Wereldwinkel Dokkum bestaat 50 jaar


Zaterdag 8 mei wordt het 50-jarig bestaan van de wereldwinkel in Dokkum gevierd. Naast de jubileumactiviteiten overhandigde Lammert Lalkens de voorzittershamer aan zijn zoon Henderikus Lalkens. Ze vertellen hoe ze als bestuur terugkijken op de afgelopen 50 jaar.

Visie
De wereldwinkel is opgericht in 1971. De wereldwinkels vinden dat de wereldhandel moet veranderen zodat producenten ook echte kansen krijgen. Met de verkoop van fairtrade producten laten zij zien dat de handel ook anders kan. De wereldwinkel verkoopt originele cadeaus en (h)eerlijke levensmiddelen uit verschillende culturen. De producten zijn gemaakt met respect voor mens en milieu. Het is een schakel in de eerlijke handelsketen. Acties ondernemen voor toegang van producten uit ontwikkelingslanden tot de Westerse markt. De visie van de wereldwinkel is de vergroting van markttoegang van de producenten door het stimuleren en instant houden van een wereldwinkel. Daarnaast is de bevordering van een duurzaam ontwikkelingsproces belangrijk door bij te dragen aan sociale gelijkheid, bescherming van het milieu en het verschaffen van economische zekerheid van producenten.

Voorzitterschap en toekomst
Het bestuur is verantwoordelijk voor het bijeenroepen van een bestuursvergadering. “Als voorzitter ben je het aanspreekpunt van de vrijwilligers en belanghebbenden als het om bestuurlijke en beleidsmatige aangelegenheden gaat. Of ik dingen anders ga doen als voorzitter? We zullen zien. Ik zal eerst worden ingewerkt en samen met het bestuur en de vrijwilligers doelen stellen voor de toekomst, vertelt Henderikus Lalkens. “Ik zal in ieder geval altijd interesse blijven hebben”, voegt Lammert Lalkens daaraan toe. “Het bereiken van nieuwe werkgroepen en het uitbreiden van het bereik zijn belangrijke uitdagingen voor de komende jaren. Weer marktgericht denken is het doel”, stellen Henderikus en Lammert Lalkens.

Terugkijkend op de afgelopen 50 jaar
“Zelf denk ik dat de grootste prestatie van de afgelopen 50 jaar is geweest, dat we van koffie en bananen verkopen vanaf de straat tot wat het nu is, hebben bereikt. Een winkel met een breed assortiment”, vertelt Henderikus Lalkens. Het bestuur heeft hier nog wat aan toe te voegen. “Terugkijkend op de afgelopen 50 jaar kan er in de eerste plaats met trots gedacht worden aan de tientallen vrijwilligers die bevlogen en met enthousiasme gewerkt hebben om de doelstelling van de wereldwinkel te realiseren. De resultaten vinden we vooral terug bij de producenten in de derdewereldlanden die een goed bestaan hebben. Kleine groepjes handwerkslieden en kunstenaars die ook inkomenszekerheid hebben en dat alles door de Fairtrade handel. Dat is waar we als wereldwinkel trots op zijn. In de beginjaren begonnen met koffie en rietsuikers is het assortiment uitgebreid met sieraden en kunstnijverheid. Eerst vanuit een onbewoonbaar verklaarde woning tot nu op een prachtige locatie in de Grote Breedstraat.  Een mooie winkel die ook bij de toeristen in de smaak valt.

In de afgelopen 50 jaar heeft Fairtrade een enorme ontwikkeling doorgemaakt, hetgeen resulteert in de verkoop van diverse producten niet alleen via wereldwinkels maar ook de grote supermarkten en andere handelsketens. Verder zijn we er trots op dat enkele medewerkers van de wereldwinkel de aanzet hebben gegeven en de politiek hebben gewezen op Fairtrade. Zo heeft de politiek in de gemeente Dongeradeel unaniem besloten om alles te doen om ook Fairtrade Gemeente worden. De uitstraling die vanuit daar uitgaat naar ondernemers, kerken en maatschappelijke instellingen mag ook als een winstpunt worden gezien”, aldus het bestuur van de wereldwinkel.

Programma 8 mei
Tijdens het 50-jarig jubileum op zaterdag 8 mei worden de normale openingstijden gehanteerd, dus de Wereldwinkel is open van 10.00 tot 17.00 uur. Er wordt de hele dag koffie geschonken met gebak voor iedereen die langs komt. Alle klanten met een besteding boven de 50 euro krijgen vanaf 8 mei de rest van de maand 20% korting op het bon bedrag.

Wereldwinkel Dokkum bestaat 50 jaar

In 1971 werd in Dokkum begonnen met het huis-aan-huis verkopen van rietsuiker en koffie voor het goede doel: eerlijke handel met respect voor mens en milieu. Inmiddels heeft Wereldwinkel Dokkum al jaren een échte winkel en vieren ze dit jaar hun vijftigjarig jubileum. Dit jubileumjaar ziet er door de coronapandemie anders uit dan het bestuur vooraf gedacht had. Toch vertellen ze graag over de geschiedenis, de gang van zaken en de doelstelling van de Wereldwinkel.

Van huis-aan-huis verkoop naar winkel op de Breedstraat
In 1971 verkochten de eerste vrijwilligers al fairtrade rietsuiker en koffie langs de deuren, niet veel later kwamen daar ook kunstnijverheid artikelen bij. Later werd er met een kraam gestart in de hal van de Dockumer Sluys, waar ook steeds meer verschillende producten werden verkocht. In 1992 organiseerde de wereldwinkel samen met de werkgroep ontwikkelingssamenwerking van de gemeente Dongeradeel een tentoonstelling over Latijns-Amerika op de Stadswerf. Vanwege het succes mocht De wereldwinkel op deze locatie gevestigd blijven. De eerste echte winkel was in 1994 in de Gasthuisstraat waarna er diverse malen verhuisd werd. Sinds 2016 is de Wereldwinkel op de Grote Breedstraat te vinden. “Tijdens alle verhuizingen werd er door de vrijwilligers, en vaak ook door hun partners, geholpen bij het klussen en inrichten. Elke verhuizing bracht een nieuwe uitdaging met zich mee. Nu zitten we op een A-locatie met een uitstalling van vele originele wereldse cadeaus en (h)eerlijke levensmiddelen uit verschillende culturen”, vertelt Marieke Postma-Denkers, zelf al twintig jaar vrijwilliger voor de Wereldwinkel.

Groep met vrijwilligers
Inmiddels bestaat de groep uit 26 enthousiaste vrijwilligers, inclusief het bestuur. “Vanaf de oprichting zijn alle medewerkers vrijwilligers, met elkaar proberen we de klanten zo goed mogelijk te informeren over ons uitgebreide assortiment met food en cadeauartikelen en de doelstelling in ere te houden en helpen we de klanten met veel plezier. Elke vrijwilliger staat een dagdeel per week samen met een collega-vrijwilliger in de winkel. Daarnaast zijn we over vier werkgroepen verdeeld: verantwoordelijk voor de inkoop, verkoop, bijzondere activiteiten en PR. De meeste vrijwilligers zijn hier omdat het een goed doel betreft én voor contacten met andere mensen. In de loop van de jaren zijn er natuurlijk heel wat mensen gekomen en gegaan en hebben we veel fijne en positieve ervaringen en momenten met elkaar meegemaakt”, zegt Marieke Postma.

Doelstelling van de Wereldwinkel
In Nederland bestaan op dit moment 223 Wereldwinkels die allemaal aangesloten zijn bij Wereldwinkels Nederland. “Zij ondersteunen de Wereldwinkels; verzorgen trainingen en geven adviezen, verder zijn we volledig onafhankelijk”, legt Marieke Postma uit. Zo koopt Wereldwinkel Dokkum zelf in bij het vaste inkoopcentrum in Culemborg. “Daar zijn allemaal fairtrade producten: eerlijke handel met respect voor mens en milieu. Maar ook met aandacht voor de ontwikkeling van de makers van deze producten. We vinden het heel belangrijk dat deze mensen, deze makers een leven zonder armoede kunnen hebben en een voldoende kanen voor ontwikkeling krijgen. Wat zeker opvalt is dat deze mensen tevreden zijn en veel plezier hebben bij het maken van hun producten.”

Assortiment en wereldmaaltijden
“De populairste producten van dit moment zijn denk ik de beeldjes uit Zimbabwe. Voor elke speciale gelegenheid is wel een mooi beeldje te vinden. Verder hebben we prachtige en exclusieve cadeauartikelen wat allemaal handwerk is en zijn er mogelijkheden voor het samenstellen van een foodpakketje. De foodartikelen horen ook bij het assortiment van de Wereldwinkel waren ook jarenlang erg populair. We hebben ook een prettige samenwerking met Zuid-Oostzorg. Iedere maand wordt er een wereldmaaltijd georganiseerd in de Waadwente. Zo’n zestig tot zeventig gasten melden zich hier vooraf voor aan en een paar vrijwilligers van de Wereldwinkel zijn die avond de gastvrouwen’, vertelt Marieke Postma over deze prachtige ontmoetingsplek.

8 Mei World Fair Trade Day
Helaas is de winkel momenteel gesloten vanwege de coronamaatregelen. “We hebben de telefoon doorgeschakeld zodat bestellingen doorgegeven kunnen worden. Maar we willen niets liever dan zelf weer in de winkel aanwezig zijn en onze klanten ontmoeten en informeren over onze bijzondere producten. Daarnaast hebben we zoveel plannen omtrent dit jubileumjaar… We hopen daar rond 8 mei, wanneer het World Fair Trade Day is, extra bij stil te kunnen staan met een aantal jubileum activiteiten en er een feestelijke jubileumdag van te maken!” besluit Marieke Postma.

Op de website van de Wereldwinkel worden de jubileumactiviteiten t.z.t. bekend gemaakt.

 

Nieuwe wereldwinkel dankzij sponsoren en vrijwilligers

2016wereldwinkel1
De verbouwing en verhuizing van de Wereldwinkel Dokkum van de Hoogstraat naar de Grote Breedstraat is achter de rug. Donderdagavond vindt een avond plaats voor alle sponsoren, maar de winkel is inmiddels helemaal af en al geopend. Na vier werken verbouwen kunnen de 25 vrijwilligers van de winkel op de nieuwe locatie aan de slag. “Dat is alleen maar mogelijk dankzij de medewerking van alle sponsoren en vrijwilligers”, aldus vrijwilligster en coördinator Mirjam Vrieswijk. “Alles is gesponsord; van de hapjes en de drankjes van de sponsoravond tot aan de nieuwe glazen pui”, vertelt ze.

Alweer een verhuizing
Sinds bijna 45 jaar heeft Dokkum een wereldwinkel en in die tijd werd er vaak verhuisd. Vrijwilligster Marieke Postma schat in dat het zeker de achtste keer is dat de winkel een andere plek in het historische centrum van Dokkum krijgt. Het was even flink omschakelen, want alle vrijwilligers staken ook heel wat uren in het vorige pand aan de Hoogstraat in Dokkum. Toch biedt de nieuwe locatie ook weer voordelen. De wereldwinkel zit opnieuw op een A-locatie en alle producten kunnen op deze verdieping staan. De winkel is daardoor een stuk gebruiksvriendelijker geworden. Naast Rosier heeft de wereldwinkel een mooie nieuwe plek gevonden, tegen een lage huur. Wanneer dat niet gelukt was, was de kans groot geweest dat de winkel helemaal gestopt was.

