‘Het nieuwe normaal’ in Dokkum – De kerk

In de nieuwe rubriek ‘Het nieuwe normaal in Dokkum’ nemen we een kijkje bij ondernemingen, organisaties of locaties om te vragen hoe ze omgaan met ‘Het nieuwe normaal’. Of hoe bereid je je daarop voor? En wat is eigenlijk ‘Het nieuwe normaal’ in Dokkum? Deze editie is Maaike Holwerda, koster van de Fonteinkerk, aan het woord.

Komende zondag is het voor de Protestantse Gemeente Dokkum-Aalsum-Wetsens voor het eerst weer mogelijk fysiek aanwezig te zijn bij een kerkdienst. De afgelopen maanden was koster Maaike Holwerda van de Fonteinkerk samen met haar collega’s druk met de voorbereidingen hiervoor, conform alle geldende protocollen.

Coronamaanden zonder kerkbezoek
“Heel raar, heel onwerkelijk! Alles stopte ineens midden in ons seizoen. Zat ik thuis en was er even geen werk te doen”, zo voelden de eerste weken voor Maaike Holwerda aan het begin van de coronaperiode. “Iedereen zat zoveel mogelijk thuis en gelukkig waren we hier in het noorden in de gezegende omstandigheden dat we nog lekker naar buiten konden.” Tijdens deze blijf-zo-veel-mogelijk-thuis-weken gingen de rouwdiensten in de Fonteinkerk wel door. “In kleine samenstellingen, onder hele strenge maatregelen. Toch heb ik vaak gehoord dat deze samenkomsten intiemer waren en voelden. Dat het iets speciaals bracht “, vertelt Maaike Holwerda.

Nieuwe ontwikkelingen
Vrij snel werden er online kerkdiensten georganiseerd: beelduitzendingen naast de bestaande mogelijkheid om mee te luisteren via de Kerkomroep. “Zo zie je dat deze periode ook mooie dingen met zich mee brengt. Want deze online kerkdiensten willen we blijven aanbieden. Op deze manier kunnen ook mensen die slechter ter been zijn of ziek zijn, de dienstbeleving meekrijgen. Ik hoor van de mensen dat ze zich veel meer betrokken voelen bij de dienst nu ze ook de beelden erbij hebben. Ook leidt het tot mooie initiatieven. Zo hoorde ik dat er een groepje mensen thuis, op veilige afstand tot elkaar, het avondmaal gevierd hebben tijdens onze beelduitzending. En dat thuis vieren en beleven van het geloof, dat heeft toch ook wat!”

Reserveren, instructies en
De afgelopen periode heeft een groep vrijwilligers het op zich genomen een online reserveringssysteem te ontwikkelen waarmee zowel de activiteiten die door de kerk georganiseerd worden, als het bezoeken van een kerkdienst of een kindernevendienst/kinderkerk/kinderoppas, online te reserveren zijn. Maaike Holwerda vult hierover aan: “Voor het oudere publiek die misschien niet computermachtig zijn, is er de mogelijkheid om woensdagmorgen telefonisch via het Kerkelijk Bureau te reserveren.”

De gang van zaken tijdens de dienst ziet er als volgt uit: “We kunnen hier in de Fontein in totaal honderd mensen een plekje bieden. Het zit-plan wat we hiervoor gemaakt hebben is letterlijk met een anderhalve-meter-stok opgesteld. Wanneer de mensen hier zondagmorgen aankomen checken we eerst of ze zich daadwerkelijk hebben aangemeld via ons reserveringssysteem, anders kunnen we ze helaas niet toelaten. Bij het reserveren verklaren ze al dat ze alleen de viering bezoeken wanneer er geen gezondheidsklachten zijn, maar bij binnenkomst doen we opnieuw de gezondheidscheck. Er kan geen gebruik worden gemaakt van de garderobe. De mensen kunnen de handen ontsmetten bij de ontsmettingszuilen en worden daarna door onze servicemedewerkers, die opvallende hesjes dragen, naar hun plek gewezen. Aan het einde van de dienst wordt op de beamer aangegeven hoe de bezoekers de kerk weer kunnen verlaten of eventueel de kinderen van de kindernevendienst weer op kunnen halen.” Na de kerkdienst zal Maaike, die per dienst zes extra medewerkers nodig heeft, de kerk eerst een kwartier laten luchten, waarna ze met ontsmettingsmiddelen alle stoelen bij langs zullen gaan.

