Dokkum, maar is nu geheel zelfstandig. Naast penningmeester heb ik mij bezig gehouden met veiligheid en vergunningen en maakte daardoor tijdens de dagen zelf ook onderdeel uit van het veiligheidsteam. Waar het in het begin nog echt pionieren was, zijn we momenteel een erg professionele organisatie met een prachtig team van vrijwilligers in diverse commissies. Op dit moment zijn Jan Michiel van der Gang en ik de laatste twee “oprichters” van de Admiraliteitsdagen die nog in het bestuur zitten. Na de laatste groeisprong van de editie in 2019 hebben we veel taken opnieuw verdeeld en houd ik mij in principe alleen nog bezig met de financiën en de biercommissie. Na de jubileumeditie, die we hopelijk volgend jaar kunnen gaan organiseren, zal ik het bestuur verlaten en blijf ik alleen nog voorzitter van de biercommissie.

Waarom ben je een eigenaar van Zwart 1887 geworden?
Na de HAVO ben ik in de zaak terecht gekomen bij mijn ouders, omdat het ondernemen en het ambacht nu eenmaal in het bloed zit.

Hoe heeft het familiebedrijf zich ontwikkeld in al die jaren en hoe gaat het nu?
Mijn overgrootvader is in 1887 in Buitenpost begonnen als schoenmaker en mijn opa is in 1929 naar Dokkum verhuisd. Hij heeft het pand op de Doorbraak vanaf de grond opnieuw op laten bouwen en het was toen een schoenwinkel met een eigen schoenmakerij. Daar zijn mijn ouders met het bedrijf verder gegaan en toen er op een gegeven moment steeds meer vraag naar schoenreparatie kwam, hebben mijn ouders de schoenverkoop er uit gegooid en zijn ze alleen met reparatie verder gegaan. Mijn ouders zijn in 2000 met pensioen gegaan en ik ben met mijn echtgenote Trees en het personeel verder gegaan. Ondertussen had ik ook mijn papieren als orthopedisch voetspecialist gehaald en kwam de mogelijkheid om een schoenwinkel gespecialiseerd in Comfortschoenen over te nemen. Alles is verhuisd naar de binnenstad waar we eigenlijk twee bedrijven aan elkaar vast hadden, ZWART Schoenreparatie en ZWART Comfort Shoes. Na de vorige crisis heeft het internet zo’n grote rol gekregen, waardoor wij steeds meer gedwongen werden in opruimingen mee te gaan van de grote winkelketens. De laatste jaren waren we 8 maanden in het jaar aan het opruimen en daar werd ik als ondernemer niet echt blij van. Iets meer dan 4 jaar geleden zijn we gestopt met de schoenverkoop en verhuisd naar ons prachtige plekje aan de Koornmarkt. Daar hebben we 4 disciplines onder één dak, uiteraard onze schoenreparatieafdeling en onze voetzorgafdeling, waar we orthopedische aanpassingen aan schoenen maken en persoonlijke voetbedden maken, ook voor sporters. Daarnaast verkopen we wandelschoenen en krijgt ons leeratelier Z1887 langzaam maar zeker verder gestalte.

Wat zijn je werkzaamheden bij Zwart?
Alles wat binnen die 4 disciplines valt en wat er nog verder voorbijkomt waar we mensen mee kunnen helpen.

Wat vind je het leukste aan je werk?
De diversiteit aan werkzaamheden die voorbij komt en de contacten met de klanten, vooral met de mensen die je weer beter kunt laten lopen.

Hoe zie je de toekomst van Zwart 1887 voor je?
Goed, het bedrijf gaat deze pandemie overleven, maar er zal niet nog 20 jaar iemand van de familie ZWART achter de machines staan.

Wat heb je met de Sonnberg Lodge in Maria Alm?
In het laatste exemplaar van Dokkum Magazine kan je een heel mooi verhaal lezen over mijn dochter Claudia, haar partner Bart en hun zoontje Julan. Dat heb ik met de Sonnberg Lodge in Maria Alm en daar zijn we dan ook zo vaak mogelijk.

Heb je nog bepaalde doelen de je wil bereiken?
Zwart 1887 nog iets verder door ontwikkelen, het brouwen van bier beter onder de knie krijgen en een mini-macro bierbrouwerij helpen opstarten in Oostenrijk en gitaar leren spelen …

Wat doe je graag in je vrije tijd?
Mountainbiken, wandelen of skiën in de bergen rond Maria Alm, tennissen, golfen, lezen, muziek luisteren en straks weer maken …

Waar word je gelukkig van?
Genieten van het leven met mijn vrouw, kinderen en kleinkind. Helpen bij de ontwikkeling van het bedrijf van Claudia en Bart, daar waar ik kan; sparren met Marco over het bedrijf dat hij dit jaar heeft opgestart; tijd doorbrengen met mijn kleinzoon; lekker samen met Ron, die al meer dan 28 bij ons werkt, de beuk er in gooien en ons werk doen, maar ondertussen ook zo veel mogelijk lol maken; bier leren brouwen van Tim in Brouwerij Dockum.

Keuzevragen:
Nieuws uit de krant of online? Online.

In de auto of op de fiets? Zo veel mogelijk de fiets, maar dat duurt wel wat lang om mee in Maria Alm te komen.

Online shoppen of de stad in? Zoveel mogelijk bij collega ondernemers in Dokkum kopen, want deze crisis is nog niet voorbij helaas.

Om af te sluiten:
Heb je suggesties voor mensen die je in het Dokkumer vragenuurtje wilt zien?
Marcel van der Meulen.

Zonder gas

Daar stond hij dan opeens op de stoep. Ik wist natuurlijk dat hij zou komen, ik had er zelf al een half jaar op aangedrongen. Maar toch, behalve vreugde dat het nu eindelijk ging gebeuren, kwam de angsthaas in mij boven. Was dit echt verstandig?

We zaten in de aanzwellende tweede coronagolf en het advies was alleen noodzakelijk bezoek thuis te ontvangen. Maar bovenal: Hoe zou het de komende winter allemaal gaan als ik hem nu binnenliet? De man op de stoep droeg een werkjas waarop met grote letters “Stedin” stond. Hij zei: “Ik kom het gas afsluiten.” Er was geen weg terug en dat wilde ik natuurlijk ook niet.

Drie jaar terug kochten wij een warmtepomp. De laatste twee jaar hadden we geen gas meer gebruikt en wel elk jaar € 190,- vastrecht betaald dus dat kon ook niet eeuwig zo doorgaan. Toch gaf het simpele feit dat die meter daar nog zat en de oude cv-ketel daar nog hing een soort veilig gevoel. Ik zei dus heel flink: “Prima, haal maar weg die meter, daar hangt hij.” Maar dat moest nog even wachten, eerst moest de boel bij de straat worden afgesloten. En dat viel nog niet mee. Er stond ruim een uur een happertje voor het huis te ronken met twee mannen met een schop eromheen. Toen klonk er een groot gesis en rook je even een flinke gaswolk maar dat was gepland.
De leiding was losgemaakt en afgedopt en de meter kon daadwerkelijk worden verwijderd.

De leiding die in vele lange, bange winters de enige hoop van de bewoners van dit huis was geweest werd ruw afgebroken en met pur dichtgemaakt. Dat was dat. De afgelopen winter bleek alle angst zoals zo vaak weer onterecht. Bij min 8 graden snorde de warmtepomp nog vrolijk en was het in de woonkamer plus 22. En inmiddels zijn wij geprikt en schrikken niet meer als er onverwacht bezoek op de stoep staat.

Bert Barten
Elkenien Grien