Bijzondere cadeaus
De winkel heeft nog steeds als doelstelling om door de verkoop van duurzame en Fairtrade producten kansarme mensen een bestaan te geven. De winkel begon ooit met rietsuiker, maar het aanbod is in de loop der jaren flink veranderd. Zo staan meer bijzondere cadeaus in de winkel en is de verkoop van bijvoorbeeld Fairtrade koffie meer naar de supermarkten verschoven. Marieke Postma: “Het is alleen maar mooi dat het in de supermarkten ligt, dat is wat we graag willen”. In de winkel worden nog steeds veel (h)eerlijke producten verkocht, voor een deel aan een vaste klantenkring. Via internet verkoopt de winkel niet. “We willen de mensen graag in de winkel hebben”, vertelt Vrieswijk.

Vernieuwing en verjonging
Op de nieuwe plek gaan de vrijwilligers aan de slag met de verdere vernieuwing en verjonging van de winkel. “We kunnen ook wel nieuwe vrijwilligers gebruiken”, lachen de dames van wereldwinkel Dokkum. Daarnaast willen de vrijwilligers meer op scholen bezig, om ook de jeugd bewust te maken van eerlijke producten. Het team heeft nog volop ideeën en ondanks de verhuizing, bruist het van de energie. Toch hopen de vrijwilligers wel dat het de laatste verhuizing van de winkel is.  Het resultaat is te zien tijdens openingstijden in de historische binnenstad van Dokkum: Maandagmiddag van 13.30 – 17.30, Dinsdag t/m zaterdag: 9.30 – 17.30 en op koopzondagen.

Op de foto: Vrijwilligsters Mirjam Vrieswijk, Marieke Postma en Frèan Kuiphof

Lees ook:
Dokkumer wereldwinkel verhuist naar Grote Breedstraat

2016wereldwinkel7

2016wereldwinkel6


2016wereldwinkel5


2016wereldwinkel4


2016wereldwinkel3

2016wereldwinkel2

2016wereldwinkelaanbieding
De openingsaanbieding

Dokkumer wereldwinkel verhuist naar Grote Breedstraat

2015verhuizingwereldwinkel
De wereldwinkel die op dit moment nog in de Hoogstraat in Dokkum gevestigd is, verhuist voor 1 maart volgend jaar naar een nieuwe locatie. De wereldwinkel wordt dan gevestigd in een zelfstandig pand tussen Rosier en de 10store in op de Grote Breedstraat. De gesprekken daarover zijn in de afrondende fase. Rosier levert het rechter gedeelte van de winkel in en op deze plek wordt dan de wereldwinkel gevestigd. De winkels komen geheel los van elkaar en de wereldwinkel krijgt een volledig nieuwe pui. Er is ook geen doorgang tussen de beide winkels mogelijk.

De verhuizing van de wereldwinkel is noodzakelijk omdat het huidige pand verkocht is. Daarom staat voor de Wereldwinkel voor de vijfde keer een verhuizing op het programma, zo laat de wereldwinkel weten. Toch laat vrijwilligster Amelie Cuperus weten de verhuizing positief te bekijken: “We zijn wel blij met de nieuwe plek. We krijgen boven meer opslagruimte en zien de overgang wel zitten”. Ook Bennie van Boerum is blij met de verhuizing. Het deel van de winkel dat verbouwd gaat worden is voor van Boerum een uithoek waar slecht zicht op is. Daarop werd er contact gelegd met de nieuwe huurders. “Tot 18 januari wordt er in ieder geval nog niets gedaan”, aldus van Boerum. Daarna gaat de verbouwing van start, zodat er voor 1 maart opnieuw een nieuwe wereldwinkel in Dokkum is.

Artisante an den Syl: klassiek met un berenburgje

Naast het karakteristieke hoekpand aan de Diepswal, met door de eeuwen heen vele bijzondere bijwoners, bestaat Stadscafé Artisante sinds 2017 uit een tweede, aangrenzend pand aan de Hoogstraat 2, waarvan wij eerder beschreven dat daar ooit het oudste raadhuis van Dokkum gevestigd was.

In het voorjaar van 1963 kochten vader Klaas en zoon Gooitzen Sjoerdsma dit pand in de Hoogstraat van de gebroeders Mellema. Het winkelpand werd grondig aangepakt en verbouwd, maar toen de winkelruimte nog steeds wat krap leek voor de toekomst kwam iemand op het idee halverwege een kelder te maken met een verdieping erboven. Naast drie afdelingen elektronica en had men beneden in de ‘Platenkelder’ keuze uit duizenden grammofoonplaten, waarvoor speciale luisterboxen voor klassieke en religieuze muziek werden ingericht. Gooitzen Sjoerdsma weet nog: ‘Der wie sa in skoallemaster dy siet yn’e boks te lústerjen en ik de kop om’e hoeke fan’e doar: ‘Wel meester, wol’t in bytsje?’ Hij sei: ‘Prima, mar der mankeart ien ding oan…’ Ik sei: ‘Wat dan?’ Hy wer: ‘In Berenburgje!’ Dat ik nei boven om in Berenburgje; no doe wie’t hielendal gesellich yn’e boks!’

Zo nu en dan had Sjoerdsma stunts om de verkoop te promoten; zoals bij de opruiming in 1968, toen er voor een hardgekookt ei in een platenzak een transistorradio verkregen kon worden of een radio in ruil voor een paraplu met het Sjoerdsma-logo: ‘Sa fûnen wy fanalles út. Dat binne allegearre dingen, dat werkt hjoed-de-dei net mear, mar doe wol! Wy hawwe ek wol optredens hân fan artiesten yn’e Heechstrjitte, dan koe der net in auto mear troch…’ De Sjoerdsma’s verkochten hun muziekwinkel in augustus 1990 met inventaris en al aan de platenwinkels-keten Kenta. Dat was precies op tijd, want vier jaar later stortte de hele handel in door het internet en was het gebeurd met CD’s en platen.

UN NIJ GELÚD
Volgens veel jongeren stelde de horeca in Dokkum niet veel voor; daar werd over gemord, maar er was nooit iemand die er echt iets aan deed. Nooit eens wat anders! Ido Pranger zocht destijds contact met Sander Wijnstra, die met zijn Interieurcafé Artisante bij Pilat & Pilat in Twijzel zat, verder nog niet met de intentie om weer gericht iets aan horeca in Dokkum te gaan doen. Er werd een afspraak gemaakt met een makelaar om een pandje te bekijken, maar dat was niet geschikt. De makelaar wist echter dat het hoekpand bij De Zijl ook te koop stond.

Met huurster Jolanda van der Meij van Mikaza werd een deal gemaakt om tot na de Kerst van 2013 te blijven zitten en dan een nieuwe plek te zoeken. Het interieur en de meeste omstandigheden zoals ze nu zijn, werden gecreëerd op het moment dat men tijdens de verbouw aan de slag ging. De kelder werd dieper uitgegraven om aan de eisen van een moderne keuken te voldoen. Daarbij werden verschillende oude bouwsporen en littekens van het pand ontdekt, zoals vroegere doorgangen, een trapje vanuit het oude middenpand naar het steegje achter, een waterput of zelfs een fraaie 17e-eeuwse steengoed doofpot. Veel van die oude elementen, muren, planken, kozijnen en doorgangen zijn in hun ruwe, originele staat gehandhaafd, waardoor de zaak een geheel eigen en authentiek karakter kreeg, op moderne wijze aangekleed met meubels en accessoires.

UN TWEEDE PAND
Al vrij snel na de opening in de zomer van 2014 zette ‘buurman’ Eric Kooistra druk op een eventuele overname van het buurpand Hoogstraat 2. Hij had vergunningen gekregen om er appartementen in te bouwen, maar zag dat niet zitten met een kroeg naast de deur. Kooistra bood zijn pand te koop aan en de ondernemers waren er vrij snel met elkaar uit. De bovenwoning heeft nog een paar jaar leeg gestaan, voor de onderin gevestigde Wereldwinkel werd een goede oplossing gevonden en pas eind 2016 werd begonnen met een verbouwing. Vooral de keuken kon nu verder uitgegraven en behoorlijk uitgebreid worden. In juni 2017 werd het tweede, noordelijke deel van het Stadscafé geopend.

De indeling van het dubbele Artisante-pand is soms een nadeel: als iemand boven zit te eten, heeft hij vaak niet in de gaten dat het beneden ook heel druk is of dat er twintig gasten zitten en achter de schuifdeuren ook nog eens dertig. Groter worden bracht Artisante dus nieuwe uitdagingen. Ido Pranger: ‘Er is vaak discussie over kwaliteit in de horeca, maar kwaliteit is niet alleen of je stukje vlees goed smaakt, maar onder andere ook, dat je eten binnen afzienbare tijd op tafel staat: hoe kun je je organisatie zo veranderen dat je wel grotere aantallen aankunt, maar ook nog steeds dat extraatje en die goede kwaliteit kunt geven. Dat is een voortdurende uitdaging, waar we bij Artisante steeds mee bezig zijn!’ Momenteel spelen in de horeca door de coronapandemie hele andere uitdagingen, waar hopelijk spoedig een eind aan komt, zodat ‘Artisante an de Syl’ weer de plek is waar mensen elkaar gezellig kunnen ontmoeten.

door Warner B. Banga & Piet de Haan

Online open

Steun de lokale ondernemers in Dokkum door onderstaande acties te steunen! . De ondernemers komen met ditt initiatief vanwege het coronavirus. Het is daardoor een stuk rustiger in de winkelstraten dan normaal gesproken. In winkels die open zijn, zijn overigens...

Oudste Stadsraadhuis van Dokkum was in pand Artisante

Oudste Stadsraadhuis van Dokkum
In het bijzijn van burgemeester Johannes Kramer en hoofdbode Simon Vellema werd uitleg gegeven over de historie van bestuurlijk Dokkum vanaf de 16e eeuw en de bijzondere bestemming van het noordelijke Artisante-pand aan de Hoogstraat 2. In dit pand, enkele jaren terug nog in gebruik als de Wereldwinkel Dokkum, was namelijk vóór 1590 het oudste ‘stadsraethuijs’ van Dokkum gevestigd.

In opdracht van de familie Pranger doen Warner B. Banga en Piet de Haan, leden van de Historische Vereniging Nooroost-Friesland, onderzoek naar de geschiedenis van de panden van Artisante. Uit dit onderzoek bleek dat het Artisante-pand aan de Hoogstraat 2 een zo bijzondere bestemming had. Zo bijzonder dat besloten werd om de burgemeester en de hoofdbode hiervan officieel op de hoogte te stellen. Bekend was dat er halverwege de Hoogstraat – waar nu de Hema staat – een ‘old raadhuys’ gevestigd was en dat men in 1610 naar het Stadhuis op de Zijl verhuisde. Door historisch onderzoek is komen vast te staan dat er vóór 1590 door de raad vergaderd werd in het pand van Artisante.

De ‘presiderende burgemeester’ van Noardeast-Fryslân Johannes Kramer werd tijdens de wandeling begeleid door twee ‘gesworen tonnedragers’, die in het verleden naast de functie van bierdragers ook ordehandhavers en gemeentedienders waren; een soort voorlopers van de huidige gemeentebode.  Hoofdbode Simon Vellema droeg met trots de oudste bodebus van Dokkum op zijn borst, in 1840 gemaakt door een zilversmid J. Kramer. Na een korte wandeling door de stad werd het gezelschap in het Artisante-pand ontvangen door Ido Pranger, waarna Piet de Haan uitleg gaf over de historie van het gebouw.

De Haan en Banga werken aan een boek over de geschiedenis van de twee panden dat later dit jaar zal verschijnen. Tot die tijd wordt u op online stadskrant in-dokkum.nl maandelijks geïnformeerd in de rubriek ‘Artisante an de Syl’ met elke keer een ander historisch aspect van deze bijzondere locatie.