Multifunctionele rol voor de kerk
Maaike Holwerda merkt dat er steeds meer verschillende aanvragen binnenkomen voor de ruimtes in de Fonteinkerk. “Bijvoorbeeld het Filmhuis vraagt of ze hier corona-proof hun films mogen vertonen, of het koor vraagt of ze mogen komen repeteren. Ik vind het prachtig dat we zo multifunctioneel inzetbaar zijn en vind dat we hier vooral in moeten participeren. Daarnaast creëren we een stukje goodwill en hebben de mensen ook eens even wat anders, dan alleen maar: corona. Wij hopen eigenlijk niet dat dit het ‘nieuwe normaal’ is! We kunnen en willen ons niet voorstellen dat we niet meer met een volle kerk een dienst vieren. Al zal het nog wel even duren voordat dat weer zover is. We missen vooral het contact met de mensen. Mensen voelen zich hier vrij en willen graag dat praatje met ons maken. Natuurlijk pakken de dominees dat sociale stuk ook weer op. Toch is het bezoek op zondag naar de kerk, die beleving en het achteraf napraten tijdens een bakje koffie, zó belangrijk voor de mensen”, aldus Maaike Holwerda.

Dokkumer Vragenuurtje: Sije van der Meulen


In het Dokkumer vragenuurtje ‘ondervragen’ we regelmatig een bekende of minder bekende Dokkumers het hemd van het lijf. In deze editie: Sije van der Meulen.

Wie ben je en wat doe je?
Ik ben Sije van der Meulen, 35 jaar oud, getrouwd en vader van twee jongens van vijf en drie. We wonen in Kollumerzwaag en voor mijn werk bij HK Detachering ben ik bijna dagelijks in Dokkum.

Wat heb je met Dokkum?
Ik ben geboren in Wouterswoude, onder de rook van Dokkum. Ondanks dat ik nooit in Dokkum gewoond heb, is mijn hele leven wel op Dokkum georiënteerd: ik ging hier naar de middelbare school waar veel vriendschappen uit voort zijn gekomen, ging hier op stap, ik had hier mijn bijbaantje en nu zit mijn kantoor hier in de binnenstad.

Het mooiste plekje van Dokkum is?
Elke dag probeer ik tijdens de lunch een blokje Bolwerken te lopen, iedere keer zie ik weer andere dingen. Het stadsgezicht vanaf de Bolwerken geeft de prachtige sfeer van ons vestingstadje goed weer.

Welk plekje in Dokkum moet direct worden aangepakt om de stad mooier te maken?
Dokkum ligt er momenteel mooi bij. Het wordt de laatste tijd continu aangepakt en blijft zo in ontwikkeling.

Maak de volgende zinnen af:
Parkeren in Dokkum is… goed voor elkaar. Wij zitten met ons kantoor in de binnenstad en ondervinden nooit problemen. Onze sollicitanten sturen we een routekaart met parkeerplekken mee. We horen nooit iemand klagen over parkeerproblemen, ze kunnen makkelijk en dichtbij parkeren in ’t Panwurk of bij het Harddraverspark.

Dokkum is over tien jaar… hopelijk nog hetzelfde. Dokkum is niet een hele grote stad, wat het juist karakter geeft: het is niet groot maar er gebeurt veel. Wat mij betreft hoeft het ook niet groter, het is goed zoals het nu is!

De nieuwe markt is… mooi. Als ik over de Markt loop dan denk ik: het is een mooie aanwinst zo met het plein en de IJsfontein. Ook hier zitten weer die karakteristieken verstopt: die huisjes, het vroegere gasthuis, in combinatie met de oude kerk.

En dan de persoonlijke vragen, speciaal voor jou:

Je bent sinds 2017 directeur van HK Detachering, wat doen jullie precies?
We hebben een team van vijftig medewerkers met een vast dienstverband, die we tijdelijk inzetten bij opdrachtgevers door heel Nederland. We richten ons hierbij op het sociaal domein waarbij de opdrachtgevers gemeenten en overheidsinstellingen zijn. Hier in Dokkum is onze centrale basis met een team van vier mensen.

We werken eigenlijk het tegenovergestelde van een uitzendbureau: we nemen eerst de mensen aan en zoeken dan op basis van hun deskundigheid en persoonlijkheid een passende (tijdelijke) functie. Deze mensen kiezen bewust voor avontuur en afwisseling én hebben een passie voor werken in het sociaal domein. Opdrachtgevers komen vooral via mond-tot-mond reclame bij ons: onze tevreden medewerkers zijn onze referent. 

