Woningbouw blijft in beeld op Prinsterrein


In het voorlopig concept van de nieuwe woonvisie van de gemeente Noardeast-Fryslân staat dat voor een aantal gebieden langs de Dokkumer Ee, waaronder ook de Prinslocatie, wordt onderzocht of deze ook in aanmerking kunnen komen voor woningbouw. Dat standpunt had de gemeente zes jaar geleden overigens ook. Sinds er leegstand is op de Prinslocatie heeft de gemeente met regelmaat gesprekken met de eigenaar van de locatie.

Het komt bijna elke editie van het Dokkumer Vragenuurtje op deze website wel aan de orde: het Prinsterrein aan de Dokkumer Ee. Op de vraag ‘welk plekje in Dokkum direct moet worden aangepakt om de stad mooier te maken?’, geven veel Dokkumers aan dat het Prinsterrein toe is aan een opknapbeurt. De Prinsgronden zijn aangewezen als herstructuringsgebied. Dit moet uiteindelijk leiden tot een verhoging van de ruimtelijke kwaliteit en moeten de gronden een volwaardig onderdeel worden van Dokkum. Waarom de herstructurering nog niet van de grond komt, legt de gemeente uit:

Initieert de gemeente zelf ook zaken om de herstructurering van het terrein van de grond te krijgen?
De gronden zijn niet van de gemeente. Het initiatief voor de herstructurering ligt in eerste instantie bij de eigenaar van de gronden en gebouwen zelf. Wel ziet de gemeente toe op de ruimtelijke inrichting van gebieden die liggen binnen de gemeentegrenzen. De gemeenteraad is verantwoordelijk voor het vaststellen van nieuwe bestemmingsplannen. Als de Prinslocatie geherstructureerd wordt, zal er eerst ook een nieuw bestemmingsplan door de gemeente moeten worden vastgesteld. Daarbij moet gekeken worden naar gemeentelijk ruimtelijke beleid. In dat beleid wordt aangegeven dat het gebied waar de Dokkumer Ee de stad binnenkomt opgewaardeerd moeten worden.

Een aantal jaren geleden heeft de gemeente samen met de eigenaar en deskundigen een aantal Nije Pleats bijeenkomsten georganiseerd. De uitkomst daarvan was een schetsplan waarin verschillende deelgebieden binnen de Prinslocatie op elkaar moeten zijn afgestemd. Uitgangspunt is dat het terrein openbaar toegankelijk wordt en dat de bestaande fabriek en het verzinkerijgebouw een nieuwe invulling krijgen. Daarmee wordt het “industrieel erfgoed” behouden. In het nieuwe bestemmingsplan dat geldt voor heel Dokkum zijn deze gebouwen inmiddels aangemerkt als karakteristiek. Ook heeft de gemeente al eerder onderzoeken laten uitvoeren om daarmee bijvoorbeeld meer zicht te krijgen welke functies er op het Prinsterrein inpasbaar zijn.

Heeft de gemeente onlangs nog bij de provincie aangedrongen op een gezamenlijke aanpak?
De herstructurering van de Prinslocatie is niet eenvoudig. En aan de structurering van de hele locatie zijn hoge kosten verbonden. Ook ligt het terrein deels binnen de milieu contouren van de omliggende bedrijven. In het verleden heeft de gemeente wel gesproken met de provincie over de herstructurering van de Prinsgronden. Toen is ook gesproken over de vraag of deze locatie eventueel in aanmerking zou kunnen komen voor een provinciale bijdrage van de herstructureringskosten. Toen is de afspraak gemaakt dat er met de direct betrokken partijen een integrale schets moet worden gemaakt. Vervolgens moeten op het moment dat er concrete plannen liggen deze plannen eerst worden doorgerekend waaruit dan blijkt hoe hoog de herstructureringskosten zijn. Wanneer deze zaken in beeld zijn gebracht zou opnieuw overleg met de provincie volgen.