 

Eerste FairMarkt in Dokkum geslaagd


Zaterdagmiddag werd er in Dokkum voor het eerst een FairMarkt georganiseerd, die geheel in het teken stond van fairtrade, biologische en duurzame producten. De markt bevond zich op het plein tussen Refter 1854 en de Grote of Sint-Martinus kerk. Zo’n twintig deelnemers uit Dokkum en omstreken waren op deze bijzondere markt aanwezig.

Onder de deelnemers bevonden zich onder meer de Wereldwinkel, Zuivelcoöperatie Dokkum, De Sweagh geitenboerderij, Vilt&Vacht, Bloemenparadyske en de Werkgroep Noardeast-Fryslân, van wie deze fairtrade markt een initiatief was. Het uiteindelijke doel van deze dag was het onder de aandacht brengen van eerlijke handel, met een verwijzing naar de internationale ‘World Fair Trade Day’ op 11 mei. Naast de vele stands waren er onder andere proeverijen van vele lekkernijen, demonstraties van ambachten, een gezellig muzikaal optreden van Sander Metz en een springkussen en schminken voor de kleinsten. Ook was het nieuwe terras van Refter 1854 speciaal voor deze dag geopend, zodat bezoekers hier na afloop konden neerstrijken.

Wereldmaaltijden bij restaurant de Waadwente


Woensdag 3 april was de eerste succesvolle bijeenkomst met een heerlijk driegangenmenu met als thema het land Suriname. De gasten werden hartelijk ontvangen door enkele medewerkers van de wereldwinkel en konden aanschuiven aan een gezellig gedekte tafel, verzorgd door medewerkers van restaurant Bysunder van de Zuidoostzorg. De smaak van Suriname was zeker aanwezig bij deze maaltijd.

De volgende wereldmaaltijd is op woensdag 1 mei met het land Peru als thema, aanvangstijd 17.30 uur. U kunt zich hiervoor opgeven bij wereldwinkel Dokkum via 0519-295412 of via de mail: wereldwinkeldokkum@gmail.com t/m de vrijdag eraan voorafgaand.
Met ingang van april 2019 vinden de wereldmaaltijden plaats op de eerste woensdag van de maand.

Woensdag  1 mei                Peru
Woensdag   5 juni               Seizoensbuffet
Woensdag   3 juli                Tunesië
Woensdag   7 augustus      Ghana
Woensdag    4 september  Seizoensbuffet

Kosten € 12.50 p.p. exclusief drankjes

Ondertussen bij: Dizzy & ICI


In de rubriek ‘Ondertussen bij’ nemen we een kijkje bij bedrijven in Dokkum of Dokkumer ondernemers. Soms hebben ze nieuws, soms openen ze deuren die anders gesloten blijven en af en toe vertellen ze een verhaal dat bij het ‘grote publiek’ niet bekend is. In deze editie nemen we een kijkje bij Henderikus Lalkens van Dizzy & ICI.

Hoe het begon
De familie Lalkens begon ICI Mode begin jaren ’70 op veertig vierkante meter, daarna kwam Dizzy erbij op het hoekje van de Waagstraat. Henderikus werd door zijn ouders gevraagd om bij te springen in het magazijn om inkomende goederen uit te pakken en te prijzen. Later mocht hij ook meehelpen in de verkoop. Hij merkte dat hij het werken in de winkel leuk vond: advies geven aan klanten zodat ze tevreden de winkel uit ging gaf hem voldoening. “Ik behaalde het diploma voor de detailhandel en vervulde daarna mijn dienstplicht. In die periode heb ik heel veel geleerd, even weg uit de vertrouwde omgeving van Dokkum ook. Maar daarna kwam ik weer terug en ik ben gebleven. Het leukste aan het ondernemen is namelijk met mensen omgaan, dus dat ben ik blijven doen!”

Spijkerbroeken
Wanneer je aan Henderikus vraagt: wie ben je en wat doe je, antwoordt hij: “Ik ben Henderikus en ik verkoop al 36 jaar spijkerbroeken. Want al die afgelopen 36 jaar is die vaste spijkerbroekenwand gebleven. Verder is er heel veel veranderd! Zo verkoop ik spijkerbroeken van 50 euro, of van 120 euro met een verhaal. Want de prijs is afhankelijk van het gehele proces: je hebt katoen in verschillende kwaliteiten en bewerkingen. Wat ook belangrijk is, is waar het katoen vandaan komt, waar de broek gemaakt is en door wie. Wat gebeurt er met het water na het verven? Is de spijkerbroek fairtrade, worden de makers er blij van en word ik er blij van?”

Duurzame kleding
Alles wat bij de totstandkoming van een spijkerbroek of andere kledingstukken komt kijken, dat zijn zaken waar Henderikus over nadenkt: “Klanten hebben steeds meer interesse in de achtergrond van duurzame kleding. Vroeger waren fairtrade producten alleen maar verkrijgbaar in de Wereldwinkel, tegenwoordig is dat bijna overal verkrijgbaar. Voor de winkel ben ik steeds op zoek naar betaalbare, duurzame merken. Ik vind duurzaamheid erg belangrijk. En het verhaal achter de totstandkoming van de kleding nog belangrijker!”

In december 2017 stelde Henderikus zes duurzame schipperstruien beschikbaar aan de schippers van de Noardeling, het Dockumer Skûtsje, om het duurzaam ondernemen onder de aandacht te brengen. De truien zijn gemaakt van het katoen van gerecyclede spijkerbroeken: “Mooie truien met een mooi verhaal.”

De consumenten
De verandering van het gedrag van de consument heeft invloed op de winkels in de binnenstad. Dat ondervindt Henderikus ook: “De concurrentie van internet is groot, de klant kan denken dat kopen via internet goedkoper is maar dat is niet zo, de merken die wij verkopen hebben vastgestelde verkoopprijzen. En de ketens met goedkope kleding zijn ook grote concurrenten, de consument lijkt blij te worden van een aankoop bij een goekope keten maar worden de makers er blij van en is het goed voor het milieu? Dat bewustwordingsproces voor de consument vind ik heel belangrijk en daarom geef ik ook gastlessen op ROC de Friese Poort. Op die manier probeer ik jonge ondernemers bewust te maken dat we verantwoord moeten gaan ondernemen: Heb je liever een duurzame en verantwoorde jeans of voor het gemak een goedkope, waarvan je niet weet onder welke omstandigheden hij is vervaardigd?”

Vintage
Wanneer je door Dizzy loopt valt naast de grote spijkerbroekenwand ook de enorme verzameling oude spullen op: “Ik vind het leuk om de winkel een eigen uitstraling te geven met oude, vintage-achtige spullen. Dat geeft de winkel een eigen uitstraling, wat je in een strak nieuw interieur niet ziet. Deze inrichting geeft me een bepaald gevoel van vrijheid.” Hendrikus haalt zijn objecten bij kringloopwinkels als de Wissel, Fugelpits en de Sneuper. “Zie ik wat staan waarvan ik denk, ja, dat is leuk voor de winkel, dan koop ik het. Heb ik er daarna weer even genoeg van dan breng ik gewoon weer terug zodat iemand anders er weer plezier van kan hebben.”

Henderikus ziet de toekomst positief in, er zijn genoeg uitdagingen en kansen: “De klant wil altijd goed en eerlijk advies en dat kan alleen in een winkel waar de ondernemer zijn klanten kent!”

Titel Fairtrade gemeente uitgereikt in Dokkum

2016fairtrade
Maandagmiddag tegen etenstijd werd in restaurant ‘Sûnenz’ in de Sionsberg in Dokkum de titel Fairtrade gemeente aan wethouder Albert van der Ploeg van de gemeente Dongeradeel uitgereikt. Dat werd gedaan door de Stichting Fairtrade Gemeente. Op zijn beurt reikte de wethouder vervolgens de certificaten uit aan bedrijven die de titel Fairtrade mogen voeren.

In een Fairtrade Gemeente zorgen inwoners, winkels, bedrijven en de lokale overheid samen voor meer eerlijke handel. Van der Ploeg: “Mensen denken bij fairtrade vaak aan veraf, maar het gaat juist ook om de boeren dichtbij”, benadrukte de wethouder. De gemeente Dongeradeel is de 71e gemeente die de titel mag dragen. Om de titel te verdienen werkten lokale vrijwilligers aan zes campagnecriteria. Een onafhankelijke jury toetst of gemeenten voldoen aan deze criteria en zich Fairtrade Gemeente mogen noemen.

De uitreiking vond plaats in restaurant ‘Sûnenz’ omdat ook hier aandacht voor het onderwerp is. Tijdens ‘Wereldgerechten’ – een lokale samenwerking tussen de Wereldwinkel Dokkum en Restaurant Sûnenz – wordt elke laatste maandag van de maand een (h)eerlijk driegangen menu geserveerd in het restaurant. De ingrediënten zijn zoveel mogelijk Fairtrade en biologisch.

2016fairtrade1

2016fairtrade2

2016fairtrade3

2016fairtrade4

2016fairtrade5

2016fairtrade6

2016fairtrade7

2016fairtrade8

2016fairtrade9

2016fairtrade91

T-mobile opent winkel op Grote Breedstraat

2016tmobiledokkum
Binnenkort opent T-Mobile een telefoonwinkel aan de Grote Breedstraat nummer 21 in Dokkum. Het bedrijf heeft een langjarig contract getekend bevestigt makelaar Jelle Dijkstra van Dijkvast.nl. In het voormalige pand van Skooter aan de Grote Breedstraat in Dokkum was vanaf half februari een Fashion Outlet gevestigd. Buur Retail – bekend van merken als Xtwo, Yest en Norah – heeft het pand voor korte tijd gehuurd verkocht er damesmode. T-mobile investeert fors in Dokkum en knapt het pand helemaal op, van een nieuwe vloer en plafond tot en met een geheel nieuwe pui.

Nog een nieuwe telefoonwinkel
Het is voor Dokkum de vijfde telefoonwinkel die in Dokkum de deuren opent. In de winkel kunnen klanten zelf hun abonnement samenstellen bij de selfserviceterminals. “Dit nieuwe concept is een combinatie van online klantervaring en winkelervaring ineen”, zo laat het merk weten. En hoewel het de vijfde telecomwinkel is, is het het eerste merk dat zich met een winkel in Dokkum gaat vestigen is de makelaar positief. Dijkstra: “Het is misschien wat sneu voor de anderen, maar ik denk dat Dokkum ook blij moet zijn dat een internationaal merk zich in de stad wil vestigen”. Het was voor de makelaar geen eenvoudige klus om T-mobile naar Dokkum te krijgen, maar nu het bedrijf naar Dokkum komt wordt de Grote Breedstraat wel direct voor meerdere jaren van een gloednieuwe winkel voorzien.

Kansen voor Dokkum
De makelaar is regelmatig in gesprek met landelijke partijen over het openen van nieuwe winkels. En hoewel de tijden flink verandert zijn, is Dijkstra over Dokkum positief. “Er liggen nog wel kansen voor bepaalde handel in Dokkum”, aldus de makelaar. “Het is inwonersaantal is heel bepalend, alles heeft met koopkracht te maken”. Ook De Centrale As is een kans en ‘Dokkum is natuurlijk prachtig’, zegt Dijkstra. Toch zullen verhuurders genoegen moeten nemen met lagere huurprijzen en in sommige gevallen eerste hun panden netjes moeten maken voordat er een huurder gevonden is. In Dokkum liggen de panden er goed bij en er lopen inmiddels gesprekken om ook andere partijen naar de stad te krijgen. “Die partijen zullen alleen ook zelf moeten willen”, besluit hij. Vanaf half november opent de nieuwe winkel van T-mobile.