En wat is jouw taak als directeur?
Ik draai volledig mee in het operationele proces: van het aannemen van onze medewerkers tot het plaatsen bij onze opdrachtgevers. Ik zie ons werk echt als een teamprestatie waarin wij alle vier onze eigen rol hebben en ik eindverantwoordelijk ben.

Zag je jezelf ‘vroeger’ ook als directeur van een bedrijf? Wilde je dit altijd al?
Stiekem heb ik er altijd wel over nagedacht, ja. Na de middelbare school heb ik de Hbo-opleiding Management, Economie & Recht gedaan en daar sprak de bedrijvenkant me al enorm aan. Ik kom uit een ondernemersfamilie, dus het ondernemen heeft me onbewust altijd wel beziggehouden.

Na mijn opleiding ging ik aan het werk en werd Harry Kooyenga mijn collega. Toen Harry eind 2014 voor zichzelf begon vroeg hij me na een tijdje voor hem te komen werken. Onze visie en levensinstelling sloot goed bij elkaar aan en in 2015 gingen we samen, beide vanuit huis, pionieren. HK Detachering werd steeds serieuzer en we konden elke maand iemand aannemen. Vanaf oktober dat jaar werkten we vanuit dit kantoor aan de Koornmarkt en in 2017 werd ik mede-eigenaar.

In december vorig jaar werd Harry heel ziek en hij overleed in februari van dit jaar. Een ongelooflijk snel en verdrietig proces. Gelukkig heb ik een heel fijn team om mij heen en kunnen we met elkaar onze visie voortzetten. Die visie is: tevreden werknemers. Groei is niet ons doel, we kiezen voor kleinschaligheid. We willen er juist met een klein team met persoonlijke benadering, zijn voor onze werknemers.

Wat is er leuk aan detacheren binnen het sociaal domein? En wat maakt jullie goed?
Onze kracht is het behouden van het specialisme. Harry en ik hadden beide al heel wat jaren ervaring binnen het sociaal domein en daarmee een heel groot netwerk bij gemeenten en overheidsinstellingen opgebouwd. Ook nu Harry er niet meer is, blijft de goodwill vanuit de opdrachtgevers richting HK Detachering voelbaar, dat is mooi om te merken.

Voor ons komen onze medewerkers echt op de eerste plaats, we doen er alles aan om ze zo goed mogelijk te faciliteren. Is er iets? We lossen het gelijk op! En wanneer je tevreden werknemers hebt, zijn de opdrachtgevers vaak ook tevreden. Die omgang met mensen vinden we het mooiste aan ons werk. 

Jullie kantoor zit in Dokkum, maar jullie werken door heel Nederland. Is Dokkum een handige standplaats?
We hebben hier in de binnenstad van Dokkum een prachtig plekje en missen hier niks. Ons interne team komt uit regio Dokkum, vandaar dat een kantoor in Dokkum perfect is. We zijn ook een dag per week op pad om werkplekken te bezoeken, sollicitanten laten we vaak wel naar Dokkum komen. Kunnen we gelijk zien hoe flexibel ze zijn 😉 Daarmee zijn we ook ambassadeurs van Dokkum: we vertellen onze sollicitanten graag wat over Dokkum en meestal maken ze er een dagje ‘uit’ van.

Kan jullie werk tijdens de coronapandemie gewoon doorgaan?
Het heeft de kans op opdrachten juist groter gemaakt. Afstand telt nu veel minder dan voorheen. Dus kunnen onze medewerkers uit bijvoorbeeld Fryslân makkelijker in Rotterdam geplaatst worden. Voor ons is het thuiswerken een positieve ontwikkeling.

Op jullie website staat dat je drijfveer ‘geniet van elke dag en doe wat je gelukkig maakt’ is, waar word jij gelukkig van?
Tijd met mijn gezin doorbrengen. Dat moet in juiste balans zijn met mijn werk.

Op kantoor is het plezier wat wij hier met elkaar hebben, heel belangrijk. De relaxte sfeer, de humor en veel lol is vanaf het begin af aan heel belangrijk geweest voor HK Detachering, en is misschien nu wel onze kracht. Het is allemaal nóg belangrijker geworden na wat wij met Harry hebben meegemaakt. Blije medewerkers en opdrachtgevers maakt mij zeker gelukkig!

Heb je dan nog tijd voor hobby’s en sporten?
Ik mag graag sporten: hardlopen en voetballen. We trainen nog steeds een keer per week, al is dat inmiddels het 35+ team geworden…

Keuzevragen:
Nieuws uit de krant of online?  Doordeweeks online en zaterdags met de Leeuwarder Courant, dat is vaste prik.