Is er onlangs nog overleg geweest met de NOM over het terrein?
De NOM (Investerings- en ontwikkelingsmaatschappij voor Noord-Nederland met als doelstelling het versterken van de economie in Noord-Nederland, red.) heeft geen belang meer op de Prinslocatie en is er dus niet meer bij betrokken.

Klopt het dat er een geïnteresseerde partij is geweest die zich op het Prinsterrein wilde vestigen? Waarom heeft het betreffende bedrijf uiteindelijk niet de mogelijkheid gekregen om zich hier te vestigen?
Initiatiefnemers die zich willen vestigen op de Prinsgronden gaan eerst in gesprek met de eigenaar. De gemeente is daardoor niet van alle initiatieven en alle details op de hoogte. Wanneer zich initiatieven aandienen worden deze getoetst aan het huidige bestemmingsplan en aan het gemeentelijke ruimtelijke beleid. Tot nu heeft dat nog niet geleid tot een concreet plan.


Foto: Prinsgebouw in 2016

Joris’ Kerstboom opnieuw naar ‘Lichtstad van het Noorden’


Het is Annelies van der Meer opnieuw gelukt om de KRO-NCRV met het programma Joris’ Kerstboom naar Dokkum te laten komen. Speciaal voor de opnames worden de kades rondom het Dokkum Grootdiep voorzien van 275 meter extra lichtjes. Een initiatief wat tot stand is gekomen door de samenwerking tussen gemeente, de Ondernemersvereniging en Stichting Het Dokkumer Stadsfonds.

Verbinder Annelies
In december zal het productieteam van het tv-programma Joris’ Kerstboom met een eigen auto en aanhanger van plaats naar plaats trekken. “Een kleiner team dan voorgaande jaren”, vertelt Annelies die al jaren de schakel is tussen het team van Joris Linssen en Dokkum. Annelies voorziet de crew van maaltijden en een plek om op te warmen. “Ze blijven onder de indruk van Dokkum! Natuurlijk zal de sfeer anders zijn dan de afgelopen jaren toen Joris hier kwam tijdens de drukbezochte Kerstmarkt. Maar ik ben ervan overtuigd dat met de extra grote kerstboom – van 10 meter hoogte en 4 meter doorsnee – en de lichtstad die Dokkum is, er een prachtige kerstsfeer te creëren is.”

Sfeer, sfeer en sfeer
En juist die sfeer is volgens Annelies zo belangrijk voor een stad als Dokkum: “We kunnen en mogen maar heel weinig door de coronamaatregelen, maar sfeer maken kunnen we wel!” vertelt de altijd enthousiaste Annelies. “Door middel van sfeer wil je de mensen naar de stad trekken en dan is Dokkum in het voordeel: het is geen hele grote stad, we hebben geen massa’s mensen. Dat is goed voor ons. We willen dat de mensen zich hier thuis voelen, we hebben hier immers alles. Zo’n samenwerking van meerdere partijen en de gemeente, die tot een prachtig verlichtte stad leidt, draagt daaraan bij. De gemeente is momenteel ook nog bezig met een plan om het Stadhuis op de Zijl, net als vroeger, te verlichten door lampjes rondom alle ramen te plaatsen.”

Joris’ Kerstboom
Vanwege het coronavirus zal de gang van zaken omtrent het tv-programma van Joris’ Kerstboom anders gaan dan voorgaande jaren. Mensen die een mooi verhaal willen vertellen en daarmee iemand in het licht willen zetten, kunnen zich online aanmelden bij de KRO-NCRV of een mail sturen naar Annelies. Annelies zorgt ervoor dat de verhalen op de juiste plek terechtkomen en de programmamakers kiezen uiteindelijk de mooiste verhalen uit. Die verhalen worden aan Joris voor de camera vertelt. “Tuurlijk is dat minder spontaan, maar we moeten rekening houden met de geldende regels en dan is het belangrijk dat alles goed gepland wordt. Na 8 december kun je ook bij Zensa een kerstbal ophalen en de bal zelf in de kerstboom hangen”, legt Annelies uit.