Lees ook:
Fashion Outlet vestigt zich op Grote Breedstraat
Dokkumer wereldwinkel verhuist naar Grote Breedstraat
Huurprijzen winkels in Dokkum flink verlaagd
Leegstand in Dokkumer binnenstad wordt minder

Zes Dokkumers Koninklijk onderscheiden

1

Zes Dokkumers en een Hantumer zijn afgelopen dinsdag koninklijk onderscheiden. Tweemaal stroomde de vroedschapskamer in het historische gemeentehuis op De Zijl vol. De lintjesregen was namelijk in twee gedeeltes geknipt omdat er maar liefst zeven inwoners van Dongeradeel werden benoemd tot lid in de Orde van Oranje-Nassau. Een bijzondere vermelding voor het echtpaar Schilstra, zij werden tegelijk koninklijk onderscheiden.

In totaal zijn er in Nederland dinsdag 2752 gedecoreerd. In Dongeradeel zijn meer vrouwen dan mannen onderscheiden, dit in tegenstelling tot het landelijke gemiddelde, 965 vrouwen en 1787 mannen.

Na alle foto’s staat per persoon vermeld waarom het de koning onder andere heeft behaagd om hen te onderscheiden.

2

3

4

5

6

7

8

9

10

 

Mevrouw Jannigje Bakker (roepnaam: Janny),

Geboren: 8 maart 1945

 

Mevrouw Bakker (71), ontplooide/ontplooit de volgende activiteiten:

1967-1975                vrijwilliger bij de Vereniging voor Vrouwelijke Hulpverlening (VHV) in Friesland (2 uur per maand)

1967-heden              vrijwilliger bij Stichting Welzijn Ouderen Dongeradeel (3 uur per week)

1980-2000, 2006-    voorzitter van de Friese CPB (Friese Christelijke Plattelands vrouwen-

2015                           Bond) (5 uur per maand)

1975-1980                vrijwilliger bij de Vrouwenraad, afdeling Friesland. De Vereniging voor Vrouwelijke Hulpverlening (VHV) in Friesland is in 1975 overgegaan in de vrouwenraad, afdeling Friesland. Het is een overkoepelende organisatie van alle vrouwenbonden in Friesland (2 uur per maand)

1980-1986                lid van een werkgroep van Terre des Hommes die fondsen werft op braderieën en markten (2 uur per maand)

1980-1986                bestuurslid van Zangvereniging Sursum Corda (3 uur per week)

1981-1987                lid van een werkgroep (die actief was in het ziekenhuis ‘de Sionsberg’) van de plaatselijke afdeling van de Unie Van Vrijwilligers (UVV) (1 uur per week)

1985-heden              vrijwilliger (bezoekwerk) voor de plaatselijke afdeling van Nationale Vereniging de Zonnebloem (3 uur per maand)

1995-heden              vrijwilliger in het restaurant/aan de kassa bij het bezoekerscentrum Terp Hegebeintum (6 uur per week)

 

 

Mevrouw Hiltje Boomsma-de Jong (roepnaam: Hillie),

Geboren: 18 mei 1941

 

Mevrouw Boomsma-de Jong (74), ontplooide/ontplooit de volgende activiteiten:

1967-heden              vrijwilliger bij Stichting Welzijn ‘Het Bolwerk’. Zij is gastvrouw, medeorganisator van reisjes voor 55 plussers en een vaste kracht bij het uitvoeren van de fitwandeltesten (3 uur per week)

1975-heden              vrijwilliger bij voetbalvereniging csv Be Quick. Ze verricht o.a. schoonmaakwerkzaamheden, is lid van de activiteitencommissie en schenkt koffie tijdens de pauze van de wedstrijden (1 uur per week)

1980-2015                vrijwilliger bij sportstichting DODADO. Wekelijks begeleidt ze mensen met een verstandelijke beperking bij het zwemmen en het badminton (3 uur per week)

1995-heden              vrijwilliger (bezoekwerk, gastvrouw en lid van de schoonmaakploeg) bij de plaatselijke PKN-gemeente (2 uur per week)

 

 

Mevrouw Antje Schilstra-Dorhout (roepnaam: Annie)

Geboren: 15 juni 1940

 

Mevrouw Schilstra-Dorhout (76), ontplooide/ontplooit de volgende activiteiten:

1972-2015                voorzitter van de Unie Van Vrijwilligers (UVV) (1997-2015) en

vrijwilliger bij het verpleeghuis ‘de Waadwente’, te Dokkum. Zij

coördineerde de activiteiten, fungeerde als projectleider, bemande de

winkel en droeg de zorg voor het schenken van de koffie (6-10 uur

per week)

1994                          vrijwilliger bij de werkgroep Hongarije. Vanuit de Gereformeerde kerk

Dokkum is de werkgroep opgezet om hulp te bieden aan een kerk in

Hongarije (300 uur, eenmalig)

1995                          vrijwilliger bij de Stichting ‘Open Christianity’. Zij is met haar

echtgenoot naar St. Petersburg in Rusland geweest om te werken

aan een schoolgebouw dat opgeknapt moest worden (300 uur,

eenmalig)

1998-heden             vrijwilliger bij de Stichting Wereldwinkel Dokkum (6-8 uur per week)

 

 

De heer Jan Schilstra (roepnaam: Jan)

Geboren: 20 november 1940

 

Decorandus (75) was leraar timmeren en ontplooide/ontplooit de volgende activiteiten:

1974-1978                lid van de Commissie van Beheer van de Protestantse gemeente

Dokkum. Hij verrichtte onderhoudswerkzaamheden en hij was

medeverantwoordelijk voor de aankoop van de inventaris (5 uur per

week)

1974-heden             vrijwilliger bij de Protestantse gemeente Dokkum. Hij heeft op

bouwkundig gebied diverse hand-en-spandiensten voor de kerk

verricht. Momenteel bouwt hij mee aan het podium van de

Fonteinkerk (1 uur per week)

1989-1993                voorzitter van de evangelisatiecommissie van de Protestantse

gemeente Dokkum (2 uur per week)

1991-heden             vrijwilliger bij de welzijnsorganisatie Talant, te Dokkum. Hij

ondersteunt de zorg van de lichamelijk- en/of verstandelijk beperkte

bewoners. Ook fungeert hij als bewindvoerder (1 uur per week)

1994                          vrijwilliger bij de werkgroep “Hongarije” van de Gereformeerde

gemeente Dokkum (300 uur, eenmalig)

1995                          vrijwilliger bij de Stichting ‘Open Christianity’. De stichting heeft

geholpen bij het opknappen van een schoolgebouw in Rusland (300

uur, eenmalig)

1996-2000                ouderling van de PKN Dokkum (5 uur per week)

1998-2010                vrijwilliger bij het verpleeghuis ‘De Waadwente’. Hij hielp zijn

echtgenote bij het schenken van koffie en thee tijdens de

bezoekmomenten (0,5 uur per week)

2001-2003                vrijwilliger bij de PKN Dokkum. Hij fungeerde als invaller van de

diaken (5 uur per week)

2005-2010                diaken van de PKN Dokkum (5 uur per week)

2007-heden             penningmeester van het Fryske Krite (nadere gegevens ontbreken) (1

uur per week)

2009-heden             medeoprichter van en vrijwilliger bij de Voedselbank Dongeradeel.

Ten tijde van de oprichting was betrokkene tot twintig uur per week

actief. Hij maakte stellingen en karren en thans verricht hij nog

wekelijks kleine onderhoudswerkzaamheden. Tevens draagt hij de

zorg voor het notuleren tijdens de bestuursvergaderingen (thans 1 uur

per week)

 

Daarnaast is hij reeds vele jaren vrijwilliger bij de voetbalvereniging C.S.V Be Quick Dokkum. Hij verricht werkzaamheden op zowel facilitair gebied (onderhoud en nieuwbouw van de sportaccommodatie), als op het sportief ondersteunende vlak (leider, scheidsrechter). Ook verricht hij timmerwerkzaamheden voor de wereldwinkel (sinds 2006; 1-2 uur per week).

Mevrouw Aaltje Cornelia Linker (roepnaam: Alie)

Geboren: 4 oktober 1933

 

Mevrouw Linker (82), in het verleden werkzaam als onderwijsbegeleider van de schoolbegeleidingsdienst van Leeuwarden, ontplooide/ontplooit de volgende vrijwillige activiteiten:

1986-1990                burgerlid (1986-1990) en lid (1990-1996) van het college van volmachten van het voormalige Zeewerend Waterschap Fryslan (vestigingsplaats onbekend) (2 uur per week)

1989-2002                bestuurslid van de voormalige Stichting Openbare Bibliotheek Dongeradeel (4 uur per maand)

1990-1995                bestuurslid van De Tille in Dongeradeel. De Tille verzorgde cursussen

en activiteiten, die veelal tot doel hadden om mensen, die eenzaam waren of sociaaleconomisch aan de rand van de samenleving functioneerden, meer bij de samenleving te betrekken (8 uur per maand)

1995-2001                bestuurslid van de Stichting Stadsfeesten Dokkum. De Stichting organiseert diverse jaarlijkse activiteiten voor een zo breed mogelijk publiek in Dokkum, waaronder de feestelijkheden op Koningsdag, Bevrijdingsdag, de Kunstmarkt en de Kroegentocht. Betrokkene was een van de initiatiefnemers van het educatieve project Dokkum-Bonifatiusstad voor basisscholen dat onder meer een lesbrief voor alle basisscholen bevatte, die nog steeds wordt gebruikt. Deze lesbrief werd ook door de VVV verkocht (3 uur per week)

2007-2012                voorzitter van de Wijkraad Binnenstad van de gemeente Dongeradeel. Betrokkene heeft ervoor gezorgd dat de wijkraad een betere status en een constructief beleid kreeg (6 uur per week)

2009-heden              medeoprichter en coördinator van ‘Broodje Kunst & Kultuur’ in Dokkum (30-100 deelnemers). Deze groep organiseert in de maanden september tot en met mei maandelijks een cultuur lunch café met artiesten en sprekers (6 uur per week)

2013-heden              ambassadeur van VAKwerk Dokkum. Met dit initiatief wordt de binnenstad levend gehouden en krijgen 37 kunstenaars, ambachtslieden en starters een kans hun kunst en producten te laten zien. Betrokkene brengt het VAKwerk voortdurend onder de aandacht, zoekt nieuwe deelnemers en fungeert als gastvrouw (6 uur per week)

2013-heden              bestuurslid van de Stichting het Dokkumer Stadsfonds. Het fonds richt zich op het financieel (mede)behartigen van algemeen Dokkumer belangen op sociaal, cultureel, maatschappelijk en recreatief gebied en verstrekt in dat kader eenmalige bijdragen of renteloze leningen. Betrokkene zet zich in voor een nieuwe opzet van het fonds, waarbij het naar particuliere handen overgaat (6 uur per week).

 

Daarnaast was betrokkene medeauteur van het boekje ‘Wijzer op weg’, dat een

verkeersmethode voor de basisschool bevat (1995) en schrijft ze thans teksten voor het

boekje ‘Dossier Dokkum’, dat toeristische informatie bevat.