In de auto of op de fiets? Fietsen is beter, de auto is gemakkelijker.

Online shoppen of de stad in? Steeds vaker online, dat is toch praktischer. Natuurlijk ga ik ook de stad van Dokkum in.

Om af te sluiten:
Heb je suggesties voor mensen die je in het Dokkumer vragenuurtje wilt zien?
Menno van der Weg.

‘Het nieuwe normaal’ in Dokkum – Martine van der Kloet


In de nieuwe rubriek ‘Het nieuwe normaal in Dokkum’ nemen we een kijkje bij ondernemingen, organisaties of locaties om te vragen hoe ze omgaan met ‘Het nieuwe normaal’. Of hoe bereid je je daarop voor? En wat is eigenlijk ‘Het nieuwe normaal’ in Dokkum? Deze editie is Martine Sijtsma – van der Kloet, Evenementen Coördinator van de gemeenten Noardeast Fryslân en Dantumadiel, aan het woord.

Sinds mei vorig jaar is Martine als coördinator het aanspreekpunt voor de interne organisatie van de gemeenten Noardeast Fryslân en Dantumadiel én voor de organisatoren van evenementen in deze gemeenten. Sinds de uitbraak van het coronavirus werkt het hele team van de gemeente vanuit huis, ondertussen kijken ze samen met de organisatoren vooral naar de dingen die wél mogelijk zijn omtrent de organisatie van evenementen.

Samen oppakken
Martine vertelt dat gemeenten verschillend omgaan met de organisatie van evenementen, dat elke gemeente op bestuurlijk niveau daarin zijn eigen invulling kan geven. De gemeenten Noardeast Fryslân en Dantumadiel hebben ervoor gekozen om met de organisatoren mee te denken over wat de mogelijkheden zijn om evenementen wél door te laten gaan. “Ik vind dat de gemeente hierin echt een rol heeft. We hebben dit probleem met elkaar en dus moeten we samen optrekken. Er mag heel veel niet, door alle coronaregels, wij proberen het als gemeenten juist om te draaien: wat is er wél mogelijk?”

Kennis over coronamaatregelen
“Op lang niet alle vragen van organisaties kunnen wij antwoord geven, vooral omdat maatregelen zo weer kunnen veranderen. Wij zijn ook afhankelijk van de beslissingen van de Rijksoverheid en de noodverordeningen. We kunnen wel met organisaties meedenken op detailniveau, we begrijpen heel goed dat deze nieuwe regels geen dagelijkse kost is voor vrijwilligers van een organisatie. Binnen onze afdeling is de basiskennis nu goed aanwezig waardoor we sneller kunnen schakelen bij veranderingen in de maatregelen”, legt Martine uit die aangeeft dat de verantwoordelijkheid bij de organisator ligt, dat de gemeente slechts adviseert. “De organisatie kan een corona-proof-plan aanleveren, wij kijken er dan naar en geven advies en verlenen de vergunningen.”

Onzekerheid over doorgaan van evenementen
Tot 1 juli was het voor iedereen helder: geen evenementen en dus ook geen uitgave van vergunningen. Voor evenementen die na deze datum gepland waren, ontstond onzekerheid bij de organisatoren. Waar de grote evenementen in deze regio al heel snel na de corona-uitbraak werden afgelast, werden de kleinere evenementen voornamelijk eerst uitgesteld. Martine legt hierover uit: “Juist die grote evenementen zijn van sponsoren afhankelijk, iedereen zat in (economische) onzekerheid en dus hakten deze organisaties vrij snel de knoop door. Dan is er te veel onzeker en moet je vroeg beslissingen nemen. Juist die kleinere evenementen met minder bezoekers, wachtten langer met beslissen of stelden het evenement uit. Misschien kan het over een paar weken toch doorgaan?”

Volgens Martine is dat de grootste moeilijkheid: de onzekerheid. “Niemand wist en weet hoe dit virus zich zou gaan ontwikkelen en hoe lang de maatschappij ‘last’ heeft van de bijbehorende maatregelen. Toch kun je als organisatie je beslissing over het wel of niet doorgaan van je evenement niet blijven uitstellen, of bijvoorbeeld drie mogelijke scenario’s uitwerken. Als gemeente roepen we organisaties dan ook op om eerder te beginnen met de voorbereidingen. Denk bijvoorbeeld aan de Sinterklaasintocht of de jaarwisseling, we zijn in juni al begonnen hierover na te denken. Op die manier kunnen we nu al met de verschillende comités meedenken”.