Dokkum in beeld
“Het jaar 2020 is een speciaal jaar, voor velen een minder mooi jaar. De behoefte aan saamhorigheid is groot. Veel mensen hebben dit jaar iemand verloren, laten we elkaar vooral steunen. Veel bijeenkomst om te gedenken kunnen dit jaar niet doorgaan. Net als met elkaar het bijzondere moment delen wanneer we in tien seconden van donker naar licht gaan met Joris’ Kerstboom. Dán zetten we de mensen van de verhalen in het licht”, zegt Annelies over dingen die vóór corona heel normaal waren. Annelies blijft altijd positief: “Wat wel kan is ‘Lichtstad van het Noorden: Dokkum’ in beeld krijgen! Laten zien hoe wij hier met elkaar naar het bijzondere jaar kijken. Wij roepen daarom alle winkeliers van Dokkum op om de etalages dit jaar extra te verlichten en in kerstsferen in te richten. Leef je uit! Die sfeer van Dokkum moeten mensen hier komen ervaren, die koop je niet op internet!”

De uitzendingen van Joris’ Kerstboom zijn van 21 t/m 25 december om 21.15 uur te zien bij KRO-NCRV op NPO2.

 

Lichtimpressie op de Markt ter ere van 600 jarig bestaan Grote Kerk


Bij het 600-jarig bestaan van de Grote- of Sint Martinuskerk in Dokkum wordt vanaf 11 november iedere avond om tien voor tien stilgestaan. Op de naamdag van de heilige Sint Maarten wordt de geschiedenis van Dokkum letterlijk in het licht gezet: tijdens het luiden van de klokken om 21.50 uur veranderen de lichtmasten op de Markt gedurende tien minuten van kleur tijdens de lichtimpressie.

Foto: Marit Anker. Toeristen worden op subtiele wijze middels een sfeerimpressie van veranderend licht gewezen op de historie van Dokkum.

Luiden van de klok
Van oudsher luiden de klokken in Dokkum om tien voor tien s avonds. Het was vooral bedoeld om burgers en vrijende stelletjes te waarschuwen voor de sluitende stadspoorten om tien uur s avonds. Waren de poorten van de stad eenmaal dicht, dan kwam er niemand meer in of uit. Het is een verhaal dat het goed doet bij toeristen die de Markt in Dokkum sinds de herinrichting daarvan steeds beter weten te vinden.

Lichtimpressie
Hoewel de poorten al lang niet meer sluiten om 22.00 uur, klinken nog altijd de klokken om tien voor tien. De lichtmasten op de Markt veranderen vanaf heden exact tijdens dat klokgelui van kleur. De impressie van zon twee minuten begint met de kleur groen, van het landschap buiten de stadswallen. Dan gaat het over in blauw, symbool voor het water in de grachten rond de stad. Rood staat voor bebouwing, de veilige plek binnen de poorten van de stad die om 22.00 sluiten.

600 jaar Grote Kerk
Er is veel bedacht om aandacht te geven aan het 600-jarig bestaan van de Grote Kerk”, vertelt Jouke Roersma van de Grote Kerkcommissie. We willen daar graag, zodra de situatie in de wereld dat weer toelaat, alsnog vorm en inhoud aan te geven.” Zo is er een boekje geschreven in de serie Eeuwig Dokkum, is er door Stadsbrouwerij Bonifatius een bier gemaakt van het kloosterfruit van de moerbeiboom naast de kerk, komt er een nieuwe expositie en geven panelen in de kerk de bezoeker in een notendop een compleet beeld van de historie van de kerk. Roersma: Door nu op 11 november stil te staan bij de geschiedenis van de stad, de Markt en de kerk, is een prachtige toevallige samenloop van omstandigheden.”