 

 

De heer Antonus Cornelis van der Wekken (roepnaam: Ton)

Geboren: 17 februari 1962

 

De heer van der Wekken (54), sinds juni 2015 werkzaam bij de Christelijke Gereformeerde Kerk De Oase te Dokkum in de functie van predikant, ontplooide/ontplooit de volgende vrijwillige activiteiten:

1984-1989                actief lid van de studentenvereniging PFSAR (Per Fidem Studiumque

Ad Rostra). Betrokkene heeft o.a. als senator, lid van de

Sportcommissie en lid van de diescommissie gefungeerd

1990-heden             reisleider bij het reisbureau DrieTour Reizen. DrieTour Reizen

organiseert groepsreizen naar Bijbelse bestemmingen (250 uur per

jaar)

1999-heden             vrijwilliger bij en voorzitter (2001-medio 2015) en adviseur (medio

2015-heden) van de Stichting Gipsy Mission te Nijkerk. Deze

Evangelische stichting heeft als doel het verlenen van hulp aan met

name zigeuners in Oost-Europa. Daarnaast verrichtte betrokkene

diverse werkzaamheden, waaronder het mobiliseren van

geldschieters om de hulpverlening te ondersteunen en nog meer

hulpprojecten te kunnen realiseren, het organiseren van acties om

geld binnen te halen voor de hulpprojecten en het jaarlijks

organiseren van jeugdreizen naar Oekraïne. Betrokkene legde

jaarlijks twee tot drie werkbezoeken naar Oekraïne af. Mede door zijn

inzet zijn er momenteel o.a. een zestal projecten waar ca.

driehonderd zigeunerkinderen huiswerkbegeleiding ontvangen met

tevens eten en verzorging. Dit onder leiding van een twintigtal

onderwijzers en ondersteuners vanuit de plaatselijke bevolking (1999-

medio 2015 350 uur per jaar en medio 2015-heden tijdsbesteding

onbekend)

2008-heden             vrijwilliger bij de Sportvereniging Spakenburg. Betrokkene fungeert

als scheidsrechter en vertrouwenspersoon. Daarnaast was hij

jeugdleider (10 uur per maand)

2010-heden             bestuurslid van de Stichting NEM (Near East Ministry) te Nijkerk. De

NEM is een Nederlandse christelijke organisatie die missionair actief

is onder Joden en Arabieren en in Nederland onderwijs geeft over de

-volgens haar- unieke positie van Israël onder de volken. Daarnaast is

betrokkene lid van de werkgroep welke gericht is op de begeleiding

van uitgezonden medewerkers in het Midden-Oosten. De werkgroep

is tevens actief betrokken bij het onderhouden van persoonlijke

contacten met werkers in het Midden-Oosten (10 uur per maand)

 

 

De heer Willem Tilma (roepnaam: Willem)

Geboren: 21 september 1952

 

De heer Tilma (63), ontplooide/ontplooit de volgende vrijwillige activiteiten:

 

Sport

In het begin van de tachtiger jaren was hij bestuurslid van de rayoncommissie Noord

Friesland in de voormalige afdeling Friesland van het Koninklijk Nederlands Korfbal

Verbond (KNKV). Hij ontving het KNKV-ereteken.

1970-heden              trainer/coach van de Korfbalvereniging De Tinnen Leppel (DTL) te Hantum (ca. 100 leden) (3-4 uur per week)

1975-heden              scheidsrechter van de KNKV (6 uur per maand)

1978-2001                bestuurslid (w.o. voorzitter) van de Korfbalvereniging DTL te Hantum (5 uur per week)

2011-heden              beoordelaar van de KNKV. Hij beoordeelt de arbitrage en stelt hierover rapporten op (2 uur per week)

 

Wonen en leefbaarheid

1977-heden              medeoprichter en voorzitter van de redactiecommissie van het dorpsblad Hichtepunten te Hantum, Hantumeruitburen, Hantumhuizen en Hiaure (2 uur per maand)

2006-heden              voorzitter van de Vereniging Dorpsbelang Hantum/Hantumeruitburen. Hij was medeoprichter van de Haalbaarheidscommissie Multifunctioneel Complex Hantum, bemiddelde bij de realisatie van het uitbreidingsplan Hantum en zet zich in voor de restauratie van vervallen panden in het dorp (7 uur per week)

2008-2012                voorzitter van de buurtvereniging Het Streekje te Hantum (12 uur per jaar)

 

Overig

2011-heden              voorzitter van het koor Rum Sop te Hantum (4 uur per maand)

 

Daarnaast is hij jurylid van de Stichting Sport- en Cultuurprijs van de gemeente

Dongeradeel.

 

Fashion Outlet vestigt zich op Grote Breedstraat

2016fashionoutlet
In het voormalige pand van Skooter aan de Grote Breedstraat in Dokkum wordt vanaf half februari een Fashion Outlet gevestigd. Buur Retail – bekend van merken als Xtwo, Yest en Norah – heeft het pand gehuurd en gaat er damesmode verkopen. “Omdat je altijd wel artikelen over houdt, is een outlet erg handig”, laat het bedrijf weten. Het is voor het eerst dat Buur Retail een (tijdelijke) winkel in Dokkum opent. Het bedrijf is al wel actief in Drachten, Sneek en Leeuwarden. Omdat een outlet van Buur in Enschede de deuren sluit, wil het bedrijf zien of er in Dokkum behoefte is aan de merken van het bedrijf.

Een van de redenen van de komst van Buur Retail is de verlaagde huurprijs en de betere verhuurvoorwaarden, waaronder een korte opzegtermijn. Voor de winkel worden in de buurt van Dokkum verkopers gezocht, maar aan hoeveel mensen de winkel tijdelijk werk biedt kon het bedrijf niet zeggen. Het pand is in eerste instantie voor een maand gehuurd, maar mochten de resultaten goed zijn dan wordt die periode verlengd. In de winkel zullen verschillende merken te zien zijn. Onder andere de damesmode van Norah tussen maat 36 en 48, maar ook andere merken met maten tot en met maat 60.

Lees ook:
Dokkumer wereldwinkel verhuist naar Grote Breedstraat
Huurprijzen winkels in Dokkum flink verlaagd
Leegstand in Dokkumer binnenstad wordt minder

 

Nieuwjaarstoespraak 2016 van Burgemeester Marga Waanders

Nieuwjaarstoespraak 2016
Burgemeester Marga Waanders

Beste mensen,

Ik hoop dat u terug kunt blikken op een mooi Kerstfeest met uw dierbaren. Ook de oliebollen zijn inmiddels genuttigd en vele nieuwjaarswensen zijn uitgesproken.

Sommigen schenken in die nieuwjaarsnacht hun collega’s als eerste die beste wensen.  Zonder bubbels, want zij moeten hulp verlenen of  de veiligheid van ons borgen. Grote dank aan de inzet van de mannen en vrouwen van de politie, brandweer en de hulpdiensten tijdens de jaarwisseling die gelukkig zonder echte incidenten is verlopen. Dank ook aan de mensen van Gemeentewurk die met oud en nieuw de festiviteiten in de dorpen en de stad faciliteren en op nieuwjaarsochtend in alle vroegte de restanten van de feestvreugde weer opruimen, terwijl de feestvierders zelf uitslapen.

Beste mensen, op 1 januari gaat het leven gewoon verder met al zijn luister en duister, zijn liefde en leed, hoop en angst, zijn bijzondere moment en zijn alledaagsheid. Maar het is een goede traditie om net over de drempel van dat nieuwe jaar te memoreren hoe we in Dongeradeel ‘dwaande’ waren in 2015 en wat 2016 ons brengen zal.

Collage

Tijdens de nieuwjaarsreceptie zou een collage worden getoond die de gebeurtenissen in de gemeente Dongeradeel van het jaar 2015 laat zien. Jammer genoeg heeft de receptie niet plaatsgevonden…we hadden te maken met overmacht. De fotopresentatie wordt echter in de komend week alsnog op de website geplaatst. Ook tijdens de nog te plannen bijeenkomst van de ‘vrijwilliger van het jaar 2015’ en de bijeenkomst voor nieuwe inwoners wordt de collage getoond.

In de presentatie ziet u mooie, feestelijke gebeurtenissen, maar ook trieste momenten, en de herdenking van de zwartste periode in onze geschiedenis. Zo’n collage laat zien hoe we ons verleden, heden en toekomst als gemeenschap vorm en betekenis geven. Dank aan onze stagiair Stefan Jan Sijtsma die de collage met zorg en vormgevingstalent heeft gemaakt!

Een van de eerste beelden toont De Sionsberg. Mijn terugblik vorig jaar begon met de somberte vanwege het faillissement van de Zorggroep Pasana dat in november 2014 was uitgesproken. Maar er was begin januari van dit jaar ook perspectief op nieuw toekomstbestendig alternatief voor de hele regio. Inwoners, huisartsen, thuiszorg, ouderenbonden, wijk- en dorpsraden, kerken, vele zorgverleners; zij maakten met elkaar op de Sionsbergdag van 17 januari een plan voor passende zorg. Ruim 2.200 mensen werden voorbereid op de Sionsbergdag, op de dag zelf vertegenwoordigd door 300 deelnemers. RTVNOF heeft de dag gestreamd, zo was het thuis te volgen via Kabel Noord. RTVNOF heeft hiervoor terecht de lokale omroepaward gewonnen.

In januari selecteerden de curatoren – met verstand en hart voor de belangen van onze regio – de nieuwe kopers: ZuidOostZorg, de DC-Groep en Cardiologie Centra Nederland. Deze partijen kregen de inbreng van de regio aangeboden en spraken hun intentie uit om de zorg duurzaam en passend voor de regio te maken. Inmiddels wordt er letterlijk en figuurlijk weer volop gebouwd in Sionsberg; het lidwoord “de” is geschrapt maar de naam met als kern het drieletterwoord-ONS is gelukkig gebleven. Begin dit jaar vindt de opening plaats van het anderhalvelijns gezondheidscentrum ‘Sûnenz’ waar de hele regio bij tientallen zorgaanbieders terecht kan. De Waadwente wordt aangepast aan de eisen van deze tijd en in de poliklinieken worden op dit moment weer 12 specialismen aangeboden. De Sionsbergdag kreeg een vervolg in overleggen met verschillende klankbordgroepen. Nog niet alle wensen zijn gehonoreerd en er is geen garantie dat dat gaat gebeuren. Een 24uurs-spoedvoorziening staat hoog op de verlanglijst en het is zeker geen luxe in onze regio waar ook acute zorg dichtbij beschikbaar zou moeten zijn. Maar we weten ook dat zo’n voorziening kostbaar is, toekomstbestendig moet zijn en dus op groot draagvlak moet kunnen rekenen, niet in de laatste plaats in Den Haag. Gezamenlijke inzet in 2016 op die voorziening is dus nodig. Noodzakelijk is ook dat iedereen in de regio de weg naar Sionsberg hervat. Dat gaat weer de goede kant op, maar moet echt nog beter! En dat gaat Den Haag in ieder geval niet voor ons regelen.

Al wel klaar is de ingrijpende herstructurering van de Fonteinslanden. De gemeente zorgde voor een gescheiden en duurzaam rioolstelsel, veiliger straten en oversteekplaatsen bij scholen, meer parkeerplakken, energiezuinige straatverlichting en uiteraard een totale opknapbeurt van het Fonteinspark, waar de fontein weer sprankelt.Thús Wonen knapte de woningen van binnen en van buiten op en bouwde nieuwe appartementen en woningen. En natuurlijk is de hele wijk aangesloten op glasvezel. Een miljoeneninvestering die de wijk verdiende.