Kansen en mogelijkheden
De komende maanden staan er nog wat kleinere evenementen op de agenda van de gemeente. Martine en haar team vindt het heel belangrijk dat deze evenementen, op een veilige manier, wel door blijven gaan. “Juist voor de jongeren. Zij zijn vooral de doelgroep van de evenementen en juist hun evenementen werden afgelast. We moeten niet onderschatten hoe zwaar dat voor die categorie is. We hopen dan ook écht dat de vrijwilligers van de verschillende organisaties de energie (terug) vinden om hun evenementen te blijven organiseren, ook onder deze nieuwe regelgevingen. Het zal voor veel organisaties ook een soort reset zijn, je wordt gedwongen op een andere manier naar je evenement te kijken. Dat biedt natuurlijk ook mogelijkheden. Dan denk ik bijvoorbeeld weer aan de Sinterklaasintocht, we hebben niet gezegd ‘dit en dit mag niet’, maar we hebben juist gezegd ‘kom maar met jullie creatieve ideeën’”, aldus Martine die ziet dat veel organisaties nog afwachtend zijn met hun programma van volgend jaar. “Veel hangt van de ontwikkeling van het virus en een eventueel vaccin af…”

Dokkumer Vragenuurtje: Clara Sijtsma

Clara Sijtsma
In het Dokkumer vragenuurtje ‘ondervragen’ we regelmatig een bekende of minder bekende Dokkumers het hemd van het lijf. In deze editie: Clara Sijtsma.

Foto: Peter Tromp

Wie bent u en wat doet u?
Ik ben Clara Sijtsma (1963), getrouwd en moeder van drie volwassen kinderen. Sinds 2013 ben ik uitvaartverzorgster en heb ik een eigen onderneming in Dokkum en werk ik vooral in de noordelijke helft van Nederland.

Wat hebt u met Dokkum?
Wij wonen hier sinds 1990. Dokkum voelt als mijn thuis, ik vind het echt heel fijn om hier te wonen.

Het mooiste plekje van Dokkum is?
Waar Dokkum om bekend staat: de Bonifatiuskapel. Het ademt historie en heeft een goede sfeer. Het is eigenlijk het mooiste theater van Fryslân, waar veel meer gebruik van gemaakt kan worden voor bijvoorbeeld toneelstukken, concerten, musicals en niet te vergeten uitvaarten. Ik heb al eens een uitvaart mogen begeleiden vanuit de Stilte Kapel, mijn eigen uitvaart gaat daar ook plaatsvinden. In 2016 en 2017 heb ik hier samen met een groep enthousiaste mensen Wereldlichtjesdag georganiseerd.

Welk plekje in Dokkum moet direct worden aangepakt om de stad mooier te maken?
Ik zou de vraag liever omdraaien: wat is de kracht van Dokkum? Dat zijn de oude stadgezichten en ik zou dan ook het stadsbestuur van Dokkum om het hart willen drukken om dat in ere te houden. De oude stadsgezichten met de oude gebouwen dát is Dokkum en daar staat Dokkum om bekend. Een slecht voorbeeld vind ik dan ook het (nieuwe) gemeentehuis of de vele moderne appartementencomplexen binnen de Bolwerken.

Maak de volgende zinnen af:
Parkeren in Dokkum is… prima zoals het is met vier grote parkeerplaatsen op loopafstand van het centrum.

Dokkum is over tien jaar… hopelijk nog met het levendige centrum met terrasjes en winkels, en zijn niet alle ondernemers vertrokken naar plekken buiten het centrum.

De nieuwe markt is… nog nooit zo mooi geweest in de laatste decennia. Ik hoop dat ze het zo houden en het nog levendiger maken met bijvoorbeeld in de zomerperiodes foodtrucks en kraampjes met gunstige prijzen voor de exploitanten.

En dan de persoonlijke vragen, speciaal voor jou:

Sinds 2013 bent u zelfstandig uitvaartbegeleider. Wat deed u hiervoor?
Van jongs af aan heb ik in de zorg gewerkt: met dementerende mensen, in de thuiszorg, met mensen met een verstandelijke beperking, in de terminale thuiszorg en ook in het mortuarium van Dokkum. Op mijn zeventiende ontdekte ik al dat ik het liefste uitvaartverzorgster wilde worden. Tijdens mijn stage kwam ik veel in aanraking met de dood, en dat klinkt misschien vreemd, maar dat trok mij. Ik wist dat ik meer levenservaring nodig had om het werk van een uitvaartbegeleidster uit te voeren.