Sint Maarten
Het verhaal van Sint Maarten is mooi: Het is het verhaal van een Romeins soldaat die medelijden kreeg met een bedelaar, daarom zijn mantel in tweeën sneed om de bedelaar warmte te kunnen bieden”, vertelt Roersma. Een signaal naar de keizerlijke macht waarmee de soldaat zei ik dien niet langer u, ik dien degene die aan de kant van de weg zit’”, vult stadshistoricus Warner B. Banga aan. De Grote- of Sint Martinuskerk die zijn naam draagt, heeft een minstens zo verhalende geschiedenis. Banga: Je kunt de kerk niet los zien van dit landschap. Dat begint al in de Middeleeuwen met het terpenlandschap. Dat is niet zomaar ontstaan, want er is geen plek in het land waar het zo vlak is als hier. Wat de meeste mensen niet weten is dat we hier alleen maar met droge voeten kunnen staan dankzij de monniken. Dat vlakke natuurlandschap was in de Middeleeuwen een bedreiging voor de mens.” “De monniken hadden het sterke religieuze besef om van de woeste natuur cultuur te maken. Daar hebben zij offers en strijd voor gebracht.”, besluit Roersma.

Geschiedenis
Ondanks dat we weten dat de kerk 600 jaar oud is, in de vorm zoals we die nu kennen, is er relatief weinig met zekerheid te zeggen over de geschiedenis van de kerk. Wat we wel weten is dat de Grote Kerk vroeger de kleine kerk was, oftewel de Cleyne Kerke’”, vertelt Banga. Veel mensen denken bij grote kerk’ aan een hele grote kerk, maar er heeft een nog veel grotere kerk gestaan. Toen die Abdijkerk werd afgebroken in 1588, is veel bouwmateriaal overal in de stad hergebruikt voor het herstel van de Waalse Furie. In de etalage van schoenmodezaak Woudstra vind je bijvoorbeeld kloostermoppen uit die oude Abdij. De kleine kerk, de parochie, werd toen de Grote Kerk zoals we die nu kennen.” De contouren van de Abdijkerk zijn terug te vinden in de bestrating op de Markt.

600 jaar geleden was een breekpunt van het katholieke tijdperk naar een meer calvinistische samenleving”, weet Roersma. Nu zijn we weer op een breekpunt aanbeland, waarin de rol en functie van de kerk verandert. Maar de mensen blijven altijd hetzelfde. Die worden geboren, kende vreugde en verdriet, angsten en blijdschap en gaan dood. Daar speelt dat gebouw al 600 jaar een rol in, en dat zal het blijven doen als centraal punt in de samenleving. Wat er ook gebeurt, deze kerk zal altijd blijven bestaan.”

Kunstzinnige aanvulling
De lichtimpressie op de Markt is een duurzaam initiatief, bedacht door ontwerper Frank van Dijk (studio Byfrank). De bestaande lichtmasten zoals geplaatst tijdens de herinrichting enkele jaren geleden, kunnen softwarematig worden geprogrammeerd in de gewenste kleuren. In de basis geven ze warm wit licht maar op feestdagen dagen en tijdens evenementen wordt een ander kleurbeeld getoond. Het nieuwe kleurenspel is een kunstzinnige aanvulling die het geluid van de klokken ondersteunt en versterkt. Reden te meer om ook op de avond de Markt te bezoeken, aldus de gemeente Noardeast-Fryslân.

Dokkumer Vragenuurtje: Ronald Liemburg

In het Dokkumer vragenuurtje ‘ondervragen’ we regelmatig een bekende of minder bekende Dokkumers het hemd van het lijf. In deze editie: Ronald Liemburg.

Wie ben je en wat doe je?
Ik ben Ronald Liemburg en ik ben personal trainer, leefstijlcoach en ik verkoop vegan eiwitshakes. Mijn werk is heel breed en verschillend. Met bepaalde mensen heb ik alleen digitaal contact, met anderen heb ik trainingssessies en soms geef ik ook een presentatie bij bedrijven.

Wat heb je met Dokkum?
Ik ben geboren in Anjum en op mijn zeventiende ben ik naar Dokkum verhuisd. Ik woonde toen eerst een half jaar bij mijn Beppe en daarna ben ik op mezelf gaan wonen. Ik vind alle mensen in Dokkum heel hecht en close met elkaar. Daarom voelt Dokkum naast een stad ook echt als een dorp.