Gestart en afgerond in 2015 is de aanleg van de Verbindingsvaart in Dokkum die de Dokkumer Ie met de Wâldfeart verbindt. Wethouder Albert van der Ploeg gaf op 30 april het startsein, nadat alle voorbereidende werkzaamheden waren verricht. In mei moest aannemer Elzinga de werkzaamheden even staken, want hij stuitte op een onverwachte archeologische vondst: restanten van  een pannen- en steenbakkerij (een zogeheten tichelwerk) uit de 15e eeuw. In de steenbakkerij werkten mogelijk de monniken van het toenmalige klooster Klaarkamp. Archeologen deden hun onderzoekswerk, maar het grootste deel van de vindplaats blijft ondergronds bewaard.  Eind december werd de aanleg van de nieuwe brug in de Birdaarderstraatweg en het parkeerterrein van de trailerhelling afgerond. Ook aanlegplaatsen voor boten van de bewoners van de Woudhorne en de TrijeTerpen maken deel uit van het project dat als een dikke plus op het Súd Ie project voor eigen inwoners en bootjesmensen van buiten een aanwinst is.

En de aanleg van die andere, zwaar bevochten verbinding over de weg, de Centrale As, vordert gestaag. Het noordelijke deel van het project is eind september geopend. De opening had natuurlijk een feestelijk karakter, ondanks de nogal zure berichtgeving van de Omrop. Vooral Albert van der Ploeg ergerde zich daar vreselijk aan en klom in de digitale pen. Dat helpt natuurlijk niet, maar het lucht wel op. De Centrale As was en is geen luxe. Het is een  verbinding die onze regio eindelijk op een fatsoenlijke en veiliger manier aantakt op het provinciale en nationale wegennet. Bovendien wordt er zwaar ingezet op een goede landschappelijke inpassing en ook voor die ruimtelijke kwaliteit is terecht veel geld beschikbaar. De nieuwe route ontlast de vele dorpen aan de oude route waar oude verbindingen hersteld kunnen worden..

In 2016 moet het gehele project afgerond zijn. Dat vergt nog een aantal forse ingrepen aan de oostkant van Dokkum. Een kunstwerk zal als onderdeel van It Nije Bolwurk het begin- of eindpunt van de Centrale As markeren en als visitekaart van Dokkum fungeren. Natuurlijk wordt de afronding van de hele Centrale As met de hele regio gevierd.

Het belang van de Centrale As voor de bereikbaarheid van Dokkum staat buiten kijf. Ondernemend Dongeradeel is een groot pleitbezorger van de As. En terecht. Maar dan is ook de oproep aan ondernemend Dongeradeel om optimaal gebruik te maken van deze nieuwe verbinding voor inkomende klanten, leveranciers, werkers en bezoekers.

Want voor een vitale gemeenschap is bedrijvigheid en werkgelegenheid cruciaal. Gelukkig trekt de economie aan, ook in onze gemeente. Maar zekerheden zijn er niet; kansen en bedreigingen des te meer. De ontslaggolf in de dienstensector, raakt ook de werkers in onze gemeente. Het is de vraag of dat verlies door nieuwe diensten en nieuwe banen wordt gecompenseerd. Een stevig aanbod van werk voor lager opgeleiden blijft noodzakelijk, maar is niet gegarandeerd. Ook de maakindustrie die onze regionale economie kenmerkt, kan niet zonder kennis en innovatie, samenwerking in de keten of juist cross-sectoraal. Maar sterke bedrijven en slimme ondernemers zullen het dankzij die innovatie in product, bedrijfsvoering en marktbenadering redden. Zo heb ik goede hoop op prachtige innovatie en nieuwe, duurzame producten made in Dokkum in 2016.

Blij worden ook van starters en doorstarters die economisch Dongeradeel schwung geven. Een van hen is Jan Wiersma, die ik onlangs bezocht en die met zijn Vliegend.nl spraakmakende dronetechnologie levert. Ook hij geeft aan dat voor bedrijven als het zijne samenwerking met kennisinstellingen en partners in binnen- en buitenland voorwaarde is voor blijvend succes. Maar ook bedrijven in de gevestigde vakwerksectoren, in de horeca, de detailhandel en de recreatie moeten permanent vernieuwen om hun voortbestaan te borgen. Een gemeente kan dat niet afdwingen; faciliteren wel, en dat blijven we doen, ook in 2016, ook in regionaal verband.

Veel beelden uit de collage laten de binnenstad zien en dat is niet verwonderlijk. Er is zeldzaam veel gebeurd én gaande in het luisterrijke centrum van Dongeradeel en de regio. Ja, nog steeds is er alle reden voor zorg over de toekomst van de binnenstad en veel ondernemers zitten steeds in zwaar weer dankzij de economische crisis, de opmars van het online winkelen en de noodzaak van voldoende belevingswaarde die het publiek tot binnenstadsbezoek blijft verleiden. Het faillissement van V&D, de winkels van het Macintosh raken in geringe mate de binnenstad van Dokkum  – in meer opzichten is klein inderdaad het nieuwe groot – maar het zijn nieuwe symptomen van een transitie waar geen enkele binnenstad aan ontkomt. Maar aan een veranderende maar vitale binnenstad wordt keihard gewerkt, op alle manieren en met inzet van velen. Een onvolledige, maar spraakmakende opsomming:

  • In februari besloot het binnenstadsmanagement Dokkum om in vernieuwde samenstelling verder te gaan met de versterking van de historische binnenstad.
  • Het parkeren buiten de binnenring staat niet meer ter discussie.
  • De koopzondag is na een meerderheidsbesluit in de gemeenteraad staand beleid geworden.
  • Het ondernemersfonds is geëvalueerd en voortgezet.
  • De website Dokkum.nl , de digitale entree tot de stad, is geheel vernieuwd.
  • De site In-Dokkum geeft mooie reportages vanuit Dokkum.
  • Ook dit jaar was er weer een schoonmaakactie in de binnenstad.
  • De plannen voor de nieuwe bewegwijzering zijn rond.
  • Er zijn in elk seizoen kleine of grotere evenementen in de stad.
  • In september kwam het bericht dat de leegstand in Dokkum is gehalveerd. De binnenstad zit dus weer in de lift.
  • Vakwerk werpt nog steeds zijn zoete vruchten af.
  • De ondernemers die eerder al met succes de Bonifatiusbitter lanceerden, kwamen in juli met de chique Bonifatiuspepermunt en in november dronken we het eerste smaakvolle Bonifatiusbier. Dokkum als stad van brouwers van excellent bier herleeft en als het meezit krijgt deze productielijn in 2016 nog een promotioneel en historisch verantwoord vervolg.
  • Stichting Arlanta startte een project voor hoogbegaafde kinderen. Zij namen de binnenstad van Dokkum onder de loep en presenteerden in december hun ideeën in de raadszaal van het gemeentehuis.
  • De Bonifatiustoren kan dankzij een stevige inzamelingsactie gerepareerd worden en de stad blijven markeren..
  • Met de uitvoering van het Súd Ie-project werken van binnen naar buiten, dus de resultaten in de stad zijn het eerst zichtbaar en vooral bruikbaar voor bezoekers van Dokkum en omgeving.  Er is een gloednieuw sanitairgebouw gekomen in het centrum van Dokkum. Ook de beide andere sanitairgebouwen zijn opgeknapt. Parkeerterrein de Helling is opgeknapt en heeft extra parkeerplekken gekregen. Er is gebaggerd en gesaneerd en nieuwe oeverbeschoeiing aangebracht. Bovendien is een prachtige boulevard gecreëerd met een duurzame steiger waar ook grote boten ideaal aan kunnen leggen. En ook het aanpassen van de bruggen in de Súd Ie-route is  De eerste brug in de Dongeradyk is afgelopen zomer verhoogd tot de vereiste doorvaarthoogte van 2,5 meter.
  • De Anjelierstraat werd na eerdere pogingen nu echt opgeknapt waarmee een rotte plek in de binnenstad verdween.
  • Dit jaar heeft Jansma Drachten in opdracht van de gemeente de kademuren gerenoveerd en de brug Lytse Pyp vervangen. Ook de Koornmarkt is weer een plaatje!

Kortom, heel veel mooi werk dat resultaat oplevert voor ondernemers, bewoners, bezoekers en hoeders van de binnenstad en enthousiasme losmaakt dat de komende jaren hard nodig blijft. Binnenkort wordt de binnenstadsvisie gepresenteerd en wat later zal de gemeenteraad de visie vaststellen. De visie vormt ook de basis voor het nieuwe bestemmingsplan voor de binnenstad. Tijdens stadswandelingen en debatten zijn veel ideeën en bruikbare informatie opgehaald. De gewenste functie van de Zijl, de Markt, de groenstructuur, de verkeersstructuur en bijbehorende bewegwijzering zijn belangrijke beslispunten. Wellicht zijn de fractiekamer en de burgemeesterskamer van het stadhuis straks de gelagkamers van nieuwe horecavoorzieningen aan De Zijl die dan samen met de Diepswal het bruisende middelpunt van Dokkum vormen met veel  terrassen, bootjes en gezelligheid. De structuur voor het kernwinkelgebied zoals die eerder door het binnenstadmanagement werd benoemd, de Dokkumer D , wordt ook in de stadsvisie voorgesteld. De Markt heeft in de visie eerder de functie van stadspark, een tegenhanger van de dynamiek aan de Zijl en Diepswal.

De Markt is waarschijnlijk de meest bediscussieerde locatie in de binnenstad en we hebben er veelvuldig aan geknutseld. Maar iets van een stadspark of huiskamer is het nooit geworden. De komende maanden zullen uitwijzen of dat wel gaat lukken. In dat verband moet het Fontein-project natuurlijk genoemd worden. Dokkum krijgt een cadeau. Een bijzonder cadeau, want het is een fontein waarin de kracht van Dokkum als Elfstedenstad én Bonifatiusstad tot uiting komt. Deze fontein hoort bij een reeks van 11 fonteinen die de Elfstedenroute markeren. Kunstenaars met internationale bekendheid ontwerpen de fonteinen en er wordt tegelijk gewerkt aan een marketingconcept dat de internationale aantrekkingskracht  van deze Elfstedenmanifestatie moet bevorderen.  Kunstenares Birthe Leemeijer maakte het concept-ontwerp voor Dokkum.

Leeuwarden Culturele Hoofdstad 2018  presenteerde op 17 september in Grote Kerk dat concept-ontwerp als startpunt van het project. We vroegen om reacties op het ontwerp van de IJsfontein en dat werden er zo’n 150. Het concept-ontwerp is dus spraakmakend en dat is mooi! . De parkeermogelijkheden, de ruimte voor evenementen en de stedenbouwkundige inpassing van het ontwerp zijn de belangrijkste thema’s in de reacties. Bovendien zijn er vorig jaar nog andere plannen voor de inrichting van de Markt gepresenteerd die niet onbesproken kunnen blijven. Nog deze maand wordt het gesprek over de inrichting van de Markt voortgezet met mensen die gereageerd hebben op het ontwerp. Een externe stedenbouwkundige zal de regie voeren. Duidelijk moet worden of de Markt definitief  de plek voor de IJsfontein zal worden en, zo ja, welke aanpassingen dat vergt. Wat de uitkomst ook zal zijn, ik hoop van harte dat we in de komende jaren de Markt echt kunnen presenteren en ervaren als een stijl- en smaakvolle huiskamer van onze prachtige binnenstad en geen ratjetoe van te veel compromissen.