Vanwaar de switch om toch (zelfstandig) uitvaartbegeleidster te worden?
Rond mijn 50e verjaardag zeiden mijn kinderen: “As mem it no net docht, dan wolle wy mem der noait wer oer hearre!”. Ik deed de laatste zorg van een overledene al veel voor mijn werk in het mortuarium, woonde dus ook veel uitvaarten bij en had het er al jaren over met mijn man en kinderen. Het duwtje van mijn kinderen had ik nodig om de opleiding tot uitvaartbegeleider te volgen en mijn eigen onderneming te beginnen.

Hoe ziet een dag van een uitvaartbegeleider eruit?
Er is geen dag hetzelfde! Omdat ik dag en nacht bereikbaar ben, moet mijn gezin ook volledig achter dit beroep staat. Mijn werk gaat áltijd voor. Zodra ik een melding krijg sta ik volledig tot beschikking van de nabestaanden. Ik begeleid families en nabestaanden bij het ontzorgen in de moeilijke tijd na het overlijden van een dierbare. Ik probeer ze rust te brengen, maar bied ook een schouder en een luisterernd oor. Ik ben niet alleen de uitvaartbegeleider maar vaak ook maatschappelijk werkster. Tot en met de uitvaart begeleid ik de mensen, maar ik bied ook nazorg, dat is net zo belangrijk. Tijdens zo’n periode ben ik volledig gefocust op de familie. Ook als ik thuis ben, ben ik steeds met mijn hoofd daar. Ik wil er gewoon voor de nabestaanden zijn.

Ook hecht ik er veel waarde aan om het gesprek over het levenseinde en de wijze van begraven of cremeren op tijd aan te gaan, wanneer dat mogelijk is. Daarvoor heb ik het wensenboekje ‘Wensen voor mijn afscheid’ ontwikkeld. Dit is een goed hulpmiddel om bijvoorbeeld samen met je partner of kinderen in te vullen en erover te praten. Dat geeft nabestaanden rust op het moment dat het einde daar is, zodat er ruimte is om op een passende manier te rouwen en afscheid te nemen. Indien gewenst kan ik bij een dergelijk gesprek aanwezig zijn om advies te geven, zo’n gesprek kan heel moeilijk zijn maar geeft vaak wel vaak rust.

Wat maakt uw werk zo mooi?
Ik heb het mooiste werk van de hele wereld! Ik ben zo blij dat ik er voor andere mensen kan zijn, iets voor ze kan betekenen. En dan die dankbaarheid van mensen… Ik zeg wel eens: ik ben op de wereld gekomen om iets voor anderen te betekenen.

Twee dingen in het leven staan vast: we worden geboren en we gaan dood. Voor dat eerste stuk rondom de geboorte is best veel aandacht, maar het stuk rondom de dood en de rouwverwerking is minstens zo belangrijk.

Is het niet heel erg (emotioneel) zwaar werk?
Ja, dat is het zeker. Maar mensen die in verdriet zijn, zijn echt en puur. Ik kom daar als ze zichzelf zijn, ik zie de échte mens. Het contact met de mensen is zo mooi en intensief, ik kan dat volhouden omdat het me zoveel brengt en leert. Mensen om mij heen zeggen ook wel: “Je zit altijd in een ander zijn verdriet”. Dat is wel zo, maar het brengt ook heel veel moois en ik kan heel goed een knop omzetten, mijn eigen gevoel even aan de kant zitten. Mijn tranen komen later wel.

Hoe is het om uitvaartbegeleider te zijn tijdens de coronacrisis?
Mijn werk heeft in de afgelopen maanden een nieuwe dimensie gekregen. Door de coronamaatregelen moest er in korte tijd anders gewerkt worden en kwamen de nodige uitdagingen voorbij. Een leerzame tijd waar veel mooie nieuwe inzichten uit voort gekomen zijn. De uitvaarten die ik de afgelopen maanden heb mogen verzorgen, hebben mij geleerd dat het ook met beperkende maatregelen mogelijk is om op een respectvolle en passende manier afscheid te nemen van een dierbare.

Wat vooral indruk op mij maakte is het idee dat, ondanks gesprekken op anderhalve meter afstand en geen lichamelijk contact, het toch mogelijk is om gevoelens te delen. Het oogcontact was veel intenser. Normaal kun je bij het condoleren heel dicht bij elkaar komen en gaat het meer om het schudden van handen dan om het oogcontact. In de huidige situatie is het andersom. Ik heb gezien, en gehoord, dat oogcontact veel los kan maken en dit aan oprecht meeleven niets afdoet.

