In Dokkum is voor de tweede keer een horloge voor de stad gemaakt door horlogeliefhebbers Wytse Piersma en Feddy Vos. Een nieuw design met historische details kenmerken het uurwerk dat de geschiedenis van Dokkum eer aan doet. Het horloge met de naam Gemma Frisius verwijst naar de in Dokkum geboren geograaf, wiskundige en arts.

Vraag naar Dokkum horloge
In 2018 maakten juwelier Wytse Piersma en horlogehandelaar Feddy Vos ook al samen een horloge. Die was in een oplage van honderd binnen zes weken uitverkocht. Wytse: “Er is nog altijd vraag naar. Dat heeft ons de energie gegeven om nog eenmaal een horloge te ontwikkelen.” Het was in Oostenrijk aan een klein bergmeertje, waar Wytse de eerste schets voor het horloge maakte. “Ineens wist ik hoe het eruit moest zijn. Ook Feddy zei ‘dit is het’ bij het zien van de eerste tekening.” Samen zochten ze naar een horloge dat de basis kon vormen voor het idee dat ze hadden. Daarop is Wytse aan het vijlen gegaan. “Die horlogekast heb ik met de hand gefinetuned tot de specifieke vorm die we zochten, met alle facetten die daarbij horen.”


S.P.Q.D. en Gemma Frisius
De wijzerplaat werd gebaseerd op wat de mannen hadden gezien bij een oud art-deco horloge. Er werd een lettertype voor de indexen bedacht en optisch kloppend gemaakt. Feddy: “De indexen liggen óp de wijzerplaat, waardoor het geheel diepte krijgt.” In het gravure op de achterkant werd het stadswapen verwerkt met de letters S.P.Q.D. “De letters staan voor Senatus Populus Que Doccumensis, Latijn voor ‘regering en volk van Dokkum’. Het was een eerste vorm van stadsmarketing.” Het horloge draagt de naam van Gemma Frisius (Dokkum, 8 december 1508 – Leuven, 25 mei 1555). Hij ontwikkelde in zijn tijd een draagbaar uurwerk om lengtegraden op zee te bepalen. Het zouden de grondbeginselen voor de autonomie en kosmografie worden. De schematische tekening van de tijdmeting is in de achterzijde van de klokkast van het Dokkum-horloge verwerkt.

Zichtbare verschillen
Ondanks de uitgesproken smaak en voorkeuren van Wytse en Feddy, is het tweede horloge is zichtbaar anders dan het eerste. Het grootste verschil is een minder zichtbaar detail. Wytse: “Het eerste horloge was Mechanisch; een handopwinder. Dat bleken vooral wij zelf erg leuk te vinden, maar bleek niet voor alle dragers geschikt Dit nieuwe horloge is automatisch. Door middel van een zogenaamde rotor; een kleine ronde schijf in het uurwerk gaat het horloge lopen wanneer je het draagt.” Leuk detail: het woord ‘automatysk’ staat in het Fries op de wijzerplaat. “We vonden het leuk iets van onze Friese identiteit mee te geven in het horloge.” Waar bij het eerste horloge standaard werd geleverd op een bruine horlogeband, is er bij dit horloge keus uit vier kleuren; bruin, zwart, donkerrood en blauw. Daarnaast is het horloge wat kleiner. Feddy: “Dat maakt hem toegankelijker om te dragen, ook voor vrouwen.”

Anderhalf jaar
Feddy maakte gebruik van zijn contacten in China die hij tijdens zijn studie had opgedaan en ook bij het eerste horloge heeft gebruikt om het horloge te kunnen produceren. Anderhalf jaar na het eerste idee ligt het horloge klaar om gedragen te worden. Feddy: “We hebben er lang over gedaan; vanwege corona verliep de communicatie met China moeizamer. Maar we hebben er ook lang over kúnnen doen. Daardoor is het horloge helemaal geworden zoals we het voor ogen hadden. Dit horloge is samen met de vorige misschien wel het begin van onze grote droom: het beginnen van een eigen horlogemerk.”

Het S.P.Q.D. horloge is gemaakt in een gelimiteerde oplage van 250 stuks en voor € 295,- verkrijgbaar bij Juwelier Piersma in Dokkum

Productfoto’s: Marit anker