Elders in Dokkum ontwikkelt zich ook een nieuwe huiskamer. Dat is het gebouw ‘t Bolwerk aan de Oranjewal. De gemeente verkocht het gebouw in december aan een initiatiefgroep van 5 ondernemers. ‘Het Bolwerk’ functioneert steeds meer als multifunctioneel centrum voor de stad Dokkum en heeft een duidelijke ‘mienskipsfunctie’; er vinden veel maatschappelijke en culturele activiteiten plaats. En dus veel uitwisseling tussen mensen met heel verschillende achtergronden en bezigheden en dat is een goede zaak. Als verkoopvoorwaarde is opgenomen dat deze maatschappelijke invulling minimaal tien jaar blijft bestaan. We hebben goede hoop dat ook het ‘t Bolwerk in 2016  een echte ‘brûsplak’ zal zijn.

Bruisend waren ook weer de Admiraliteitsdagen in het eerste weekend van september. De lustrumeditie was een groot succes. Het feest begon deze keer al op donderdag en die avond stond in het teken van het 100-jarig jubileum van Rabobank Noordoost Friesland. We hebben allemaal kunnen ervaren dat dit feest van Dokkum groeit en bloeit, ook als de weersomstandigheden minder zomers zijn! Zo’n 50.000 mensen uit de regio en daarbuiten  hebben deel genomen aan de vele festiviteiten in en rond het water van Dokkum. In de gracht  was een fantastisch podium gebouwd en met de verlichte bootjes en schepen in de grachten,  de swingende optredens, de samenwerkende horeca en een enthousiast publiek was het ’s avonds weer een sprookje! Dankzij een ijzersterke organisatie, grote en kleinere sponsoren, een legertje vrijwilligers en  goede samenwerking met de gemeente zijn de Admiraliteitsdagen een begrip geworden in Fryslân. Ik hoop dat het succes van vorig jaar zich herhaalt in 2016.

Steeds mooier en succesvoller wordt ook de Kerstfair. 11 december was Dokkum weer het Dickens-decor waarop duizenden bezoekers afkwamen. Heel veel deelnemers met een heel divers aanbod aan lekkers en moois. Fraai uitgedoste figuranten, inclusief betoverende engelen, feestelijke verlichting, goede happen en drankjes en een uitgelaten sfeer. Hulde aan de organisatie en alle deelnemers. En heel graag maak ik begin januari 2017 weer dit compliment.

Het TREK-festival beleefde vorig jaar, eind maart, zijn première. Plaats van handeling is het prachtige Nationaal Park Lauwersmeer, maar de aftrap in de Bonifatiuskerk was een muzikale rondreis met de gezenderde grutto Amalia, met als reisleiders Theunis Piersma en Sytze Pruiksma. Bezoekers konden het hele weekend hun eigen trekschema bepalen en bij meer dan 30 deelnemende toeristisch ondernemers in het hele gebied neerstrijken. Voor een culinair experiment, een workshop, een lezing, een muzikaal intermezzo; volop keuze. Dit bijzondere festival verdient een vervolg en dat gaat er komen: op 2 en 3 april dit jaar 2016. Aan de organisatie en het programma zal het niet liggen, dat bewijs van kunnen is geleverd. Opnieuw een mooie gelegenheid voor de toeristisch ondernemers in de Marne, Kollumerland én Dongeradeel om zich te presenteren. Nu nog beter weer, want dat was eind maart vorig jaar helaas van de categorie “bar en boos”.

Er was nog een nieuw evenement met een totaal ander karakter, dat een mix van emoties opriep, en qua organisatie ook een krachttoer was: de Samenloop voor Hoop die in juni voor het eerst in Dongeradeel werd gehouden. 24 uur aaneen wandelden, 780 deelnemers van 42 teams als symbool voor de voortdurende strijd tegen kanker. Én om een mooie bijdrage voor het KWF Kankerfonds binnen te halen. Uiteraard veel aandacht in die 24 uur voor zij die tegen de ziekte vechten, verliezers en overlevers. Het vergde het uiterste van de organisatie, maar het is hen gelukt om, opnieuw met inzet van enorm veel vrijwilligers, zoveel mensen letterlijk en figuurlijk in beweging te krijgen en een 24-uurs programma vlekkeloos en veilig te laten verlopen. Bijzonder moment was de ceremonie op vrijdagavond waarbij de wandelaars de route liepen die verlicht was met 1500 kaarszakken. Voor heel veel  mensen is deze Samenloop van grote betekenis geweest en de geldelijke opbrengst was ook fantastisch: Op zaterdagmiddag werd voorzitter Anneke Kooistra een cheque overhandigd met een bedrag van  €41.725,00!. Met dank aan een ieder die aan dit evenement en deze opbrengst heeft bijgedragen.

En natuurlijk was er op de laatste zaterdag in juni het Concours Hippique, de 76e editie en dit keer in het Harddraverspark, wegens werkzaamheden  in het Tolhuispark. Qua locatie even iets minder, maar de zon maakte heel veel goed.

En ook Dokkum Open Air vond weer plaats in juni. Een bijzonder muziekspektakel voor een bijzonder, maar hartelijk en volop genietend publiek. Het zou de laatste keer zijn dat de gebroeders Visser het evenement organiseren, maar in 2016 is DOA  er weer en weer op een andere locatie. Gelukkig maar. Door de inzet en het enthousiasme van de organisatie, is het draagvlak voor dit evenement stevig, net als de muziek!

Zoals elk jaar waren er ook in 2015 weer een aantal jubilea te vieren. Zowel De Vereniging voor Handel en Industrie Dokkum (H&I), woonzorgcentrum De Skûle in Metslawier, als het Dokkumer Christelijke mannenkoor Pro Rege vierde het afgelopen jaar hun 50-jarige jubileum. In 2015 was het ook 400 jaar geleden dat de stad Dokkum de opdracht gaf aan Jean en François Simon om ‘een clockenspel te maken van 14 clocken op het Raadhuisplein’. Drukkerij Douma heeft zich voor hun kalender 2015 door dat gegeven laten inspireren. De directie haalde in de begeleidende brief aan relaties een oud gezegde aan dat ik nog niet kende, maar graag in ere herstel voor momenten waarop iemand onzin uitkraamt: “hij praat als het Dokkumer carillon”.

Beste mensen, de grotere evenementen  krijgen ook in de media de meeste aandacht. Maar neem van mij aan, ook in dorpen weet men mooie feesten te organiseren en vieren. Dorpsfeesten mét feestwagen waren er in 2015 volop. Anjum, Engwierum, Hantum, Holwerd, Metslawier, Morra-Lioessens, Paesens-Moddergat, Niawier-Wetsens, Raard en Ternaard maakten er iets moois van voor eigen inwoners en gasten. Met groot enthousiasme werken veel inwoners aan die praalwagens die dan ook graag getoond worden aan de buitenwacht. Ook in 2015 bleek dat goede afspraken in een vroeg stadium over routes, begeleiding van politie waar nodig en regie vanuit de organiserende comités  bijdragen aan feestelijkheid en veiligheid. Een aanpak die we in 2016 voortzetten met de dorpen die straks hun feest vieren.

Maar in stad en dorpen wordt niet alleen voor feesten en partijen vrijwillige inzet geleverd door heel veel mensen. Ontzettend veel vrijwilligerswerk wordt verricht om zieke familieleden, buren en vrienden bij te staan, om het verenigingsleven vitaal te houden of om  werk te verzetten in organisaties en instellingen dat noodzakelijk is, maar waarvoor domweg geen geld beschikbaar is. Het zijn de mantelzorgers, de mensen van de buurtzorg, de vrijwilligers in de zorginstellingen, de kerken, sport- en muziekverengingen, de dorps- en wijkraden, de scholen, musea, volkstuinen, de wereldwinkel, de Wissel, het Bolwerk, de Kinderboerderij, de Klyster en al die organisaties die ik in deze opsomming niet heb genoemd. Zo nu en dan heb ik de eer om mensen die zich jarenlang belangeloos hebben ingezet voor de ander en de goede zaak koninklijk te onderscheiden. Ook in 2015 was dat het geval. Mijn ervaring is dat de gedecoreerden veelal bescheiden mensen zijn die geroerd zijn door de publieke erkenning, maar daar niet op uit zijn. Des te fijner om juist hen eens flink in de zon te zetten en ik doe ook nu weer de oproep aan iedereen om de gemeente te benaderen wanneer u denkt dat iemand voor die onderscheiding in aanmerking komt en dat u hem of haar een plezier zult doen met die aandacht. De gemeenteraad heeft besloten jaarlijks de Vrijwilliger van het Jaar aan te wijzen. Die prijs wordt binnenkort voor het eerst uitgereikt. In hem of haar danken we alle mantelzorgers en vrijwilligers die zich, meestal achter de schermen, met hart en ziel inzetten voor de ander en voor de goede zaak. Zij houden de samenleving draaiende!

2015 was natuurlijk niet alleen een jaar van geluk, feest en hoogtepunten. In  uw persoonlijk leven zult u het nodige verdriet hebben beleefd en sommigen kregen het bijzonder zwaar te verduren door ziekte of overlijden van dierbaren. Dat verdriet vinden we meestal niet terug in de media. Soms wel, zoals de brand aan de Hoedemakersweg waarbij een jonge vrouw omkwam. En bij verkeersongevallen in Anjum en Wetsens en ook elders in de provincie  kwamen inwoners van Dongeradeel om het leven. Op dat soort momenten is het van belang dat er steun en troost te vinden is bij de ander. En dat de levensmoed weer een kans krijgt.

Voor heel andere, maar ook wezenlijke vormen van zorg is de gemeente sinds 1 januari vorig jaar verantwoordelijk. De Jeugdzorg, de Participatiewet en de WMO zijn, met fikse bezuinigen op de budgetten, overgeheveld naar de gemeenten. Dongeradeel voert die taken uit in een samenwerkingsverband van 6 gemeenten. Een verantwoordelijke, zorgvuldig en rechtvaardige uitvoering van alle taken binnen dat sociaal domein blijft een van de grootste uitdagingen waarvoor we staan. Ook de gemeenteraad realiseert zich dat en met grote regelmaat stond dit thema dan ook op de agenda van commissie en raad. Het eerste uitvoeringsjaar zit erop, na  een heel intensieve voorbereiding. De gebiedsteams zijn volop aan de slag en inwoners en professionals weten de gebiedsteams steeds beter te vinden. Extra geld dat het rijk beschikbaar stelde voor onder andere de huishoudelijke hulp werd voor de doelgroep beschikbaar gesteld en in dit overgangsjaar kreeg continuïteit van zorg prioriteit. Geen wachtlijsten en waar zorg urgent was, werd die verleend. We hebben nog een lange weg te gaan en dat wisten we bij de start. Maar er is een goede basis gelegd waarop we het komende jaar voortbouwen. Als alle herindicaties zijn geweest, de samenwerking tussen gebiedsteams en alle betrokken organisaties op sterkte is gebracht, de inwoners tevreden zijn met de geboden hulp en zorg en de gemeenten de kosten kunnen bolwerken; dan pas kan  er sprake zijn van een geslaagde transitie. Eén ding weet ik zeker: de medewerkers in de frontlinie doen hun uiterste best en willen graag de volgende stappen zetten. Volgend jaar maken we weer de balans op!

De opvolger van Oostergo, NEF,  is in belangrijke mate verantwoordelijk voor de uitvoering van de Participatiewet. En NEF boekt goede resultaten, ondanks de jaarlijks afnemende bijdragen vanuit het rijk. NEF bewijst zich als allround leer- en werkbedrijf. Maar die resultaten kunnen alleen geboekt worden in samenwerking met grote en kleine bedrijven en overheden die mensen al dan niet tijdelijk in dienst nemen. Probo Sign, een snelle groeier en winnaar van de ondernemersprijs NOF, is een mooi voorbeeld. Op die manier krijgen mensen een nieuwe kans. Meedoen, van betekenis zijn, is van het grootste belang. We hopen dan ook van harte dat, met het aantrekken van de economie, ook de kansen groeien voor mensen die een extra duwtje nodig hebben. Voor sommigen is betaald werk niet of niet meer weggelegd. Maar ook zij verdienen een plek onder de zon. Ook voor hen maar ook mét hen moeten we die plek blijven zoeken.