Waarom kiezen mensen voor u als uitvaartbegeleider?
Dat is lastig om over jezelf te zeggen, natuurlijk. Mijn zoon Thomas (journalist en schrijver) schreef er bij het zesjarig jubileum van mijn onderneming een stukje tekst over: “Ze is dagelijks met haar passie bezig: er voor mensen zijn. Bij haar ben je in goede handen, ze maakt een afscheid persoonlijk. Ze luistert, brengt rust en maakt elke minuut voor je vrij.”

Vindt u het prettig om zelfstandige te zijn?
Ik ben bewust volledig onafhankelijk en niet gebonden aan een organisatie. Iedereen kan gebruik maken van mijn uitvaartbegeleiding, daarbij maakt het niet uit waar of hoe je verzekerd bent. De keuze van een uitvaartbegeleider staat los van de verzekering of uitvaartvereniging.

Ik werk alleen maar samen met mensen die ook vanuit hun hart werken, met lieve collega’s die er precies hetzelfde in staan als ik. Je kunt een afscheid maar een keer doen, je krijgt geen herkansing!

Heeft u naast uw werk nog tijd voor hobby’s en sporten?
Nee, maar dat heb ik ook niet echt nodig. Op vakantie lees ik graag, daar kom ik thuis niet aan toe. Verder mag ik graag in huis om rommelen, ik hou van schoon en netjes. Ben zowel in huis als in mijn werk écht perfectionistisch.

Heeft u wensen/dromen voor de toekomst?
We hebben in onze privésfeer een verschrikkelijk moeilijk jaar gehad met meerdere overlijdens, ik hoop daarom dat dit jaar snel voorbijgaat. En dat we gezond blijven en yn leafde meielkoar. Ik ben met een heel klein beetje tevreden en hoop dat ik nog veel voor anderen kan betekenen.

Keuzevragen:
Nieuws uit de krant of online? Online.

In de auto of op de fiets? Helaas te veel in de auto voor mijn werk. In de stad doe ik alles lopend.

Online shoppen of de stad in? Ik kom uit een ondernemersgezin en werd opgevoed met het idee “iedereen moet eten, dus koop je dingen lokaal”. Vandaag de dag koop ik nog zoveel mogelijk in Dokkum, dat vind ik nog steeds heel belangrijk.

Om af te sluiten:
Heb je suggesties voor mensen die je in het Dokkumer vragenuurtje wilt zien?
Sije van der Meulen

Artisante an de Syl: De swarte winkel, sigarenmagazijn I.A. Berghuis (1919 – 1951)

ARTISANTE  AN  DE  SYL  (8)
door Warner B. Banga & Piet de Haan

De grutterszoon Igle Albert Berghuis werd geboren op 15 juli 1888 als zoon van Albert Piers Berghuis en Froukje Jaarsma. Zijn ouders hadden een mosterdmaalderij in de Hoogstraat, waar nu de HEMA is. Aan de overkant, op de Hoogstraat C15 (nu pand Kooistra), begon zoon Igle in 1911 een sigarenzaakje. In mei van dat jaar was hij getrouwd met de molenaarsdochter Renske van der Heide uit Metslawier. De kozijnen van zijn winkel schilderde hij zwart om meer aandacht op het pand te vestigen. De zaken gingen goed en het echtpaar werd gezegend met drie kinderen: zoon Albert (1913) en twee dochters Atty (1918) en Froukje (1922). Naast zijn winkel begon Igle een groothandel in tabakswaren; vooral sigaren en sigaretten. Dokkum was in die periode met een sterk groeiende middenstand en vele grosssierderijen de ‘Koopstad van het Noorden’. Er waren in de stad ook verschillende sigarenmakerijen, onder andere aan het Zuiderbolwerk en in de Strobossersteeg.

Op 23 januari 1919 kon Igle het hoekpand aan de Diepswal B-65 (nu nummer 1) kopen van de dames Van Erp: een ideale plek voor een winkel in rokerswaren. Het hoekpand aan de Zijl werd zo een ‘Sigarenmagazijn’, waar menig Dokkumer zijn ‘rokertje’ haalde om daarna even bij de brugleuning van de Syl een pijpje of sigaartje op te steken. Aan oude foto’s en ansichtkaarten te zien, schilderde Igle Berghuis aan de Diepswal de kozijnen opnieuw zwart. Zijn winkel was zeven dagen per week open, tot ’s avonds laat. Zelfs op zondagmorgen ging hij open, want dan gingen de rooms-katholieke gebroeders Bary uit rijden en kwamen ze eerst langs om sigaren te kopen. 