Het mooiste plekje van Dokkum is?
Eigenlijk vind ik de hele binnenstad van Dokkum mooi, maar dan denk ik toch als eerst aan de Bolwerken.

Welk plekje in Dokkum moet direct worden aangepakt om de stad mooier te maken?
Ik kan hier niet direct opkomen, maar dan zou ik toch de stijl van het Fûgellân aanpassen.

Maak de volgende zinnen af:
Parkeren in Dokkum is… prima, niet duur.

Dokkum is over tien jaar… nog meer toeristisch dan het nu al is.

De nieuwe markt is… mooier, maar er is minder ruimte over voor bijvoorbeeld parkeergelegenheid, een kermis of andere activiteiten.

En dan de persoonlijke vragen, speciaal voor jou:

Waar komt jouw passie voor sporten vandaan?
Ik heb vroeger een knieblessure gehad en daar is het eigenlijk mee begonnen. Ik vond zelf dat ik niet goed genoeg werd geholpen en ik wilde weten hoe het precies zat met mijn blessure. Hier werd ik beter in en ik leerde steeds meer over mijn lichaam. Het sterker maken van mijn lichaam en dit overdragen aan andere mensen is wat ik nu nog steeds doe.

Wat vind je het leukste aan je werk?
Het werken met mensen met ieder zijn of haar eigen doel. Het voelt echt als het geven van een bijdrage en het impact hebben op het proces van deze mensen. Samen hun doel bereiken is het mooiste wat er is.

Hoe verlopen personal trainingssessies?
Dit verschilt eigenlijk per persoon. Ik maak een bewegingsanalyse met een doel en hierna begin ik met het opbouwen van een plan. Elke zes tot acht weken kijken we samen naar waar die persoon op dat moment staat en daarna maken we weer een nieuwe bewegingsanalyse en zo gaat dat verder. Een trainingssessie is eigenlijk een training op maat met zoveel mogelijk oefeningen die bij de desbetreffende persoon passen.

Hoe blijf je mensen motiveren?
Motivatie moet ook in een persoon zelf zitten. Ik probeer altijd de drive te zoeken waarom iemand bij me is gekomen en dit dan samen te bereiken.

Wat is jouw beste tip voor mensen die niks met sporten hebben?
Iets zoeken wat je wel echt leuk vindt en als dit niet lukt, maar je moet het doen voor je gezondheid, houd die reden dan in je achterhoofd.

Wat doe je zelf om in vorm te blijven?
Ik sport zelf vier tot zes keer per week en ik heb verder een actieve levensstijl. Ik mag graag een stukje wandelen. Ook denk ik wel om mijn voeding, maar niet te extreem. Ik kan nog steeds genieten van een drankje en een hapje.

Wat hoop je nog te bereiken?
Ik wil mijn onderneming verder helpen en daarbij de verkoop van mijn eiwitshakes. Ik hoop dat deze echt als een merk komt te staan. Mensen kunnen deze nu bestellen door mij een mailtje te sturen, maar binnenkort komt er een website online. Daarnaast hoop ik dat het altijd lukt om de doelen van mensen die bij mij komen te kunnen bereiken.

Heb je verder nog hobby’s?
Snowboarden heb ik een paar keer gedaan en zou ik nog wel vaker willen doen. Daarnaast drink ik graag samen met vrienden een biertje en vind ik het leuk om af en toe een potje te gamen. Ik houd ook heel erg van uit eten gaan, lekker lang zitten en genieten in een leuk restaurantje.

Wat maakt je gelukkig?
Hester, mijn vriendin en ook mijn vrienden, familie en zelfs mijn klantenkring. Ik ben eigenlijk altijd gelukkig en ik kan ook niks bedenken wat me op dit moment gelukkiger zou kunnen maken.

Keuzevragen:
Nieuws uit de krant of online?  Online.

In de auto of op de fiets? Ik heb sinds één jaar een eigen auto. Tot die tijd heb ik alles op de fiets en in de bus gedaan, maar nu zou ik dus echt de auto kiezen.