Beste mensen, dat ‘warbere’ Dongeradeel dat ik u tot nu schetste is bijna altijd een kwestie van samenwerken. Die energie blijft broodnodig. Op de schaal van Dongeradeel, maar ook op regionaal niveau.

Gelukkig weten we in de regio Noordoost Friesland steeds beter hoe dat moet. Binnen het Netwerk Noordoost werken gemeenten en provincie, ondernemers, corporaties, onderwijs-, zorg- en bewonersorganisaties steeds beter samen aan het behoud van een vitale en aantrekkelijke regio. Een regio die niet in de kramp schoot door de krimpprognoses, maar de krachten bundelde om met inbegrip van de gevolgen van bevolkingsdaling, vergrijzing en ontgroening de regio te ontwikkelen van Meer naar Beter. De afgelopen jaren zijn er aan de hand van de Agenda Netwerk Noordoost (ANNO)  projecten gestart om te zorgen voor een aantrekkelijke woon-, werk- en verblijfsregio. Bijna alle projecten zijn uitgevoerd of in uitvoering. Voor Dongeradeel is het Súd Ie Project een heel belangrijke. Maar ook de Dorpsontwikkelingsmaatschappijen die in Metslawier, Paesens-Moddergat, Holwerd en Ee  nog steeds zorgen voor de aanpak van panden en de publieke ruimte. Met eigen geld, aangevuld met leningen en subsidies pakken de inwoners dreigende verpaupering aan en de successen zijn zichtbaar. Over belangstelling van buiten, zeker ook van de media hebben de deelnemers niet te klagen. Helaas is de aanvraag van een flinke bijdrage uit het Waddenfonds onlangs afgewezen. Maar links- of rechtsom moet dit project voortgezet worden.

Deze regionale aanpak heeft het afgelopen jaar een vervolg gekregen in ANNO II, die vanaf 1 januari 2016 garant moet staan voor een vruchtbare voortzetting van de regionale samenwerking. In deze agenda staan drie hoofdthema’s centraal: Wonen & Leven, Economie en Grien & Blau. Belangrijk verschil met ANNO I is, dat niet een hele lijst van nieuwe projecten centraal staat, maar de aanpak van 16 opgaven die we met elkaar hebben benoemd als belangrijkste voor de komende jaren. Nieuwe projecten kunnen zich aandienen, maar die komen dan voort uit het werk van samenwerkende coalities en moeten voldoende draagvlak hebben en betaalbaar zijn. De vele miljoenen die we bij de start van ANNO I beschikbaar hadden, zijn er niet. Dat is jammer, maar de grote investeringen in wegen, water en stenen zijn gaande en er is nu heel veel werk te doen dat met bestaande middelen en menskracht verricht kan worden. Bovendien kunnen ook de mensen in onze regio een beroep doen op de Leader-gelden en de middelen van het Mienskipsfonds van de provincie.

Gezamenlijk, maar goed georganiseerd, zullen we op zoek moeten naar oplossingen voor de urgente vraagstukken, zoals: de spreiding van voorzieningen; passende zorg bij de regio van nu en straks; behoud van kwaliteit van onderwijs en opleidingen ondanks het dalend aantal leerlingen; een duurzaam woningbestand dat beter aansluit op de vraag van de bevolking; een toekomstbestendige detailhandelsstructuur; een betere en betaalbare vorm van openbaar vervoer; verduurzaming in de volle breedte; beschikbaarheid van breedband in de hele regio; een plus op het kennisniveau en de innovatiekracht; versterkt  ondernemerschap; een goede verbinding tussen landschap, natuur en landbouw; ontwikkeling van recreatie en toerisme die zich verhoudt tot het unieke landschap en natuur en een toekomstbestendig watersysteem.

Alle hens aan dek dus. En voortbouwen op wat we in de afgelopen jaren tot stand hebben gebracht met ieders inzet en met een geweldige ondersteuning van de vrouwen in het Streekhûs.

En als het een beetje meezit, met meer en gerichte steun vanuit het Rijk. Daar was onze lobby voor de krimpstatus in het afgelopen jaar op gericht. Die status werd begin juli officieel toegewezen aan Noordoost Friesland. Het levert wat extra geld op en de verwachte korting op de verhuurdersheffing voor de corporaties is ook van belang. Maar het gaat er vooral om dat we beter en vaker toegang krijgen tot maatregelen, aangepaste regelgeving en voorzieningen die we nodig zullen hebben, maar zelf niet kunnen afdwingen of bekostigen. Samen met de andere krimpregio’s zitten we dichter bij het vuur en met die andere regio’s valt er nog veel te bevechten. Dat hebben we eind vorig jaar ook ervaren bij het maken van een eerste samenwerkingsagenda met het rijk. De leefbaarheid in krimpregio’s is in Den Haag nog een stiefkind. Dat verandert Noordoost Friesland niet alleen en niet onmiddellijk, maar we hebben wel een missie. 

Wie de weg naar Den Haag ook goed weten te vinden, zijn de mannen van Holwerd aan Zee. De belangrijkste onderdelen van dat superproject kent u, want die zijn echt overal gepresenteerd en met bewondering en enthousiasme ontvangen, ook bij Tweede-Kamerleden. De plannen kunnen in alle opzichten een grote impuls geven aan de leefbaarheid in onze regio. Het brede draagvlak voor dit initiatief is dus een stap in de goede richting. Dit jaar wordt nader onderzoek gedaan naar de kansen, kosten en financiering van het plan Het zou geweldig zijn als dit project, in welke variant dan ook, richting uitvoering wordt gebracht. Een enorme opsteker voor Holwerd, de hele regio en een icoonproject in het kader van de krimpaanpak.

Dames en heren, we zijn niet naïef en kennen de zorgen en problemen die komend jaar ook op ons pad liggen, maar we barsten ook van de energie om de kansen te verzilveren. Kansen en  voortgezet werk in uitvoering heb ik genoemd. En er is zicht op meer in 2016:

  • Bruggen in het Súd Ie-traject in het Fûgellân worden verhoogd en het projectwerk in buitengebied wordt voltooid;
  • De bouw van de nieuwe sporthal bij het zwembad wordt voorbereid;
  • De bouw van het MFA in Anjum kan naar verwachting eind 2016 beginnen;
  • Thús Wonen bouwt nieuwe woningen in de Hoedemakerspolder en verkoopt minder huurwoningen in de dorpen. De koerswijziging van de corporatie en de open communicatie van Thús Wonen is een verademing;
  • Er wordt verder gewerkt aan de plannen voor de Houtkolk;
  • In interactie met de omgeving ontstaat er een visie voor het Harddraverspark met flexibiliteit en ruimte voor nieuwe initiatieven;
  • We blijven alert en zeer kritisch bij nieuwe aanvragen voor gaswinning in onze gemeente, nu het vertrouwen in rijk en NAM zo ernstig is geschaad;
  • Met de eigenaren van de Prinslocatie proberen we een alternatief uit te werken voor het scenario “niets doen”;

Én de ambtelijke fusie van Dongeradeel, Dantumadiel, Kollumerland c.a. en Ferwerderadeel moet op 1 januari 2017 wel een feit zijn. 1 januari 2016 hebben we niet gehaald. Dat is jammer, maar met lessen uit het proces tot nu toe en versterkte sturing op het vervolg, moet die ene, sterke DDFK-organisatie er op 1 januari staan. Raad en college van Dongeradeel hopen van harte dat op 23 maart alle raden van de vier gemeenten besluiten tot een bestuurlijke fusie per 1-1-2019. U weet inmiddels wel waarom! Zo’n besluit zal de samenwerking in de komende jaren vleugels geven. Als niet alle gemeenten dat besluit nemen, ontstaat er een nieuwe situatie.

En het college van Dongeradeel gaat van start met een gewijzigde bezetting. Ook dat kan u niet zijn ontgaan. Op de valreep van het oude jaar hebben velen afscheid genomen van Sicco Boorsma. Dat was een warm afscheid met lovende woorden en dat kwam hem toe. Zijn vertrek was niet gewenst maar de uitkomst van een politieke confrontatie en Sicco heeft zich daarmee verzoend. Met Pieter Braaksma is het college weer op sterkte gebracht. Op Albert en Pytsje kunt u beslist blijven rekenen en dankzij de herbenoeming in januari vorig jaar mag ik voorlopig ook blijven werken in en voor Dongeradeel en dat doe ik met grote liefde. Met dat college, en betrokken raad en gemeentelijke organisatie gaan we in 2016 bijzonder graag de samenwerking met u voortzetten.

Verbondenheid met elkaar en samen werken aan een sterke gemeenschap is meer dan ooit nodig, als die verbondenheid op de proef wordt gesteld. Alle terugblikken in de landelijke media op het jaar 2015 werden gedomineerd door het gruwelijke geweld in het Midden-Oosten, de terreuraanslagen in Europa, de vluchtelingenstroom richting westen en de onmacht van Europa om in deze crisis gezamenlijk op te trekken. In 2015 herdachten we 70 jaar bevrijding van terreur, vervolging en onderdrukking. Nog nooit heb ik zoveel mensen zien juichen, zwaaien en zingen in de Breedstraat van Dokkum als bij het warm onthaal van de Canadese bevrijders van toen. En op 22 januari zat de Fonteinskerk stampvol met jonge mensen die heel indringend de executie van de twintig mannen in Dokkum herdachten. Die herdenkingen maakten duidelijk dat we onze vrijheid en het leven in een rechtsstaat koesteren; de aanslagen in Parijs maakten duidelijk dat die vrijheid niet vanzelfsprekend is en kwetsbaar. Die buitenwereld op drift maakt angstig en onzeker. En toch kunnen we in een open wereld niet de luiken en de ogen sluiten voor wat elders gebeurt en de gevolgen daarvan. Op het wereldtoneel kunnen we de regie niet bepalen, we kunnen slechts hopen dat het geweld uiteindelijk een keer zal nemen. Maar we kunnen wel een beetje ruimte maken voor mensen in nood, die een veiliger heenkomen zoeken. Het college, met brede steun in de raad, heeft zich uitgesproken voor de bouw van een nieuw AZC in Dokkum voor de opvang van maximaal 600 vluchtelingen. Tijdens de informatieavond op 6 oktober en in de vele gesprekken daarna werden zorgen geuit, maar bleek er ook steun te zijn voor de opvang van vluchtelingen. Dokkum heeft ook langjarige ervaring met een dergelijke opvang. Nog meer dan in het verleden zullen we inzetten op deelname van de nieuwe bewoners aan de Dongeradeelse samenleving en uiteraard is de aandacht voor veiligheid van bewoners binnen en buiten het AZC afgestemd op wat nodig is.

De komst van de asielzoekers bereiden we voor in overleg met een klankbordgroep. En ook voor deze nieuwe taak doen we een beroep op professionals en vrijwilligers. Daar zit ik niet over in. Een welwillend welkom en een helpende hand zijn de zachte krachten die in de Dongeradeelse gemeenschap veel goeds tot stand brengen. Dongeradeel is een sterke gemeenschap en in die gemeenschap “krije wy dit foar elkoar’!.

Beste mensen, ik wens u en uw dierbaren een gezond, energiek, hoopvol en barmhartig 2016!

Marga Waanders
Burgemeester Dongeradeel