Beneden was de winkel en bij het trapje omhoog was ‘it keamerke’, waar iedereen overdag zat, want dan kon moeder Renske de klanten helpen. Op de zolderverdieping was het magazijn. Daar stonden alle tabakswaren opgeslagen en uitgestald. Met behulp van een katrol werd grote pakken tabak en rokerswaren via de hoekerker omhoog getakeld om op zolder verpakt te worden in kleine hoeveelheden en dan ging het via de steile trappen weer naar beneden en werd het ‘útsutele’ in de dorpen rondom Dokkum. Vader Igle was dan hele dagen op de fiets op pad om klanten te werven; hij maakte ‘routes’ door Oost- en Westdongeradeel, de Wâlden, het Bildt en steeds verder tot aan Midden-Fryslân toe. Zo bouwde hij zijn grossierderij tussen 1919 en 1949 steeds verder uit. Hij was soms met Fedde Sonnema (van de Berenburg) op reis, dan combineerden Dokkumer kooplui hun ritten en dan bezochten ze alle dorpscafés, -winkels en alles wat ze tegenkwamen en probeerden daar hun spullen te verkopen. Dan kwamen ze met gevulde orderboekjes weer thuis en werden de bestellingen klaargemaakt en verpakt. Op woensdagmiddag en zaterdagmorgen werd alles naar de ‘karriders’ op de Markt of bij de Burgerschool gebracht en die bezorgden het weer bij de klanten. 

Vlak voor de oorlog raakte Igle Berghuis overspannen en moest hij een half jaar kuren bij Hofker op Ameland. De zaak werd door een invaller voortgezet. Het sigarenmagazijn bleef de gehele oorlogsperiode geopend, maar werd waarschijnlijk verhuurd. In de oorlog was de Zijl natuurlijk een centrale plek in Dokkum, waar in mei 1945 uitbundig de bevrijding werd gevierd. Igle Berhuis verhuurde het hoekpand rond 1951 aan Louw van Sinderen & Co uit Holwerd en na 1954 aan Wopke Postuma uit Dokkum die er na de ‘zwarte winkel’ een ‘Rode Winkel’ vestigde. 

 

Bijschrift foto: Het zwart geschilderde Sigarenmagazijn van Igle Albert Berghuis (inzet) en advertenties uit 1921 en 1932 voor rookwaar en Russische sigaretten.

 

Zomergasten: Dokkum als bedevaartsoord  


Ze zouden eigenlijk met de hele familie naar Malta voor een heerlijke alles erop-en-eraan vakantie. Vanwege corona kon dat helaas niet doorgaan. “Nu gaan we iedere week een paar dagen weg. We zochten een viersterren hotel in het noorden en toen kwamen we terecht bij de Abdij”. Maarten en Sophie uit Velsen zijn net aangekomen in Dokkum. Ze zijn aan het struinen door de binnenstad met zoon Floris en dochter Emma.

Poort naar de Wadden
We zitten op een terras bij het Keerpunt van de Elfstedentocht. Het is de eerste keer Dokkum voor het gezin. “Ik ben nooit verder dan Sneek gekomen. Wat een fijne stad! Iedereen is heel vriendelijk en in het hotel denkt men met je mee. Dokkum doet ons denken aan Alkmaar en Muiden, vanwege de bolwerken. En vanwege de ligging kun je wel zeggen dat Dokkum de poort is naar de Waddeneilanden. Dat is allemaal vlakbij toch?”.

Bonifatius
Morgen gaat het gezin naar Pieterburen. “Verder hebben we nog niets gepland. We gaan sowieso de Bonifatiuskapel bekijken”, vertelt Maarten. Hij heeft veel interesse in Bonifatius. “Wij zijn opgegroeid met de moord op Bonifatius in 754 bij Dokkum. Ik had verwacht dat Dokkum een soort Lourdes zou zijn, een bedevaartoord voor de heilige Bonifatius”. Dat kunnen wij helaas niet beamen. Het bedevaartsoord is in Fulda, waar Bonifatius is begraven in de abdij aldaar. Dokkum heeft daarom vriendschappelijke banden met deze stad. Misschien ook eens een dagje naar Fulda dan!

Foto: Marit Anker | Tekst: Marieke Andringa