Online shoppen of de stad in? De stad in, ik koop nooit iets online.

Om af te sluiten:
Heb je suggesties voor mensen die je in het Dokkumer vragenuurtje wilt zien?
Tamara Jellema

Kapsalon Subliem breidt uit buiten Dokkum


Sinds 1 november is Kapsalon Subliem, naast de twee locaties op de Grote Breedstraat en de Keppelstraat in Dokkum, ook in Damwoude en Hurdegaryp te vinden. Richard en Jannie Nienhuis hebben de drie kapsalons van La Coupe overgenomen. Alle salons krijgen eenzelfde Subliem-uitstraling qua sfeer en kwaliteit.

Hoofdfoto: deel van het team in Kapsalon Subliem – Damwoude

Ambitie en uitdaging
“Een jaar na onze remigratie vanuit Oostenrijk kwam deze overname op ons pad”, vertelt Jannie over de perfecte timing. “We waren klaar voor een nieuwe uitdaging. Er was ruimte voor uitbreiding en met twee zaken in Dokkum werd een vestiging elders in Friesland een ambitie. Dat het bij deze overname om drie vestigingen ging, daar hadden wij wel zin in.” Richard vult aan: “Wij zijn aanpakkers en harde werkers, we houden hiervan.” En dus werden de afgelopen weken alle voorbereidingen getroffen om de vestigingen in Subliem-huisstijl aan te passen. Volgens Jannie deels een copy-paste verhaal omdat Subliem al ergens voor staat. “Onze stijl is bekend, we doen heel hard ons best om de overname zo soepel mogelijk te laten verlopen”.

Team van vakvrouwen
“We willen dat zowel onze klanten als kapsters zich thuis voelen in een gezellige en gemoedelijke sfeer. Die sfeer wordt bepaald door onze okergele en groene kleuren op de wanden, een gezellige ontvangsttafel en accessoires, maar vooral door de 27 vakvrouwen van Subliem” legt Jannie uit. “Alle ‘nieuwe’ kapsters hebben de eerste training voor Alcina inmiddels gehad en zijn enorm gemotiveerd om met dit merk aan de slag te gaan. Om de werkwijze van Subliem zo goed mogelijk te integreren in de nieuwe vestigingen is er dagelijks een kapster uit de Dokkumer vestigingen aanwezig. Dat is zo geweldig aan ons team: zij zijn het gezicht van Subliem. Zij nemen verantwoordelijkheden en zetten zich continue in voor de zaak”, zegt Jannie enthousiast.

Nieuwe kansen
Voor de Sublieme vakvrouwen die in Dokkum in de salons staan is de uitbreiding van het aantal vestigingen een uitdaging én een kans: “We hebben in Dokkum een hecht team wat op twee locaties werkt, dat is best bijzonder. Het team waardeert de korte lijntjes en we zullen ervoor moeten waken dat dat zo blijft”, zegt Jannie. Nieuwe kansen zijn er zeker, zo krijgt de kapsalon in Damwoude er een schoonheidssalon bij. “Er is hier een ruimte over die we verbouwen tot een schoonheidssalon. Twee van de kapsters hier in Damwoude hebben hier al de papieren voor, dan is het een mooie toevoeging aan ons concept. We verzorgen in Dokkum ook al vaak bruidsmake-up bij een bruidskapsel, nu kunnen we dat professioneler aanpakken en zelfs een bruidsarrangement aanbieden.

Subliem team
Sinds de overname van de nieuwe vestigingen speelt Richard een grotere rol binnen het bedrijf. “Achter de schermen deden we altijd al veel samen; overleggen over alles wat er speelt. Nu zal ik nog meer tijd in Subliem stoppen, zoals het onderhoud van de salons of afspraken met vertegenwoordigers”, legt Richard uit. “Het is fijn dat voor de kapsters steeds duidelijker wordt wie ze waarvoor kunnen bellen. Richard en ik blijven graag achter de schermen bezig met de bedrijfsvoering. Dankzij het team kan dat, zij zijn het gezicht van Subliem. Zij doen hun uiterste best om de klanten met een tevreden gevoel huiswaarts te laten gaan én weer terug te laten komen”, aldus een trotse Jannie Nienhuis.

Huisstijl Subliem in kapsalon Damwoude:

Rieneke en Baukje in kapsalon Hurdegaryp:
 

 

Dokkum toen en nu: De molen het Hert/de Reus

De historische binnenstad van Dokkum kent tal van bijzondere plekjes met een goed verhaal. Zowel binnen als buiten de binnenstad zijn de afgelopen jaren gebouwen gesloopt, opgeknapt of nieuwgebouwd. In-Dokkum.nl duikt in de rubriek ‘Dokkum toen en nu’ de geschiedenis in. Waarom heeft een straatnaam die naam gekregen? En wat stond er vroeger op de plek van wat er nu staat? In deze editie: De molen ‘Het Hert‘ en later ‘De Reus’ genoemd, die vroeger op de Altenastreek stond. Op deze plek staat inmiddels een woonhuis en bijbehorende loods. 

Van houtzaagmolen naar woning
De eerste houtzaagmolen op deze plek werd waarschijnlijk al vóór 1700 gebouwd. De houtzaagmolen is twee keer afgebrand en opnieuw gesticht, in 1736 en in 1765. Vervolgens werd de molen in 1784 eigendom van burgemeester Harmanus van Assen en zijn vrouw Trijntje van Sinderen. Nadat er verschillende eigenaren waren, werd de molen rond 1864 verkocht aan de broers Heerke en Jacob Aebes Vellinga. De molen werd in 1881 verbouwd en vergroot door Albert Willems Banga en werd daarbij de grootste houtzaagmolen van Dokkum. Doordat het achtkant van oliemolen ‘De Reus’ uit Koog aan de Zaan gebruikt werd, kreeg de molen ook die nieuwe naam: ‘De Reus.’ In 1925 nam zoon Jan Alberts Banga de houthandel, waaronder de zaagmolen over. De oude zaagschuur bleef nog jaren staan tot er op deze plek in 1965 een huis gebouwd werd. Daarna is hier nog een loods bij aangelegd.

De onderdelen van de molen
‘Het Hert’ was een achtkantige stellingmolen met een zaagmolen als functie, welke na 1925 werd voorzien van zelfzwichting. Een zelfzwichter is een type windmolen met wieken voorzien van kantelbare kleppen die automatisch hun stand aanpassen aan de kracht van de wind. In 1932 werd ‘De Reus’ ontwiekt en werd de windaandrijving vervangen door een elektrische zagerij. De wieken en balken werden verkocht aan boeren die ze vaak gebruikten als dampalen en leggers. De bovenas en de handgesmede krukas gingen weg voor de oud ijzerprijs.

Het heden
Op de plek waar deze houtzaagmolen vroeger stond, staat nu een woonhuis. In de achtertuin van de woning en op de plek van de loods stond de molen met de bijgebouwen. De oprit tussen de twee huizen door bestond vroeger uit water, de zogenaamde houtkolk, waar de boomstammen in dreven. Dit hout werd toen gebruikt voor de bouw van schepen, boerderijen en huizen. Balken van de bijgebouwen zijn herbruikt bij het bouwen van het huis en de loods. In voormalig Dongeradeel waren in het verleden ongeveer honderd windmolens te vinden, waarvan er nu nog negen bestaan.

Het onderwerp van deze editie ‘Dokkum toen en nu’ werd ingestuurd door Ina Hoff, woonachtig op de voormalige plek van molen ‘Het Hert‘ / ‘De Reus’. Achtergrond informatie werd gegeven door molenkenner Warner B. Banga: hij beschrijft in zijn boek “Jim mutte komme: ut waait! over molens en molenaars in Dongeradeel. Het boek is momenteel in de aanbieding: http://www.historia-doccumensis.nl/publicaties/publicatie-7/